Türkiye orman ürünleri endüstrisinin döngüsel ekonomi açısından incelenmesi
An investigation of the Turkish forest products industry in terms of circular economy
- Tez No: 971689
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH SÜTÇÜ, DOÇ. DR. SEZEN COŞKUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Ağaç İşleri, Forestry and Forest Engineering, Wood Products
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde artan çevresel kaygılar, kaynak kısıtları ve sürdürülebilir üretim gereksinimi, orman ürünleri endüstrisinde atıkların etkin yönetimi ve döngüsel ekonomi uygulamalarını öncelikli bir konu haline getirmektedir. Türkiye orman ürünleri endüstrisini döngüsel ekonomi açısından inceleyen bu tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, sektörde faaliyet gösteren büyük ölçekli dokuz firma ile nitel görüşmeler yapılmış, veriler tematik analizle değerlendirilmiş ve atıkların ağırlıklı olarak düşük katma değerli kullanım alanlarına yöneldiği; yüksek kaliteli geri dönüşüm ve simbiyoz uygulamalarının ise sınırlı kaldığı belirlenmiştir. İkinci bölümde altı tesis (kereste, pelet, mobilya, yonga levha, kapı ve atık işleme) için ISO 14067:2018 çerçevesi ve IPCC 2006 Tier 1 metodolojisi ile birim ürün başına karbon ayak izi hesaplanmıştır. Bulgular, birim ürün düzeyinde en yüksek emisyonların mobilya ve kapı üretiminde (1.57 kg CO₂e/kg ve 2.84 kg CO₂e/kg), en düşük emisyonların ise pelet üretiminde (0.132 kg CO₂e/kg) gerçekleştiğini göstermiştir. Üçüncü bölümde, sınırlı bir lokasyon için orman ürünleri endüstrisi alt sektör tesisleri arasında ahşap bazlı atıkların döngüsel kullanımında karbon ayak izini minimize ederken döngüde kalma süresini maksimize eden çok amaçlı bir matematiksel model geliştirilmiştir. Model sonuçları, amaç fonksiyonlarına farklı ağırlıklar verilerek denenmiş ve yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda; sürdürülebilirlik ve çevreci yaklaşım ilkeleri doğrultusunda, emisyonları azaltmak ve karbon havuzundaki kalış süresini ifade eden ürün ömrünü uzatmak amacıyla ahşap bazlı atıkların tesisler arası döngüsel kullanımının teşvik edilmesi önerilmektedir. Bu doğrultuda politika yapıcılar ve sektör temsilcileri için çok amaçlı optimizasyona dayalı karar süreçlerinin ve fraksiyon-proses uyumunu gözeten teşvik mekanizmalarının geliştirilmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Growing environmental concerns, resource constraints, and sustainability imperatives have made effective waste management and circular-economy practices a priority in the forest products industry. This thesis examines circularity opportunities and the potential for carbon-emission mitigation in Turkish forest products sector. The study comprises three parts. First, qualitative interviews were conducted with nine large-scale firms and analysed using thematic analysis; the findings indicate that residues are predominantly directed to low value-added uses, while high-quality recycling and industrial symbiosis remain limited. Second, product carbon footprints were quantified for six facilities (sawmill, pellet, furniture, particleboard, door, and waste-processing) under the ISO 14067:2018 framework and IPCC 2006 Tier 1 methodology. Unit-level results show the highest emissions for furniture and door manufacturing (1.57 kg CO₂e/kg ve 2.84 kg CO₂e/kg), and the lowest for pellet production (0.132 kg CO₂e/kg.). Third, a multi-objective mathematical optimisation model was developed to minimise the carbon footprint while maximising time-in-use in the circular utilisation of wood-based residues among these facilities. Model results were tested and interpreted by giving different weights to the objective functions. The study concludes by recommending that the cyclical use of wood-based waste across facilities be encouraged to reduce emissions and extend product lifespans, reflecting the duration of product lifespan within the carbon sink, in line with sustainability and environmental principles. Therefore, it is crucial for policymakers and industry representatives to develop decision-making processes based on multi-objective optimization and incentive mechanisms that prioritize fraction-process compatibility.
Benzer Tezler
- Utilizing some forest biomass as supercapacitor electrode material
Orman biyokütlelerinin süperkapasitör elektrot malzemesi olarak kullanımı
YAREN BUMİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANZADE AÇMA
- Batı Karadeniz ve Doğu Akdeniz orman ürünleri endüstrisinin hammadde tercihleri bakımından karşılaştırılması
Comparison of West Black and East Mediterranean sea forest products industry in terms of raw materials
İLKER KİRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiOrman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BEKTAŞ
- Orman ürünleri endüstrisinde Türkiye'nin G20 ülkeleriyle rekabet gücü üzerine bir inceleme
A review on Turkey's competitiveness with G20 countries in the forest products industry
PINAR GÜLTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Ormancılık ve Orman MühendisliğiIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiOrman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH SÜTÇÜ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN BAŞAR ÖNEM
- Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye Orman Ürünleri endüstrilerinin karşılaştırmalı incelenmesi
A Comparative study of european union countries and Turkish forest products industries
NAİME NALAN ÖZDEN (ÇİÇEK)
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDİ EKİZOĞLU
- Kümelenme ve sektörel bağlantıları açısından Isparta ili orman ürünleri endüstrisinin değerlendirilmesi
The assessment of the forest products industry in the province of Isparta in the context of clustering and sectoral networks
HİDAYET KESKİN