Suni tohumlama amacıyla kullanılan boğalara ait pedigri ve progeny kataloglarının sınırlı analizi ve sahada kullanım trendlerine bir bakış
A limited analysis of pedigree and progeny catalogues of bulls used for artificial insemination and an overview of their field usage trends
- Tez No: 976478
- Danışmanlar: PROF. DR. UMUT ÇAĞIN ARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Boğa seçimi, Suni tohumlama, Boğa katalogları, Genetik ilerleme, Veteriner hekim, bull catalogues, bull selection, genetic improvement, artificial insemination, veterinarians
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, farklı ölçeklerdeki süt sığırcılığı işletmelerinde boğa seçiminde kullanılan katalogların sahadaki değerlendirilme düzeylerini ve seçim kriterlerinin işletme ölçeği ile seçim yapan kişinin mesleki niteliğine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Konya ve çevre illerindeki 100 işletme ile yapılan anketten elde edilen veriler, normal dağılım ve varyans homojenliği testlerinin ardından tek yönlü ANOVA ve post-hoc Tukey HSD testi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, küçük ve orta ölçekli işletmelerin alım maliyeti, yatırım geri dönüşü ve çevresel uyum gibi pratik ekonomik unsurlara daha fazla önem verdiklerini; büyük ölçekli işletmelerin ise genetik hastalıklara direnç, sağlık ve uzun ömür, döl verimliliği, süt bileşenleri, sağlık indeksi, toplam performans indeksi ve net kârlılık gibi fonksiyonel ve indeks temelli kriterleri önceliklendirdiklerini ortaya koymuştur. Veteriner hekimlerin işletme sahiplerine kıyasla sağlık, döl verimliliği ve meme yapısı gibi kriterlere daha fazla önem vermesi, bilgi düzeyi ve katalog okuryazarlığının seçim sürecindeki etkisini göstermektedir. Bulgular, Avrupa, Kuzey Amerika ve Avustralya–Yeni Zelanda'daki indeks temelli fonksiyonel kriter odaklı yaklaşımlarla paralellik sergilerken, küçük işletmelerin maliyet odaklı tercihleri Afrika ve Güney Amerika'daki örneklerle benzerlik göstermektedir. Bu sonuçlar, Türkiye'de sürdürülebilir ve verimli hayvancılık için işletme ölçeğine uygun eğitim programlarının geliştirilmesi, katalog ve genetik veri okuryazarlığının yaygınlaştırılması ve veteriner hekimlerin seçim süreçlerindeki rolünün güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis was conducted to determine how bull catalogues used in sire selection are evaluated in the field across dairy farms of different scales and whether selection criteria vary according to farm size and the professional background of the decision-maker. Data obtained from a survey of 100 farms in Konya and neighbouring provinces were analysed using tests of normality and homogeneity of variance followed by one-way ANOVA and post-hoc Tukey HSD tests. The results revealed that small and medium-sized farms placed greater emphasis on practical economic factors such as purchase cost, return on investment and environmental adaptation, whereas large-scale farms prioritised functional and index-based criteria such as resistance to genetic diseases, health and longevity, reproductive performance, milk components, health index, total performance index and net profitability. Compared with farm owners, veterinarians attached more importance to criteria such as health, reproductive performance and udder conformation, indicating the influence of knowledge level and catalogue literacy on decision-making. The findings parallel the index-based, functional-trait oriented approaches observed in Europe, North America and Australia–New Zealand, while the cost-oriented preferences of small farms resemble those reported in Africa and South America. These results highlight the need to develop scale-appropriate training programmes, to expand catalogue and genetic data literacy and to strengthen the role of veterinarians in decision making processes to support sustainable and efficient livestock production in Türkiye.
Benzer Tezler
- Boğalarda androlojik muayeneler
Andrological examination on bulls
MUSTAFA TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiDölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAFİZ YURDAYDIN
- Farklı sıcaklıklarda çözdürülen boğa spermasının çözüm sonrası farklı periyotlarda spermatolojik parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the spermatological parameters of the bull sperm through different temperatures at different periods after thawing
FATMA NUR ULUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Veteriner HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiDölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT SELÇUK
- Dondurulmuş boğa sperması kalitesinin ProAKAP4 protein seviye testi ile değerlendirilmesi
Evaluation of frozen bull sperm quality with ProAKAP4 protein concentration test
İLKTAN BAŞTAN
Doktora
Türkçe
2020
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiDölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGUN AKÇAY
- Damızlık boğa spermasının servikal mukus penetrasyon yeteneğinin değerlendirilmesi
Evaluation of cervical mucus penetration ability of breeding bull's semen
DERYA ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2021
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiDölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ DAŞKIN
PROF. DR. ALEV GÜROL BAYRAKTAROĞLU
- Van il Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen suni tohumlama projesinin başarı oranları ve etkileyen faktörlerin araştırılması
Research on the success rates and influencing factors of the artificial insemination project performed by the Van Provincial Directorate of Agriculture and Forestry
İBRAHİM GÜLÜMSER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Veteriner HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiDölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VOLKAN KOŞAL