Türkiye'de arapça çeviri eğitiminin dönüşümü: Tarihsel süreç, paradigma kayması ve müfredat analizi
Transformation of arabic translation education in Turkey: Historical process, paradigm shift and curriculum analysis
- Tez No: 974297
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEZER YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez; çevirinin bir etkinlikten müstakil bir bilim olana kadar geçirdiği değişimleri ve günümüzde yapay zekâya kadar uzanan gelişmeleri ele almaktadır. Bunun yanı sıra Türkiye'de Arapça Mütercim ve Tercümanlık bölümlerinin kuruluş süreçleri ele alınmış ve bu bölümlerin müfredatları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu çalışma, çevirinin tarihsel sürecini ele aldıktan sonra ülkemizde özellikle Arap baharının ardından açılmaya başlanan ve gün geçtikçe farklı üniversitelerde kendisine yer bulan Arapça Mütercim ve Tercümanlık programlarının nicelik ve nitelik bakımından kuruluş hedeflerine ne derece yakın olduğunu gerek akademik kadroda gerekse akademik müfredatta ele almaktadır. Bu tezde; geçmişten günümüze Arapça çeviri yaklaşımları ele alındıktan sonra çeviri stratejilerindeki değişimlere değinilecektir. Ayrıca Türkiye'de çeviri eğitiminin tarihçesi ve gelişimi, Arapça mütercim ve tercümanlık programlarının yapısı, Paradigma kaymasının çeviri eğitimine etkileri ve eğitimde teorik bilginin pratik uygulamalara nasıl dönüştüğüne dair konular ele alınmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen bulgular, Türkiye'de Arapça çeviri eğitiminin ağırlıklı olarak klasik dil ve edebiyat odaklı bir yaklaşımla yürütüldüğünü; buna karşın çeviribilim, çeviri teknolojileri ve disiplinlerarası yöntemler gibi alanlarda eksiklikler bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, Arapça çeviri eğitiminde kuramsal çeşitliliğin sınırlı kalmasına ve alanın bilimsel derinliğinin yeterince gelişmemesine neden olmaktadır. Dolayısıyla, Türkiye'de Arapça çeviribilim alanının gelişebilmesi için literatürdeki boşlukların giderilmesi, çeviribilime özgü yöntemlerin ve standartların oluşturulması büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the transformations that translation has undergone from an activity to an independent science, and the developments that extend to today's artificial intelligence. In addition, the establishment processes of Arabic Translation and Interpreting departments in Türkiye are discussed, and the curricula of these departments are examined in detail. After examining the historical process of translation, this study examines the extent to which Arabic Translation and Interpreting programs, which began to be established in our country especially after the Arab Spring and are increasingly finding their place in various universities, meet their founding goals in terms of quantity and quality, both in terms of academic staff and academic curricula. This thesis will address Arabic translation approaches from the past to the present, and then address changes in translation strategies. In addition, the history and development of translation education in Türkiye, the structure of Arabic translation and interpreting programs, the effects of the paradigm shift on translation education, and how theoretical knowledge in education is transformed into practical applications are discussed. The findings obtained during the research process reveal that Arabic translation education in Türkiye is predominantly conducted with an approach focused on classical language and literature; However, it has revealed deficiencies in areas such as translation studies, translation technologies, and interdisciplinary methods. This situation results in limited theoretical diversity in Arabic translation education and insufficient scientific depth in the field. Therefore, addressing gaps in the literature and establishing methods and standards specific to translation studies are crucial for the development of Arabic translation studies in Türkiye.
Benzer Tezler
- Kirkor Kömürciyan'ın İlm-i Hendese adlı eserinin günümüz Türkçesine aktarılması ve değerlendirilmesi
Transforming the Ilm-i Hendese work of Kirkor Komurciyan to contemporary Turkish accompanied by a discussion of the work
OĞUZHAN YER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
FelsefeMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN GAZİ TOPDEMİR
- İbn Sa'îd el-Maġribî'nin Kitâbu'l-Coġrâfyâ adlı eserinin notlarla Türkçe çevirisi
Kitâbu'l-Cogrâfyâ of Ibn Sa'îd el-Magribî Turkish translation of named work with notes
GÜLAY ERKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN ÇEVİK
- İlkokul öğretmen ve velilerinin öğrenme yönetim sistemleri ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi
Determination of the principles of the primary school teachers and parents about the learning management systems
SÜMEYYE BARUTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÖZALP
- Türkiye'de Arapça mütercim ve tercümanlık bölümlerinde toplum çevirmenliği dersinin yeri ve yapay zeka destekli ders önerileri
The community interpreting course in Arabic translation and interpreting programs in Türkiye and a proposal for an AI-supported course
GÜLNUR ERDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mütercim-TercümanlıkAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN DÜZGÜN
- Türkiye'de toplum çevirmenliği bağlamında mültecilere verilen tercüman bilirkişilik hizmetleri: Ağ kuramı ışığında bir değerlendirme
Court interpreting services provided for refugees in Turkey in the context of community interpreting: An evaluation in the light of actor network theory
MEHTAP ARAL DUVAN
Doktora
Türkçe
2021
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV BULUT