Musul'un demografik yapısında Türk nüfusu ve Musul sorununa yansımaları (1914-1926)
The Turkish population in the demographic structure of Mosul and its reflections on the Mosul question (1914-1926)
- Tez No: 971974
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUNUS AKYÜREK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bölgesel Araştırmalar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Emevîler ve Abbâsîler dönemlerinden itibaren Irak coğrafyasında varlık göstermeye başlayan çeşitli Türk toplulukları, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Musul'un sosyal ve idari yapısında belirleyici bir rol oynamıştır. Jeopolitik konumu, yer altı kaynakları ve sahip olduğu etnik çeşitlilik Musul'u, I. Dünya Savaşı sonrasında İngiltere ile Türkiye arasında önemli bir ihtilaf konusu hâline getirmiştir. Bu bağlamda, Musul vilayetinin demografik yapısında Türk nüfusunun mevcudiyeti ve genel nüfusa oranı son derece önem kazanmıştır. Aslında söz konusu nüfusun varlığının, Osmanlı Devleti'nin son zamanlarından itibaren büyük güçlerin gündeminden düşmediği bilinmektedir. Bu çerçevede çalışma, İngiltere'nin Orta Doğu'da yer alan Musul'u Irak topraklarına katma yönündeki politikaları ile Türkiye'nin Misak-ı Millî sınırları çerçevesinde bölge üzerindeki hak iddialarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Araştırmada özellikle Türk nüfusunun yoğunluğuna dayalı tezlerin diplomatik müzakerelerde nasıl bir argüman olarak kullanıldığı, Lozan Konferansı süreci ve Milletler Cemiyeti Komisyonu'nun raporları Ankara Antlaşması çerçevesinde incelenmiştir. Araştırma kapsamında arşiv belgeleri, dönemin istatistiki verileri ve konuya ilişkin birincil ve ikincil kaynaklar titizlikle ele alınmış; Musul'daki demografik gerçekliğin, uluslararası düzlemdeki siyasi pazarlıklara nasıl yansıdığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu yönüyle araştırma, Musul meselesine ilişkin tarihsel arka planı demografik merkezli bir perspektifle yeniden değerlendirmekte ve literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Since the periods of the Umayyads and the Abbasids, various Turkic communities began to establish a presence in the geography of Iraq, later playing a decisive role in the social and administrative structure of Mosul during the Seljuk and Ottoman periods. Its geopolitical location, underground resources, and ethnic diversity made Mosul a significant point of contention between the United Kingdom and Turkey after World War I. In this context, the presence and proportion of the Turkish population within the demographic structure of the Mosul province gained considerable importance. Indeed, it is known that the existence of this population had remained on the agenda of the great powers since the late Ottoman period. In this framework, the study comparatively evaluates Britain's policies aimed at incorporating Mosul, located in the Middle East, into Iraqi territory and Turkey's claims over the region within the framework of the National Pact (Misak-ı Millî) borders. Particular emphasis is placed on how arguments based on the concentration of the Turkish population were employed in diplomatic negotiations, with an examination of the Lausanne Conference process and the League of Nations Commission reports within the framework of the Ankara Agreement. The research meticulously utilizes archival documents, statistical data of the period, and relevant primary and secondary sources to identify how the demographic reality of Mosul was reflected in international political bargaining. In this respect, the study reinterprets the historical background of the Mosul Question from a demography-centered perspective and offers an original contribution to the literature.
Benzer Tezler
- Irak işgali sonrası Kerkük sorunu
The Kirkuk issue after the invasion of Iraq
GÜRKAN PAMUKÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜREL YILMAZ
- Türkiye'de kırsal kesimden kente göç ve bölgeler arası dengesizlik (1970 - 1993)
Migration from rural to urban areas in Turkey and imbalance among regions (1970 - 1993)
ZEYNEP GÖKÇE AVŞAR
Doktora
Türkçe
1995
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE MUŞLU
- Hellenistik Apoikia'dan Roma Colonia'sına: Antiocheia ad Pisidiam örneğinde bir koloni kentinin yerleşim ve idari tarihi
Von der hellenistischen Apoikia zur römischen Kolonie. Die Siedlungs- und Verwaltungsgeschichte einer Koloniestadt am Beispiel Antiochia ad Pisidiam
GÜLCAN KAŞKA
Doktora
Türkçe
2017
Eski Çağ Dilleri ve KültürleriAkdeniz ÜniversitesiEskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BURAK TAKMER
- Musul Vilayeti'nin idarî, iktisadî ve sosyal yapısı (1864-1909)
Administrative, economical and social structure of Mosul province (1864-1909)
DAVUT HUT
- 19. yüzyıldan günümüze Musul meselesi
The issue of Mosul from the 19th century to the present
RAMAZAN NEREDE