Somatostatin analog tedavisi alan akromegali tanılı hastalarda karbonhidrat kalite indeksinin serum IGF-1 düzeyleri üzerine etkisinin incelenmesi
Effect of dietary carbohydrate quality index on plasma IGF-1 levels in acromegaly patients receiving somatostatin analog therapy
- Tez No: 974340
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLŞAH YENİDÜNYA YALIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Nutrition and Dietetics, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Akromegali, Beslenme, Beslenme eğitimi, Acromegaly, Nutrition, Nutrition education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akromegali, aşırı büyüme hormonu (GH) salınımı ve insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) yüksekliği ile seyreden, morbidite ve mortalitesi yüksek bir endokrin hastalıktır. Tedavide somatostatin analogları (SSA) temel yaklaşımı oluştursa da, beslenme ile ilişkili faktörlerin ve karbonhidrat kalitesinin metabolik parametreler ve IGF-1 üzerine etkileri olabileceği düşünülmektedir. Ancak akromegali hastalarında bu konuyu değerlendiren çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, SSA tedavisi altında izlenen akromegali hastalarında beslenme eğitimi sonrasında karbonhidrat kalite indeksindeki (KKİ) değişiminin, IGF-1/üst limit oranı (ULR) ve metabolik parametreler üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 13'ü erkek, 7'si kadın olmak üzere toplam 20 hasta (ortalama yaş 49,4 ± 6,8 yıl) dahil edilmiştir. Katılımcıların beslenme alışkanlıkları besin tüketim sıklığı anketi ile değerlendirilmiş, KKİ hesaplanmıştır. Katılımcıların demografik, antropometrik ve biyokimyasal özellikleri eğitim öncesi ve sonrası dönemlerde değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde eşleştirilmiş t-testi, korelasyon ve çoklu regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Üç ay sonunda KKİ anlamlı olarak artmıştır (p<0,001). Diyet lifi alımı yükselmiş (p=0,005), glisemik indeks azalmış (p=0,007) ve tam tahıl/toplam tahıl oranı artmıştır (p<0,001). Açlık glukozu ve LDL kolesterol düzeylerinde anlamlı düşüşler saptanmıştır (p=0,027 ve p=0,013). IGF-1 ve IGF-1/ULR düzeylerinde ise anlamlı değişiklik gözlenmemiştir (p>0,05). Enerji alımı ile IGF-1 arasında pozitif (r=0,48, p=0,031), enerji alımı ile ΔIGF-1/ULR arasında negatif korelasyon (r=-0,53, p=0,017) bulunmuştur. Çoklu regresyon analizinde bağımsız belirleyici faktör saptanmamıştır. Sonuç olarak, üç aylık beslenme eğitimi akromegali hastalarında karbonhidrat kalitesini ve metabolik profili iyileştirmiş, ancak kısa dönemde IGF-1/ULR üzerinde anlamlı bir etki göstermemiştir. Bu bulgular, beslenme müdahalelerinin kardiyometabolik risk yönetimine katkı sağlayabileceğini, ancak IGF-1 ekseni üzerindeki etkilerinin daha uzun süreli ve geniş örneklemli çalışmalarla değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Acromegaly is an endocrine disorder characterized by excessive growth hormone (GH) secretion and insulin-like growth factor-1 (IGF-1) levels. Somatostatin analogues (SSAs) constitute the mainstay of treatment. Dietary factors, particularly carbohydrate quality, may influence metabolic parameters and IGF-1 regulation. However, studies evaluating this relationship in acromegaly patients are limited. This study aimed to investigate the effect of Carbohydrate Quality Index (CQI), on IGF-1/upper limit ratio (ULR), and metabolic parameters in acromegaly patients receiving SSA therapy. A total of 20 patients (13 men, 7 women; mean age 49.4 ± 6.8 years) were included. Dietary habits were assessed with food frequency questionnaire, and CQI was calculated. Demographic, anthropometric, and biochemical parameters were evaluated before and after the nutritional education. Statistical analyses included paired t-test, correlation, and multiple regression methods. CQI increased significantly (p<0.001). Dietary fiber intake improved (p=0.005), glycemic index decreased (p=0.007), whole grain/total grain ratio increased (p<0.001). Significant reductions were observed in fasting glucose and LDL cholesterol levels (p=0.027 and p=0.013). No significant changes were detected in IGF-1 or IGF-1/ULR levels (p>0.05). Energy intake correlated positively with IGF-1 (r=0.48, p=0.031), while total energy intake correlated negatively with ΔIGF-1/ULR (r=−0.53, p=0.017). Multiple regression analysis did not identify independent predictors of IGF-1 change. In conclusion, a three-month nutrition education program improved carbohydrate quality and metabolic profile in acromegaly patients but did not produce significant effects on IGF-1/ULR. These findings suggest that dietary interventions may contribute to cardiometabolic risk management, while their role in modulating the IGF-1 axis requires confirmation in larger and longer-term studies.
Benzer Tezler
- Akromegali hastalarında IGF-1 ile glukoz sonrası büyüme hormonu düzeyleri arasındaki diskordans ve acroqol anketinin biyokimyasal remisyon durumu ile ilişkisinin araştırılması
Discordance of IGF-1 and growth hormone levels after glucose load and evaluation of the corralation between AcroQoL score with biochemical status ın acromegalic patients
ETHEM TURGAY CERİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEMET ÇORAPÇIOĞLU
- Akromegalili 25 hastanın takip ve tedavi sonuçları
Twentyfive patients with acromegaly: outcome of clinical follow-up
KORAY FAKIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıÇukurova Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT SERT
- Nöroendokrin tümörlerin klinikopatolojik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinicopathological features of neuroendocrine tumors
ENGİN KELEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
OnkolojiDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KÜÇÜKÖNER
- Adriamisin ilişkili deneysel nefrotik sendrom modelinde oktreotidin serbest oksijen radikalleri aracılığıyla böbrek patolojisi üzerine olan etkisi
The effect of octreotide on adriamycin induced experimental nephrotic syndrome model on renal pathology through oxygen free radicals
SİBEL ÇAVDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
NefrolojiEge Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER DUMAN