Makâsıdü'ş-Şeria'nın Yusuf el-Karadâvî'nin fıkıh düşüncesine etkisi
The influence of Makāsid al-Shari'a on Yusuf al-Qaradawi's jurisprudential thought
- Tez No: 975478
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULLAH ACAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Din, Law, Religion
- Anahtar Kelimeler: İslam hukuku, Islamic law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Makâsıdü'ş-Şeria'nın Yusuf el-Karadâvî'nin Fıkıh Düşüncesine Etkisi başlıklı bu çalışmada Yusuf el-Karadâvî'nin makâsıdü'ş-şeria anlayışı ve bu anlayışının yöntemi ve fıkhî meseleler üzerindeki yansıması incelenmeye çalışılmıştır. Yusuf el-Karadâvî güncel meselelere vâkıf ve güçlü bir fıkıh mirası donanımına sahip, birçok güncel meselenin İslam hukuku açısından çözümü ve ele alınışı hakkında görüşlerine müracaat edilen bir alimdir. Bu sebeple onun fıkıh anlayışı, fıkhi delillendirme yöntemi bu çalışmada incelenmiştir. Makâsıdü'ş-şeria düşüncesi de güncel fıkhi problemlerin çözümünde önemli bir yere sahiptir. Yusuf el-Karadâvî özellikle azınlıklar fıkhına dair meselelerde, birçok güncel meselede makâsıdü'ş-şeria üzerinden çözüm üreterek kollektif ictihad mekanizmasını işletip icma'ı canlandırmaya çalıştığı ve böylece fıkıh alanına kayda değer bir hizmet sunduğu tespit edilmiştir. İslam alemindeki uluslararası fıkıh meclislerinin kurucu ve üyesi olması münasebetiyle bu kurumların üretmiş olduğu fetva ve kararlara dikkate değer bir katkı sunmuştur. Onun fıkhî konulardaki bu büyük etkisinin arka planında makâsıdü'ş-şeria düşüncesinin önemli bir yeri olduğu ve fıkıh mirasına dair özgün görüşlerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada, onun makâsıdü'ş-şeria'ya dayalı fıkhî mülahazaları tespit edilmiştir. Çağdaş bir alimin yaşadığı asrın güncel meselelerine çözüm bulmada takip ettiği metodu ortaya koymaya gayret edilmiş ve onun makâsıdü'ş-şeria düşüncesinin alt yapısını teşkil eden yöntemsel ilkeler ele alınmıştır. Karadâvî'nin makâsıdü'ş-şerîa hakkındaki düşüncesi, fıkıh sistematiğine bütüncül bir şekilde bakarak bu sistematik içerisinden öne çıkan bazı meselelerde makâsıd düşüncesinin onun fıkıh anlayışına etkisi ortaya konulmuştur. Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte çalışmamızın amacı ortaya konularak daha önce bu konuda yapılan çalışmalara işaret edilmiştir. Birinci bölümde Yusuf el-Karadâvî'nin hayatı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Karadâvî'nin makâsıdü'ş-şerîa yöntemi üzerinden usûlü fıkıhla alakalı görüşleri ele alınıp fıkhî delillendirme metodu ve onun makâsıdü'ş-şerîa yönteminin temelleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde Karadâvî'nin fürû fıkha dair öne çıkan ve görüşleri ve fıkhî tercihleri incelenmiştir. Sonuçta Karadâvî'nin fıkhî düşüncesinin temellerinde, fıkıh usulünde dile getirdiği ve en çok üzerinde durduğu iki önemli konudan biri makâsıdü'ş-şerîa düşüncesi ve diğeri ictihad düşüncesi olduğu görülmüştür. Fıkıh usûlünün her zaman ve mekâna uygun ve uygulanabilir olduğunu her fırsatta dile getirdiği bu bakış açısının gereği olarak İslam ahkâmının güncel zamanlara ve daha sonrasında da uygulanabilmesi için en çok gerekli olan bu iki meseleye önem verdiği ve özellikle makâsıdü'ş-şerîa düşüncesinin bu minvalde fetvalarına ve fıkıh düşüncesine yoğun bir şekilde etki ettiği tespit edilmiştir. İstidlâl yöntemi ele alındığında her ne kadar klasik fukahâdan farklı usuller takip ederek bazen farklı çıkarımlar yapsa da onun fıkhî düşüncesinin temellerini öncelikle Kur'an ve Sünnet, sonrasında diğer delillerin oluşturduğu, bu yönüyle kadîm fukahânın yolunu takip ettiği görülmüştür. Hemen her meselede ilk olarak kadim fıkıh geleneği içerisinde neredeyse bütün mezhep görüşleri ile birlikte ulaşabildiği her görüşe kıymet verip incelediği, bir hükme ulaşırken şaz görüşler dahil bunların her birini değerlendirip bir sonuca ulaştığı tespit edilmiştir. Onun fıkhî düşüncesinin temellerinde bazı meselelerde Kur'an ve hadise dayanarak cumhurun ya da mezhep görüşlerinin dışına çıkarak fetva verdiği ya da kadim fıkıh geleneğini birçok yönden eleştirdiği durumlar olsa da fıkhın yürürlülüğünün devamı için çok önemli gördüğü ictihad anlayışında gelenekteki görüşlere başvurmayı önemsediğini bizzat ifade ettiği tespit edilmiştir. Karadâvî'nin gerek fıkıh usûlü anlayışı, delillendirme metodu, gerek fürû fıkıh alanındaki bazı öne çıkan görüşleri incelenerek hükümlere ulaşırken makâsıdü'ş-şerianın onun fıkıh düşüncesine önemli bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study, titled The Influence of Maqasid al-Sharia on Yusuf al-Qaradawi's Jurisprudential Thought, attempts to examine Yusuf al-Qaradawi's understanding of maqasid al-sharia, the methodology of this understanding, and its reflection on jurisprudential issues. Yusuf al-Qaradawi is a scholar who is well-versed in contemporary issues and possesses a strong heritage of fiqh. His views are sought regarding the resolution and approach to many contemporary issues from the perspective of Islamic law. For this reason, his understanding of fiqh and his method of fiqh reasoning are examined in this study. The concept of maqasid al-sharia also occupies an important place in the resolution of contemporary fiqh problems. Yusuf al-Qaradawi has been found to have rendered a noteworthy service to the field of fiqh, particularly in matters of minority fiqh, by producing solutions through makasid al-sharia in many contemporary issues, operating the collective ijtihad mechanism, and attempting to revive ijma. As a founder and member of international fiqh councils in the Islamic world, he has made a noteworthy contribution to the fatwas and decisions produced by these institutions. It has been determined that the concept of maqasid al-sharia plays an important role in the background of his great influence on fiqh issues and that he has original views on the fiqh heritage. This study identifies his fiqh considerations based on makâsid al-sharia. It endeavours to reveal the methodology he followed in finding solutions to the contemporary issues of his era and examines the methodological principles that form the basis of his makâsid al-sharia thinking. Karadâvî's view of maqasid al-sharia has been examined by taking a holistic view of the fiqh system and highlighting the influence of maqasid thinking on his understanding of fiqh in certain issues that stand out within this system. Our study consists of an introduction and three chapters. The introduction outlines the purpose of our study and refers to previous work on the subject. The first chapter provides information about the life of Yusuf al-Qaradawi. The second chapter examines Karadâwî's views on usûl al-fiqh through his maqasid al-shari'a method and attempts to reveal the foundations of his fiqh argumentation method and his maqasid al-shari'a method. The third chapter examines Qaradawi's prominent views and jurisprudential preferences regarding furû fiqh. Ultimately, it is evident that two key concepts form the foundation of Karadâvî's jurisprudential thought, as articulated in his methodology of jurisprudence and emphasised most frequently: the concept of makâsıdü'ş-şerîa (the objectives of Sharia) and the concept of ijtihad (independent reasoning). In line with his perspective, which he consistently emphasised as being applicable and relevant to all times and places, he placed particular importance on these two issues as being most essential for the applicability of Islamic rulings in contemporary times and beyond. It has been determined that the concept of makasid al-sharia, in this context, has had a profound influence on his fatwas and jurisprudential thought. 'sharia thought has had a profound influence on his fatwas and fiqh thought in this regard. When considering the method of istidlâl, although he sometimes reached different conclusions by following methods different from those of the classical fuqahā, it has been seen that the foundations of his fiqh thought were primarily based on the Qur'an and Sunnah, followed by other evidence, thus following the path of the ancient fuqahā. It has been determined that in almost every issue, he first valued and examined every opinion he could access within the classical fiqh tradition, including almost all school views, and reached a conclusion by evaluating each of these, including minority opinions, when arriving at a ruling.
Benzer Tezler
- جهود علماء الحنفية في خدمة السنة النبوية في القرنين الثامن والتاسع
Hanefî âlimlerinin hicrî sekizinci ve dokuzuncu asırlarda Sünnet-i Nebeviyye'ye hizmetteki ilmî çabaları
YUSUF ELRAHMUN
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinMardin Artuklu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HUZEYFE ELHATİB
- Kültürlerarasılık ekseninde Nevbet-i Müretteb'in farklı coğrafyalardaki izleri üzerine bir inceleme
An investigation on the traces of Nevbet-i Muretteb in different geographies on the axis of intercultural
ALİ İHSAN ALEMLİ
Doktora
Türkçe
2022
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- الاتجاه الحداثي المعاصر في علم مقاصد الشريعة الإسلامية-دراسة ونقد / al-İttijâhul hadâtiyyu almu'âsir fî ilmi makâsidi'ş-şerî'atil İslâmiyye (Dirâse ve nakd)
İslam şeriatın amaçlarının biliminde çağdaş modernist eğilim (Çalışma ve eleştiri) / The contemporary modernist trend in the science of maqasid al-shari'ah (Objectives of Islamic law) study and criticism
KHALID AWIL YUSUF
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMAD ALFADEL
- Muhammed Tâhir bin Âşûr'un İslam hukuk felsefesi ile ilgili görüşleri (Makasıdu'ş-Şeri'a)
M. Tahir b. Ashur 's views on İslamic jurisprudence
YUSUF BULUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Hukukİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDÜSSELAM ARI
- Abdulkadir Meragi: Hayatı, eserlerinin usul ve güfte açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
SEDA KENT
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. CAHİT ATASOY