Türk din musıkisi formlarının günümüz pratik kullanımda bilinirliği: İzmir-Manisa-Denizli örneği
Awareness of Turkish religios music forms in today's practical use: The Izmir-Manisa-Denizli example
- Tez No: 975651
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KURUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mûsikî, insanlık tarihinin en kadim sanatlarından biri olarak bireysel ve toplumsal yaşantının birçok alanında etkili olmuş, özellikle dinî alanlarda önemli bir işlev üstlenmiştir. Bu çalışma, İslam medeniyeti içerisinde şekillenen Türk Din Musikisini ve onun alt kolları olan cami ve tekke Musikisi formlarını kuramsal ve pratik yönleriyle incelemektedir. Cami Musikisi; ezan, Kur'an tilaveti, tekbir, salâ, mevlid gibi formlarla sınırlı olup, genellikle vokal ağırlıklı ve enstrümansız bir icra yapısına sahiptir. Buna karşın tekke Musikisi; zikir, ilahi, nefes, durak ve Mevlevî ayini gibi tasavvufî temelli formlar üzerinden enstrümantal destekli bir ifade alanı sunar. Çalışmada, dinî Musikinin tarihî arka planı, İslamî referanslardaki yeri, estetik boyutları ve kültürel aktarım süreçlerindeki işlevi kuramsal çerçevede ele alınmıştır. Ayrıca İzmir, Manisa ve Denizli illerinde yürütülen saha araştırması, Google Forms aracılığıyla hazırlanan bir anket çalışması ile gerçekleştirilmiş; böylece toplumda dinî Musiki formlarına dair bilinirlik düzeyi nicel verilerle ortaya konmuştur. Elde edilen veriler, bölgesel ve sosyo-kültürel unsurların bu farkındalık üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla analiz edilmiştir. Sonuç olarak, Türk Din Musikisi hem estetik hem de manevî değer taşıyan bir kültürel miras olarak varlığını sürdürmekte; akademik çalışmalar ve kurumsal destekler aracılığıyla korunup gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
Music, as one of the most ancient art forms in human history, has played a significant role in both individual and social life, particularly within religious contexts. This study examines Turkish Religious Music, a genre shaped within Islamic civilization, along with its two primary branches: mosque music and tekke (Sufi lodge) music, focusing on both theoretical and practical aspects. Mosque music encompasses non-instrumental and vocal forms such as the Reading the Quran, salât, and Mevlüd, typically performed during acts of worship. In contrast, Tekke Music includes Sufi-influenced forms such as Zikir, İlahi, Nefes, Durak, and Mevlevi rites, often accompanied by traditional instruments. The study addresses the historical background of religious music, its foundations in Islamic sources, its aesthetic dimensions, and its function in the transmission of cultural heritage. In addition, a field study was conducted in the cities of İzmir, Manisa, and Denizli through a questionnaire-based survey designed via Google Forms. This quantitative method aimed to assess the current level of public awareness regarding religious music forms and to evaluate the influence of regional and socio-cultural factors on this awareness. In conclusion, Turkish Religious Music continues to exist as a cultural heritage that embodies both artistic and spiritual value. Supported by academic research and institutional initiatives, the preservation and transmission of this tradition to future generations remain essential goals.
Benzer Tezler
- Geleneksel İstanbul tavrı mevlid icrasına yönelik bir eğitim modeli
A training model for performing the traditional İstanbul style mevlid
MURAT CEMALETTİN NECİPOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Dinİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA DEMİRCİ
- Günümüz mûsikîşinas din adamları
Contemporary musician clergy
ADNAN BIYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
TarihSüleyman Demirel Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. ERDOĞAN ATEŞ
- Sakarya'da Türk din mûsikîsî geleneği
Turkish religious music tradition in Sakarya
ÖMER DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MüzikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Din Musikisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADETTİN VOLKAN KOPAR
- Câmi Mûsikîsi ile Katolik Kilise Müziği'nin mukayesesi (Almanya örneği)
The Comparison of Mosque Music with Catholic Church Music (The example of Germany)
MAHİR ÖRGÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM AKDOĞAN
- Zeki Atkoşar'ın bestelediği Mevlevî Âyînlerininusûl-arûz vezni ilişkisi yönünden incelenmesi
The ınvestigation of The Mevleves that is ıntroduced by Zeki Atkoşar from the relationship between the us and the army and their relationship
ZEYNEP KUNDUROĞLU ERAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MüzikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Din Musikisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER AKDENİZ