Geri Dön

Radyoterapi ile tedavi edilen nazofarenks kanserli hastaların çiğneme kaslarında meydana gelen değişikliklerin manyetik rezonans görüntüleme sistemi ile değerlendirilmesi

Evaluation of volume changes in masticatory muscles of nasopharyngeal cancer patients treated with radiotherapy using magnetic resonance imaging

PDF İndir

  1. Tez No: 973512
  2. Yazar: FATMA DİLEK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. EMİN MURAT CANGER
  4. Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
  5. Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
  6. Anahtar Kelimeler: Nazofarenks kanseri, Çiğneme kasları, Manyetik rezonans görüntüleme, Nasopharynx cancer, Masticatory muscles, Magnetic resonance imaging
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Nazofarenks kanseri (NFK), yüzeyi epitel hücrelerinden kaynaklanan, hayatı tehdit edebilen kötü huylu bir tümördür. Erken evre hastalıklar genellikle radyoterapi ile, ileri evre hastalıklar ise kemoradyoterapi ile tedavi edilir. NFK tedavisinde radyoterapi, kanserin derin yerleşimi ve yüksek radyosensitivitesi nedeniyle temel tedavi yöntemidir, ancak tedavi sonrası komplikasyonlar, özellikle trismus gibi yan etkiler, hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Trismus, genellikle tedavi sonrasında 6 ay içinde ortaya çıkan, ağız açıklığının sınırlanmasıdır ve radyoterapi sonrası hastaların %5-17'sinde görülür. Bu tez çalışmasının amacı, radyoterapi tedavisi görmüş nazofarenks kanseri hastalarında çiğneme kaslarındaki hacim değişikliklerini manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile incelemektir. MRG, çiğneme kaslarının yapısal ve fonksiyonel durumunu ayrıntılı bir şekilde inceleme imkânı sunar. MRG ile kas kesit alanı, hacmi ve içindeki yağlanma gibi parametreler hassas bir şekilde ölçülerek, kas sağlığı hakkında önemli veriler elde edilebilir. Çalışmaya, radyoterapi öncesi ve sonrası 1. ve 2. yıllık MRG kayıtlarına sahip 35 hasta dahil edilmiştir. Masseter, lateral pterygoid ve medial pterygoid kaslarının hacim değişiklikleri üç farklı dönemde incelenmiş ve bu değişiklikler ile alınan RT dozları arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Veriler IBM SPSS v23 ile analiz edilmiştir. Normal dağılım gösteren üç ve üzeri bağımlı veriler için tekrarlı ölçümlerle varyans analizi, normal dağılım göstermeyen veriler için ise Friedman testi kullanılmıştır. Çoklu karşılaştırmalar Bonferroni ve Dunn testleri ile yapılmıştır. Normal dağılım gösteren veriler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyonu ile, normal dağılım göstermeyen veriler arasındaki ilişkiler ise Spearman's rho korelasyonu ile incelenmiştir. Sonuçlar, radyoterapi öncesi sağ ve sol masseter kaslarının hacminin, RT sonrası 1. ve 2. yıl değerlerinden anlamlı derecede fazla olduğunu göstermektedir. Lateral pterygoid kaslarında ise RT öncesi ve RT sonrası dönemler arasında anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir. Sağ ve sol medial pterygoid kaslarının RT öncesi hacmi ise RT sonrası 2. yıl değerlerinden anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Sağ masseter kas hacminde, pre-RT ve post-RT 2. yıl arasında meydana gelen değişim ile maksimum RT dozu arasında anlamlı pozitif yönlü bir ilişki vardır. Sol lateral pterygoid kas hacminde, pre-RT ve post-RT 1. yıl arasında meydana gelen değişim ile V20 ve V10 RT dozu arasında anlamlı pozitif yönlü ilişki vardır. Sol lateral pterygoid kas hacminde, post-RT 1. yıl ve post-RT 2. yıl arasında meydana gelen değişim ile maksimum, V40, V30, V20 ve V10 RT dozları arasında anlamlı negatif yönlü bir ilişki vardır. Sağ medial pterygoid kas hacminde, pre-RT ve post-RT 2.yıl arasında meydana gelen değişim ile V40 RT dozu ile anlamlı negatif yönlü ilişki vardır. Sağ medial pterygoid kas hacminde, post-RT 1.yıl ve post-RT 2. yıl arasında meydana gelen değişim ile maksimum ve V40 RT dozları arasında anlamlı negatif yönlü ilişki vardır. Sol medial pterygoid kas hacminde, pre-RT ve post-RT 1.yıl arasında meydana gelen değişim ile minimum, V90, V80 ve V70 RT dozu arasında anlamlı negatif ilişki vardır. Sol medial pterygoid kas hacminde, post-RT 1. yıl ve post-RT 2.yıl arasında meydana gelen değişim ile V90, V80, V70 ve V60 RT dozları arasında anlamlı pozitif yönlü ilişki vardır. Bu bulgular, nazofarenks kanseri hastalarında radyoterapi sonrası çiğneme kaslarında değişikliklerin meydana gelebileceğini ve bu değişikliklerin tedavi sürecinin bir parçası olabileceğini göstermektedir. Çiğneme fonksiyonunu korumak amacıyla rehabilitasyon programlarının uygulanması önerilebilir.

Özet (Çeviri)

Nasopharyngeal cancer (NPC) is a malignant tumor that originates from surface epithelial cells and can be life-threatening. Early-stage disease is usually treated with radiotherapy, and advanced-stage disease is treated with chemoradiotherapy. Radiotherapy is the main treatment method in NPC treatment due to the deep location of the cancer and its high radiosensitivity, but post-treatment complications, especially side effects such as trismus, may negatively affect the quality of life of patients. Trismus is a limitation of mouth opening that usually occurs within 6 months after treatment and is seen in 5-17% of patients after radiotherapy. The aim of this thesis is to examine the volume changes in the masticatory muscles in nasopharynx cancer patients who received radiotherapy treatment using magnetic resonance imaging (MRI). MRI provides the opportunity to examine the structural and functional status of the masticatory muscles in detail. By measuring parameters such as muscle cross-sectional area, volume and fat content precisely with MRI, important data about muscle health can be obtained. Thirty-five patients with 1- and 2-year MRI records before and after radiotherapy were included in the study. Volume changes of the masseter, lateral pterygoid and medial pterygoid muscles were examined in three different periods and the relationship between these changes and the RT doses received was evaluated. Data were analyzed with IBM SPSS v23. Variance analysis with repeated measures was used for three or more dependent data showing normal distribution, and Friedman test was used for data not showing normal distribution. Multiple comparisons were made with Bonferroni and Dunn tests. Relationships between data showing normal distribution were examined with Pearson correlation, and relationships between data not showing normal distribution were examined with Spearman's rho correlation. The results show that the volume of the right and left masseter muscles before radiotherapy was significantly greater than the values at 1 and 2 years after RT. No significant change was observed in the lateral pterygoid muscles between the pre-RT and post-RT periods. The pre-RT volume of the right and left medial pterygoid muscles was found to be significantly higher than the 2nd year post-RT values. There is a significant positive correlation between the change in the right masseter muscle volume between pre-RT and post-RT 2nd year and the maximum RT dose. There is a significant positive correlation between the change in the left lateral pterygoid muscle volume between pre-RT and post-RT 1st year and the V20 and V10 RT doses. There is a significant negative correlation between the change in the left lateral pterygoid muscle volume between post-RT 1st year and post-RT 2nd year and the maximum, V40, V30, V20, and V10 RT doses. There is a significant negative correlation between the change in the right medial pterygoid muscle volume between pre-RT and post-RT 2nd year and the V40 RT dose. There is a significant negative correlation between the change in the right medial pterygoid muscle volume between post-RT 1st year and post-RT 2nd year and the maximum and V40 RT doses. There is a significant negative correlation between the change in the left medial pterygoid muscle volume between pre-RT and post-RT 1st year and the minimum, V90, V80, and V70 RT doses. There is a significant positive correlation between the change in the left medial pterygoid muscle volume between post-RT 1st year and post-RT 2nd year and the V90, V80, V70, and V60 RT doses. These findings suggest that changes in the masticatory muscles may occur in patients with nasopharyngeal cancer following radiotherapy, and these changes could be a part of the treatment process. Rehabilitation programs may be recommended to preserve chewing function.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    657360

    2000-2005 yılları arasında kliniğimize başvuran nazofarenks kanserli hastaların tedavi sonuçlarının geriye dönük incelenmesi

    Between 2000-2005 years treatment results of nasopharyngeal cancer patients investigation

    AYŞE OKUMUŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Radyasyon OnkolojisiSağlık Bakanlığı

    Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı

    UZMAN HAZIM ORHAN KIZILKAYA

  2. Tez No

    318500

    Baş-boyun kanserlerinin tedavisinde yoğunluk ayarlı radyoterapi ve 3 boyutlu konformal radyoterapi tedavi planlarının karşılaştırılması

    A treatment planning comparison of 3 dimensional conformal radiotherapy and intensity modulated radiotherapy for treatment of head and neck tumours

    ZİYAFER GİZEM PORTAKAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Fizik ve Fizik MühendisliğiÇukurova Üniversitesi

    Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEHRA YEĞİNGİL

    PROF. DR. CANDAŞ TUNALI

  3. Tez No

    352677

    Nazofarenks kanserlerinde farklı radyoterapi tekniklerinde normal doku dozlarının yaşam kalitesine etkisi

    The effect of normal tissue doses on quality of life using different radiation techniques in nasopharyngeal cancer

    MEHMET MURAT AKIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    OnkolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FADİME AKMAN

  4. Tez No

    596069

    Baş boyun radyoterapisi uygulanmış kanserli çocuk hastalarda tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of thyroid functions in pediatric cancer patients undergoing head and neck radiotherapy

    KÜBRA ŞEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    OnkolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİLEK İNCE

  5. Tez No

    308285

    Baş-boyun kanserleri radyoterapisinde farkli planlama tekniklerinin tiroid bezi dozuna etkisi

    Effects of different radiotherapy planning techniques in head neck cancer to the thyroid gland doses

    GÖZDE SEÇİL KARA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    OnkolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Medikal Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FADİME AKMAN

    YRD. DOÇ. DR. KADİR AKGÜNGÖR

Geri Dön