Eski Mezopotamya'da Ana Tanrıça'dan İştar'a dişil tanrı algısının dönüşümü
The transformation of the perception of feminine deity from Mother Goddess to Ishtar in Ancient Mesopotamia
- Tez No: 976479
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OKAY PEKŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Paleolitik Çağ sonundan itibaren ilk insan topluluklarının avcı toplayıcı olarak hayatta kaldığı dönemlerde besine ulaşmanın oldukça meşakkatli olduğu bu süreçte insan, ilk olarak kendi neslini yaratan, doğuran ve besleyen en yakınındaki varlığı yani kadını kutsadı. Böylece Ana Tanrıça kültüyle ilgili ilk inanç sistemi ortaya çıktı. Devamında Neolitik Çağ'da tarımın insan yaşamının belirleyici unsuru haline gelmeye başlamasıyla Ana Tanrıça kültü de kendi formunu oluşturarak şekillenmeye başlamıştır. Neolitik Çağ toplumu, kadının doğurganlığından önceki dönemlerin“yaratan ana”inancına üretim ve bereket özelliği de eklenmiştir. Demir Çağı'na kadar ilerleyen süreçte Ana Tanrıça kültü, kadının toplumdaki yeri ve toplumun kadına bakışıyla birlikte değişime uğramıştır. Başlangıçta doğurganlığı ardından bereketi temsil eden kadın, artık Sumerlilerde aşkın ve üremenin temsilcisi olan İnanna formuna dönüşmüştür. Bu yönüyle tanrıça artık siyasal meşruiyet sağlayıcısı olarak da kullanılmıştır. Sumer kent devletlerinin ardından bölgeye göçlerle gelen Sami toplumların Eski Mezopotamya topraklarına hâkim olmasıyla beraber Sumer tanrı ve tanrıçaları da zamanla Sami kültürünün içerisinde şekillenerek varlığını sürdürmüştür. İnanna, Samileşerek İštar formuna bürünmüştür. İnanna/ İštar artık temsil ettiği doğurganlık, bereket, aşk ve entrika özelliklerinin yanında savaşçı kadın formunu da bünyesine almıştır. Kültsel gücünün yanında siyasal olarak da büyük bir güce sahip olmuş ve kralların meşruiyetlerinde oldukça etkin bir hale gelmiştir. Hazırlamış olduğumuz tez çalışmasında tarih öncesi dönemlerde MÖ I. binyılın ortalarına kadar geçen süreçte Mezopotamya toplumsal ve siyasal yaşamında dişil tanrı algısının Ana Tanrıça'dan İnanna'ya, İnanna'dan İštar'a dönüşümünün altında yatan gerekçeler açıklanmaya çalışılmış ve cevaplar aranmıştır.
Özet (Çeviri)
From the end of the Paleolithic Age onwards, when the first human communities survived as hunter-gatherers, in a period when access to food was quite challenging, man first blessed the closest being, the woman, who created, gave birth to and nurtured his generation. Thus, the first belief system related to the cult of the Mother Goddess emerged. Later, as agriculture became the determining factor of human life in the Neolithic Age, the cult of the Mother Goddess began to take shape in its own form. Neolithic society added the attributes of production and fertility to the belief in the“mother who created”of previous periods due to the fertility of women. As the Iron Age progressed, the cult of the Mother Goddess changed along with the place of women in society and society's view of women. Initially representing fertility and then fertility, the woman was transformed into the form of Inanna, the representative of love and reproduction among the Sumerians. In this respect, the goddess was also used as a provider of political legitimacy. After the Sumerian city-states, the Semitic societies that came to the region with migrations dominated the lands of Ancient Mesopotamia, and the Sumerian gods and goddesses continued their existence by being shaped within the Semitic culture over time. Inanna took the form of Ishtar by becoming Semitic. Inanna/Ishtar has now taken on the form of a warrior woman in addition to the fertility, fertility, love and intrigue she represented. In addition to her cultic power, she also had great political power and became very effective in the legitimacy of kings. In this thesis, the reasons underlying the transformation of the perception of the feminine deity from the Mother Goddess to Inanna and from Inanna to Ishtar in the social and political life of Mesopotamia in the prehistoric period until the middle of the first millennium BC were tried to be explained and answers were sought.
Benzer Tezler
- Babillerin dini tarihi
Religious history of the Babylonists
AYŞE TÜRKMEN KÖKSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinKilis 7 Aralık ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH ALTUNCU
- Arinna'dan Kybele'ye gelişen Tanrıça kültü
Goddess cult developed from Arinna to Cybele
MELİH RAMAZAN YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESMA REYHAN
- Geçmişten Barok'a taş heykel sanatı
The Art of stone sculpture from the past to the Baroque
FUNDA GÜLAY GÜNAYDIN
- Eskiçağ Mezopotamya metinlerinde düşman algısı: (MÖ 3200-MÖ 539)
The perception of enemy in the Ancient Mesopotamian inscription (BC. 3200-BC 539)
AYSUN PAYAM
- Eski Anadolu ve Eski Mezopotamya'da tanrıça kültleri
Goddess cults in Ancient Anatolia and Ancient Mesopotamia
KADER BAĞDERE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihNecmettin Erbakan ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER ULUTÜRK