Mavi ve beyaz yakalı işçilerde gıda güvencesi ile ilişkili faktörlerin beslenme ve genel sağlık durumları üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of food security– related factors on the nutritional and general health status of blue- and white-collar workers
- Tez No: 973903
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKİN ÖZYILMAZ KIRCALİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: İşçi beslenmesi, gıda güvencesizliği, beslenme durumu, antropometrik ölçümler, Worker nutrition, food insecurity, nutritional status, anthropometric measurements
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, mavi ve beyaz yakalı işçilerde gıda güvencesiyle ilişkili sosyodemografik özellikler, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklığı, antropometrik ölçümler ve biyokimyasal kan parametreleri gibi faktörlerin beslenme ve genel sağlık durumları üzerine etkilerinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 18-60 yaş aralığında 230 mavi ve beyaz yakalı işçiyle yürütülmüştür. Diyabet, kronik böbrek yetmezliği, kanser gibi beslenme ve biyokimyasal kan parametrelerini doğrudan etkileyebilecek kronik hastalık tanısı almış ve tedavi görmekte olan bireyler çalışmaya dahil edilmemiştir. Katılımcılara, sosyodemografik bilgiler, beslenme alışkanlıklarıyla ilişkili bilgiler, hanehalkı gıda güvencesizliği erişim ölçeği, besin tüketim sıklığı anketi, antropometrik ölçümler ve en fazla son 6 aya ait biyokimyasal kan parametrelerini içeren anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Katılımcıların, enerji ve besin ögesi alımları BeBiS 7.2 programıyla analiz edilmiş; antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından standart tekniklerle alınmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS programıyla gerçekleştirilmiş p<0.05 değeri anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların çoğunluğu gıda güvencesi olan grupta yer alırken gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Sosyodemografik değişkenler özellikle eğitim düzeyi, medeni durum, gelir algısı ve yemek hazırlayan kişi gibi etmenlerin gıda güvencesiyle anlamlı ilişkili olduğu bulunmuştur. Beslenme alışkanlıklarında cinsiyet ve yaka türüne bağlı anlamlı farklar gözlenmiş olup gıda güvencesizliğinin beslenme alışkanlıklarından ziyade çevresel ve sosyoekonomik faktörlerle daha yakından ilişkili olduğu belirlenmiştir. Gıda güvencesi düzeyinin özellikle besinlerin tüketim miktarlarında belirleyici olduğu ve gıda güvencesiz bireylerin daha az çeşitlilikle, enerji yoğun alternatif besinleri tercih ettiği saptanmıştır. Gıda güvencesi durumuyla enerji ve besin ögesi alımları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır ancak her iki grupta da mikrobesin eksiklikleri yaygındır. Çalışmada, bazı antropometrik ölçümlerde cinsiyete bağlı farklar saptansa da BKİ ve bel/kalça oranı gibi parametrelerle gıda güvencesi arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir. Katılımcıların büyük bölümünde D ve B12 vitamini eksiklikleriyle glukoz ve trigliserid yüksekliği gibi biyokimyasal düzensizlikler saptanmış; bu bulgular cinsiyet ve yaka türüne göre farklılık göstermiştir. Korelasyon analizlerinde, obeziteyle ilişkili antropometrik ölçümlerle bazı metabolik parametreler arasında anlamlı pozitif ilişkiler saptanırken HDL ve D vitamini düzeyleriyle negatif yönlü ilişkiler gözlenmiş; gıda güvencesi düzeyiyle ise yalnızca LDL ve ALT arasında zayıf ama anlamlı negatif korelasyon belirlenmiştir. Sonuç: Gıda güvencesi düzeyinin bireylerin beslenme alışkanlıkları, mikro besin ögesi alımları, antropometrik ölçümleri ve biyokimyasal kan parametreleriyle çok boyutlu, birbirini etkileyen ve karmaşık ilişkiler ağı içerisinde yer aldığını ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine the effects of factors related to food security— including sociodemographic characteristics, dietary habits, food consumption frequency, anthropometric measurements, and biochemical parameters—on the nutritional and general health status of blue- and white-collar workers. Materials and Methods: The research was conducted with 230 blue- and white-collar workers aged between 18 and 60 years. Individuals diagnosed with chronic diseases that could directly affect nutritional or biochemical parameters were excluded. Data were collected via face-to-face interviews using a structured questionnaire including sociodemographic information, dietary habits, Household Food Insecurity Access Scale (HFIAS), food consumption frequency questionnaire, anthropometric measurements, and biochemical parameters obtained within the last six months. Energy and nutrient intakes were analyzed using the BeBiS 7.2 software, and anthropometric data were measured by the researcher using standard techniques. Statistical analysis was performed with IBM SPSS, and p<0.05 was considered statistically significant. Results: Most participants were in the food-secure group, with no significant difference between blue- and white-collar workers. Education level, marital status, income perception, and the person preparing meals were significantly associated with food security. Significant differences in dietary habits were observed by gender and occupational group, suggesting that food insecurity is more closely linked to socioeconomic and environmental factors. While energy and nutrient intake did not differ significantly by food security status, both groups showed widespread micronutrient deficiencies. Food-insecure individuals preferred more energy-dense but less diverse foods. Although gender-based differences existed in some anthropometric values, no significant association was found between food security and BMI or waist-to-hip ratio. Vitamin D and B12 deficiencies, and elevated glucose and triglyceride levels were common, with variations by gender and occupational group. Positive correlations were found between obesity-related anthropometric indicators and several metabolic parameters, whereas HDL cholesterol and vitamin D showed negative correlations. A weak but significant negative correlation was found between food security and LDL cholesterol and ALT. Conclusion: Food security status is intricately linked to dietary behaviors, micronutrient intake, anthropometric indicators, and biochemical parameters, indicating a complex and interrelatedstructure.
Benzer Tezler
- Beyaz yakalı işçilerde örgütlenme: Türk bankacılık sektöründe bir alan araştırması
The organization in white collar workers: A field research in Turkish banking sector
AHMET UTKU ERDAYI
Doktora
Türkçe
2012
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMarmara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KUVVET LORDOĞLU
- Endüstride bel ağrısı risk faktörlerinin incelenmesi üzerine bir araştırma
Risk factors of low back pain at the industry
BAHAR ALTUNTAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YÜCEL YILDIRIM
- Neoliberalizm ve küreselleşme sürecinde zihin emeği ve kol emeği
Intellectual and manual labor in the process of globalization and neoliberalism
YAZGI BÜLBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriBeykent ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ VAHİT TURHAN
- Nationalism and collective memory: A qualitative analysis of Yugo-nostalgia and trauma in Bosnia- Herzegovina
Milliyetçilik ve kolektif bellek: Bosna Hersek'teki Yugo-nostaljinin ve travmanın niteliksel bir analizi
CEMRE AYDOĞAN BEYAZ
Doktora
İngilizce
2023
AntropolojiSapıenza Unıversıta Dı RomaAntropoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FABIO GRASSI
- Production of space and class relations: An extended case study of the Tashkent textile factory
Mekânın üretimi ve sınıf ilişkileri: Taşkent tekstil fabrikası üzerine genişletilmiş bir durum çalışması
BATUHAN YILDIZ
Doktora
İngilizce
2024
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HELGA RITTERSBERGER TILIÇ