Bilim ve teknoloji tarihi perspektifinden Türkiye'de uzay araştırmaları (1985-2023)
Space research in Türkiye from the perspective of history of science and technology (1985-2023)
- Tez No: 973241
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAYE DANIŞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Tarih, Science and Technology, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilim Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uzay araştırmaları tarihi roket teknolojisi üzerine yapılan teorik çalışmalarla başlamıştır. 20. yüzyılın başı olarak tarihlendirebileceğimiz bu dönemde ilk ciddi çalışmalar Rusya'da yapılmıştır. Özellikle II. Dünya Savaşı sırasında roket teknolojisi ciddi bir gelişme kaydetmiştir. Savaş sonrası oluşan yeni dünya düzeninde uzay araştırmaları astronomi, astrofizik, meteoroloji gibi çeşitli bilim alanlarını kapsayan çok disiplinli bir faaliyet alanı haline gelmiş ve uzaya gönderilen roketlerin temelini oluşturan çalışmalar bu dönemde yapılmıştır. Bu dönemde gerçekleştirilen çalışmalarla uzay araştırmaları bilimsel, askeri ya da teknolojik bir araştırma alanı olmanın yanı sıra siyasi, hukuki ve stratejik boyutlar kazanmıştır. Uzay araştırmalarının küresel ölçekte gelişim süreci göz önünde bulundurularak Türkiye'de uzay araştırmaların bilimsel altyapısının ortaya çıkışı tarihselci çerçeve ile bilim ve teknoloji tarihi bakış açısına göre incelenecektir. Bu sebeple özellikle TÜBİTAK, TÜBİTAK Uzay, Türkiye Uzay Ajansı gibi kurumların faaliyetlerinin yanı sıra Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu (BTYK) kararları çerçevesinde, Türkiye'deki uzay araştırmalarının bilimsel altyapısının oluşumu ve bu alanda yapılan planlamaların araştırma ortamına etkisi analiz edilecektir. Arşiv belgeleri, bilimsel yayınlar, üniversite faaliyetleri ve kurumsal raporlar temel alınarak gerçekleştirilen bu çalışma, Türkiye'de uzay araştırmaları tarihini bilimsel ve uygulamaya yönelik faaliyetleriyle birlikte ele alacaktır. Söz konusu faaliyetler, Türkiye'deki uzay araştırmalarının plansız ve planlı dönemleri ayrımı çerçevesinde değerlendirilecektir. Bu yönüyle tez, alana yönelik kapsamlı tarihsel değerlendirme örneklerinden birini sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The history of space research began with theoretical studies on rocket technology. The earliest significant developments date back to the early 20th century, with pioneering work mainly in Russia. Rocket technology advanced greatly during World War II, and in the post-war period, space research evolved into a multidisciplinary field including astronomy, astrophysics, meteorology, and related sciences. Foundational work on rockets capable of spaceflight was undertaken then. Alongside scientific advances, space research acquired political, legal, and strategic dimensions, becoming a domain of global importance. This thesis examines the history of space research in Türkiye from the perspective of science and technology studies. It focuses on the development of the country's scientific infrastructure within a historical framework. Special attention is given to key institutions such as the Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK), TÜBİTAK Space, and the Turkish Space Agency (TSA), as well as policy decisions by the Supreme Council for Science and Technology (SCST). The thesis analyses how institutional planning and strategies shaped scientific capacity and influenced Türkiye's space sector.Based on archival documents, scientific publications, university activities, and reports, this study examines space research in Türkiye through its scientific and applied dimensions. Activities are analysed within distinct phases, focusing on the distinction between planned and unplanned periods. The thesis offers one of the first comprehensive historical assessments in this field.
Benzer Tezler
- An analysis of the knowledge of earth sciences in Middle Byzantine histories, chronicles and military manuals (867-1204)
Orta Bizans dönemi tarih kaynakları, kronikleri ve askeri talimnamelerindeki yer bilimleri bilgisinin analizi (867-1204)
KUTSİ AYBARS ÇETİNALP
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Eski Çağ Dilleri ve Kültürleriİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MEHMET CELAL ŞENGÖR
- Mimarlık eğitiminde üç boyutlu yazıcılar: Türkiye durum değerlendirmesi
3D printers in architectural education: The evaluation of Turkey's case architecture
BEGÜM YELDA GÜR KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkBalıkesir ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN İNCE GÜNEY
- Urban design in education: A flexible computational spatial model
Eğitimde kentsel tasarım: Esnek bir hesaplamalı uzamsal model
MİRAY BAŞ YILDIRIM
Doktora
İngilizce
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU
- Türkiye'de terörizmin tarihsel sürekliliği ve D. Rapoport'un modern terörizmin dört dalgası teorisi
The Historical continuity of terrorism in Türkiye and D. Rapoport's theory of the four waves of modern terrorism
İSMAİL CENK ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiGüvenlik Çalışmaları Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAT ALİ ÖZCAN
- Sualtı arkeolojisi perspektifinden Osmanlı kadırgaları (15.-16.yy)
The Ottoman galleys from the perspective of underwater archeology (15th-16th century)
OKAY SÜTÇÜOĞLU