İlk dönem Abbâsî vezirleri (H.132-198/ m. 750-813)
First period Abbasid viziers (H.132-198/a.d.750-813)
- Tez No: 973499
- Danışmanlar: PROF. MEHMET DALKILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Abbâsîler, Vezirlik, Vezirler, Ebû Seleme el-Hallâl, Bermekîler, Abbasids, Vizier, Viziers, Abu Salama al-Hallal, Barmakids
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kayseri Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Vezirlik Abbâsî devletinin kurulması ile ortaya çıkan idarî ve siyasî yönü olan bir müessesedir. İslâm tarihinin ilk veziri“Vezîru Âl-i Muhammed”olarak bilinen Ebû Seleme el-Hallâl'dır. Bu çalışma; Ebu'l-Abbâs es-Seffâh'ın halife oluşundan Halife Emîn'in ölümüne kadar geçen süreçte, Abbâsî Devleti bünyesinde görev yapan vezirleri ve onların faaliyetlerini ele almaktadır. İslâm ve Abbâsî tarihinin ilk veziri olarak kabul edilen Ebû Seleme el-Hallâl Devlet'in kurulmasından bir müddet önce hilafeti Ali soyuna geçirmeye çalışması ve bunda başarısız olması ilerleyen süreçte hayatına mal olmuştur. Ebû Cafer el-Mansûr döneminin zeki ve hırslı veziri Ebû Eyyûb el-Mûriyânî, Ebû Seleme el-Hallâl ile aynı kaderi paylaşmıştır. Halife Mehdî'nin güvenini kazanan ve onun Ehl-i Beyt ile olan ilişkisinde önemli bir rol oynayan Ya'kûb b. Dâvud zindana atılmak suretiyle uzun yıllar hürriyetinden olmuştur. Abbâsî tarihine damga vuran ve vezirlik makamını yaklaşık 17 yıl boyunca elinde tutan aile Bermekîler olmuştur. İlgili vezir ailesinin siyasî, idarî ve ekonomik anlamda güçlenmesi devlet içerisinde bir grubun Bermekîlere karşı ortak hareket etmesine yol açmış nihayetinde Bermekî ailesinin en önemli ismi Ca'fer b. Yahya Halife'nin emri ile idam edilmiş ilgili ailenin önemli isimleri zindana atılarak mallarına el konulmuştur. Halife Emîn döneminde ise Fazl b. Rebî vezirlik yapmıştır. Bu vezir tıpkı Fazl b. Sehl gibi Halife ile veliahdının arasını bozmuş ve bu durum Halife Emîn ile veliahdı Me'mun arasında iç savaşı beraberinde getiren sürece yol açmıştır. Çalışmamızda son olarak ele aldığımız bu vezir Bağdat kuşatması esnasında şehirden kaçarak Halife Emîn'i terk etmiştir. Hülasa, 132-198/750-813 tarihleri arasında devlet içerisinde görev alan Abbâsî vezirlerinin faaliyetleri ve önemli olaylardaki rolleri kronolojik olarak ortaya konulacaktır.
Özet (Çeviri)
The Viziership is an institution with an administrative and political aspect that emerged with the establishment of the Abbasid state. The first vizier in İslamic history is Abû Salama al-Hallal, known as“Vizieru Al-i Muhammed.”This study deals with the viziers who served within the Abbasid state from Abu'l Abbas as-Seffah's becoming caliph to the death of Caliph Emîn, in other words, and their activities. Abû Salama al-Hallal who is considered the first in Islamic and Abbasid history. Some time before the establishment of the state, he tried to pass the caliphate to the Ali lineage and failed in this, which cost him his life in the subsequent process. Abû Ayyub al-Muriyani, the intelligent and ambitious vizier of the period of Abu Jaafar al-Mansur, shared the same fate with Abu Salama al-Hallal. Ya'kub b. Davud, who gained the trust of Caliph Mahdi and played an important role in his relationship with the Ahl al-Bayt who was imprisoned for many years and deprived of his freedom. The family that marked the Abbasid history and held the position of vizier for about 17 years was the Bermekides. The political, administrative and economic empowerment of the relevant vizier family led to a group in the state to act jointly against the Bermekides, ultmately, the most important name of the family is Jaafar b. Yahya was executed on the order of the Caliph, the important members of the family thrown into prison, and their property was confiscated. During the reign of Calph Amin, Fazl b. Rabi was the vizier. This vizier, just like Fazl b. Sehl, caused a rift between the calph and his heir apparent, and this situation led to a process that brought about a civil war between Calph Amin and his heir apparent Ma'mun. This vizier, whom we have discussed last in our study, fled the city during the siege of Baghdad and abandoned Caliph Amin. In short, the activities of the Abbasid viziers who served in the state between 132-198/750-813 and their roles in important events will bw presented chronologically.
Benzer Tezler
- Abbasî Devleti'nde merkezî yapı ve siyasal hiyerarşi (H. 334-363)
Central structure and political hierarchy in the Abbasid State (H. 334-363)
JINAN ABDULKAREEM ABED AL LAMI
- Abbasi Dönemi Şiiri Nazım türlerinde yenilik hareketleri
Reform movements in kinds of Verse in Poetry of Abbasid Period
ÖZLEM ZÜLEYHA KURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL TUZCU
- Abbâsîler Döneminde vezirlik (295-530/908-1136)
The Abbasid vizierate (295-530/908-1136)
HALİL İBRAHİM HANÇABAY
Doktora
Türkçe
2016
TarihUludağ Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM APAK
- شعر آل صبيح دراسةً وجمعًا
Sabih Ailesi'nde şiir: Araştırma ve derleme
ZAKAREYA ABU RACHED
Yüksek Lisans
Arapça
2023
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAGB RAMADAN ELSAYED ABDELWHAB