Orhan Kemal sözlüğü
Orhan Kemal dictionary
- Tez No: 974618
- Danışmanlar: PROF. DR. MUNA YÜCEOL ÖZEZEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Türkçe sözlükler, Turkish dictionaries
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir ve birden fazla dilin söz varlığı hakkında bilgiler sunan sözlükler, geçmişten günümüze çeşitli amaçlar ve ihtiyaçlar doğrultusunda farklı türlerde hazırlanmıştır. Bu türlerden biri olan yazar sözlükleri; bir yazarın söz varlığını, hayata bakışını, yaşadığı dönemle ilişkisini, üslubunu, kültürel birikimini aydınlatmada önemli rol oynar. Bu sözlükler ayrıca, genel sözlüklere yeni sözlük birimler kazandırma, anlam ve tanık bakımından eklemeler yapma potansiyeline de sahiptir. Bu çalışmada yazar sözlükçülüğünün önemi doğrultusunda, Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Orhan Kemal'in roman ve öykü türündeki 41 eserinden hareketle bir yazar sözlüğü çalışması yapılmıştır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde çalışmanın konusu, amacı, önemi ve sınırlılıklarıyla ilgili bilgilere değinilirken ikinci bölümde sözlükçülük ve sözlükle ilgili kuramsal açıklamalar ile Orhan Kemal'in hayatı ve eserleri üzerine bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde çalışmanın evreni ve yöntemi ile sözlük kullanımıyla ilgili bilgiler yer almaktadır. Çalışmanın temelini oluşturan dördüncü bölümde, sözlük ve dizin çalışmaları bulunmaktadır. Sözlükte; sözcüklerin anlamı, kökeni, türü, geçtiği eser ve sayfa numarası bilgileri ile tanık cümleler yer almaktadır. Madde içi olarak değerlendirilen deyim, atasözü, kalıp söz gibi kullanımlar, ilk sözcükleri esas alınarak ilgili sözcüğün sonuna eklenmiştir. Madde başı ve madde içi unsurlar ile önemli görülen bazı hususlar dizin bölümünde okuyuculara sunulmuştur. Son bölüm olan sonuç ve öneriler bölümünde çeşitli istatistiki verilerle Orhan Kemal'in söz varlığıyla ilgili bazı sonuçlara ulaşılmış, yazar sözlükçülüğüyle ilgili bazı önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Dictionaries, which provide information about the vocabulary of one or more languages, have been prepared in different types for various purposes and needs from past to present. Author dictionaries, one of these types, play an important role in illuminating an author's vocabulary, his view of life, his relationship with the period he lived in, his style, and his cultural background. These dictionaries also have the potential to add new lexical units to general dictionaries and to make additions in terms of meaning and witnesses. In this study, in line with the importance of author lexicography, an author dictionary study has been carried out based on 41 works of Orhan Kemal, one of the important names of Turkish literature, in the novel and short story genres. The study consists of five chapters. In the first part, information about the subject, purpose, importance and limitations of the study is given, while in the second part, theoretical explanations about lexicography and dictionary and information about Orhan Kemal's life and works are given. In the third chapter, the population and method of the study and information about the use of dictionaries are given. The fourth section, which forms the basis of the study, includes dictionary and index studies. The dictionary includes the meaning, origin, type, work and page number of the word and citation. The idioms, proverbs and phrases which are considered as intra-items are added to the end of the relevant word based on their first words. Headings and intra-article elements and some important issues are presented to the readers in the index section. In the last section, the conclusion and suggestions section, some conclusions are reached about Orhan Kemal's vocabulary with various statistical data and some suggestions are made about the author's lexicography.
Benzer Tezler
- Muhibbî Dîvânı (2500 – 3000. gazeller) (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Muhibbî's Dîvân (2500 – 3000. ghazels) (Concordance and functional glossary)
AYKUT ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY DURMAZ
- Muhibbî Dîvânı (3000-3500. gazeller) (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Muhibbî's Dîvân (3000-3500. ghazels) (Concordance and functional glossary)
BERNA SÜKÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY DURMAZ
- Muhibbî Dîvânı (1000 – 1500. gazeller) (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Muhibbî's dîvân (1000 – 1500. ghazels) (Concordance and functional glossary)
CİHAN DADAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY DURMAZ
- Muhibbî Dîvânı (1500 – 2000. Gazeller)(Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük)
Dîvân of Muhibbi (1500-2000. Ghazals)(Context Index and Functional Dictionary)
HAVVA EDANUR KARA DEMİRKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY DURMAZ
- Muhibbî Divanı (2000 – 2500. gazeller) (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Divan of Muhibbî (2000 - 2500. ghazals) (Context index and functional dictionary)
MERVE CİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıBursa Uludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY DURMAZ