Evde bakım hastalarına bakım verenlerin basınç yaralanması yönetiminde sosyal bilişsel öğrenme kuramı temelli eğitiminin hasta ve bakım veren sonuçları üzerine etkisi
The effect of an education program based on social cognitive learning theory on caregiver and patient outcomes in the management of pressure injuries in home-care patients, university of health sciences
- Tez No: 973450
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE İYİGÜN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Basınç yaralanmaları, evde sağlık, bakım veren, Sosyal Bilişsel Öğrenme Kuramı, hemşirelik, Basınç ülserleri, Cerrahi hemşirelik, Pressure injuries, home health, caregiver, Social Cognitive Learning Theory, nursing, Pressure ulcer
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, evde bakım sürecinde basınç yaralanması olan hastalara bakım verenlere yönelik Sosyal Bilişsel Öğrenme Kuramı (SBÖK) temelli bir eğitimin bakım verenlerin bilgi, davranış ve yeterlilik düzeyleri ile bakım yüküne ve hastaların yara iyileşme sürecine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü müdahalesel tipte tasarlanan araştırma, evde sağlık hizmetleri kapsamında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, evde sağlık hizmetleri birimine kayıtlı en az Evre II basınç yaralanması olan hastalara bakım veren toplam 50 birey oluşturmuştur (Müdahale=25, Kontrol=25). Müdahale grubuna SBÖK temelinde yapılandırılmış, üç modülden oluşan eğitim ev ziyaretleriyle uygulanmış; kontrol grubuna ise standart bakım verilmiştir. Eğitim bilgi aktarımı, gözlemsel öğrenme, beceri uygulamaları ve geri bildirim süreçlerini içermektedir. Veriler“Bakım Veren Bilgi Değerlendirme Testi”,“Bakım Veren Davranışlarının İzlenmesi İçin Gözlem Formu”,“Bakım Veren Yeterliliği Ölçeği”,“Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği”ve“Basınç Ülseri İyileşme Değerlendirme Ölçeği (PUSH)”ile toplanmıştır. Ölçümler eğitim öncesi ve sonrası olmak üzere iki kez yapılmıştır. Bulgular:Müdahale grubunda eğitim sonrası bilgi puanlarında anlamlı artış bulunmuştur (p<0,001). Davranış değerlendirme sonuçlarına göre, pozisyon verme, cilt bakımı ve pansuman hijyeni gibi alanlarda yeterlilik oranlarının yükseldiği saptanmıştır. Bakım yeterliliği puanları deney grubunda artarken (p<0,001), bakım yükü puanları azalmıştır (p<0,05). PUSH skorlarının müdahale grubunda kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Sonuç:Sosyal Bilişsel Öğrenme Kuramı temelli eğitimin, bakım verenlerin bilgi, davranış ve bakım verme yeterlilik düzeylerini artırmış, bakım yükünü azaltmış ve hastalarda basınç yaralanmalarının iyileşme sürecini hızlandırmıştır.Evde sağlık hizmetlerine kuram temelli yapılandırılmış eğitimlerin entegrasyonunun hem hasta hem de bakım veren sonuçlarını iyileştirmede etkili bir yaklaşım olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Aim:This study was conducted to determine the effects of Social Cognitive Learning Theory (SCT)-based training for caregivers of patients with pressure injuries during home care on caregivers' knowledge, behavior, and competence levels, caregiver burden, and the wound healing process. Materials and Methods:The study, designed as a randomized controlled interventional type, was conducted within the scope of home health services.The study sample consisted of 50 individuals (Intervention=25, Control=25) who caregivers of patients with at least Stage II pressure injuries registered with a home healthcare unit. The intervention group received the SCT-based three-module training through home visits, while the control group received standard care. The training included knowledge transfer, observational learning, skill practice, and feedback processes. Data were collected using the“Caregiver Knowledge Assessment Test,”the“Observation Form for Monitoring Caregiver Behaviors,”the“Caregiver Competence Scale,”the“Zarit Caregiver Burden Scale,”and the "Pressure Ulcer Healing Assessment Scale (PUSH). Measurements were taken twice: before and after the training. Results:A significant increase in knowledge scores was found in the intervention group after the training (p<0.001). Behavioral assessment results revealed increased competence rates in areas such as positioning, skin care, and dressing hygiene. While care competence scores increased in the experimental group (p<0.001), caregiver burden scores decreased (p<0.05). PUSH scores were lower in the intervention group than in the control group (p<0.05). Conclusion:Training based on Social Cognitive Learning Theory increased caregivers' knowledge, behavior, and caregiving competence, reduced caregiver burden, and accelerated the healing process of pressure injuries in patients. Integrating structured, theory-based training into home health services has been shown to be an effective approach for improving both patient and caregiver outcomes.
Benzer Tezler
- Bakım verici aile üyelerinin basınç yaralanmasını önleme konusunda bilgi düzeyinin belirlenmesi
Determining the level of knowledge of caregiver family members on pressure injury prevention
HANDAN ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikSanko ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM KILIÇ
- Basınç yarası olan hastalarda telefon ile takibin iyileşmeye etkisi
The effect of phone follow-up on healing in patients withpressure wounds
SEMRA KURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiSağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN
- Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu uygulanan hastaların taburculuk sonrası yaşadıkları sorunlar ve yaşam kaliteleri
Quality of life and problems experiencing patient applied extracorporeal membrane oxygenation after their discharge
HAFİZE SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİLAY ŞENOL ÇELİK
DR. ZELİHA ÖZDEMİR KÖKEN
- Maksillofasiyal travma olgularının medikolegal değerlendirilmesi
Medicolegal evaluation of maxillofacial trauma cases
İREM TUĞÇE TOKSOY
- Evde bakım hastalarına bakmakla yükümlü bireylerin duygudurumlarınındeğerlendirilmesi
Evaluation of the emotions of individuals obliged to homecare patients
FUNDA MÜFTÜOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL