Türkiye'de Kırgızistanlı göçmen kadın olmak: Gündelik yaşam pratikleri, zorluklar ve başetme stratejileri
Being a Kyrgyzstani immigrant woman in Turkey: Daily life practices, challenges and coping strategies
- Tez No: 976626
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA MURAT YÜCEŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Domestic services, Migrant domestic worker, Daily life practices, Kyrgyz women, Turkey
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Türkiye'de ev hizmetlerinde çalışan Kırgızistanlı kadınların göç süreçlerini, iş bulma deneyimlerini, gündelik yaşam pratiklerini, karşılaştıkları zorlukları ve bu zorluklarla başa çıkma stratejilerini ve emek göçünün kadınlar üzerindeki etkilerini nicel verilerle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bununla birlikte Kırgızistan emek göçünün cinsiyet temelli değişimi ve Kırgızistanlı kadınların emek göçüne artan katılımına etki eden faktörlerin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Tez ev hizmetlerinde çalışan göçmen kadınları merkeze alan göç çalışmaları literatürüne de katkı sağlamak istenmektedir. Araştırmada, Kırgızistanlı kadınların Türkiye'nin işgücü piyasasındaki konumlarını açıklamak için İkili Emek Piyasası Teorisi ve Sosyal Ağlar Teorisinden yararlanılmıştır. İkili Emek Piyasası Teorisi, Kırgızistanlı kadınların düşük statülü işlerde, sosyal güvenceden yoksun ve sömürüye açık halde çalıştıklarını açıklarken; Sosyal Ağlar Teorisi kadınların göç kararından, iş bulma süreçleri ve karşılaştıkları zorlukların çözümü için sosyal ilişkilerden nasıl yararlandıklarını, bu ilişkilerin göç sürecinde nasıl belirleyici rol oynadığını ortaya koymuştur. Kırgızistanlı ev işçisi kadınların gündelik yaşam pratikleri Lefebvre ve De Certeau'nun gündelik yaşam ve taktik kavramları üzerinden ele alınmıştır. Tezde, kadınların gündelik yaşam pratikleri yüzeysel gibi görünse de kendinde bir derinliği barındırdığı ve karşılaştıkları zorluklara karşı geliştirdikleri yaratıcı stratejiler ve taktiklerin açıklanması sağlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve bir boyut indirgeme yöntemi olarak tasarlanmıştır. Veriler anket tekniği ile toplanmış ve 5'li likert ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılara amaçlı örnekleme yöntemi ve ardından kartopu yöntemi ile ulaşılmıştır. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS V23 programı ile yapılmış olup anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Ölçeklerin yapı geçerliği açıklayıcı faktör analizi ile test edilmiştir ve güvenirlik analizi için Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Üç veya daha fazla bağımsız grup arasındaki farkların analizinde tek yönlü varyans analizi ve ölçekler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Spearman's rh Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Bulgulara göre, Kırgızistan'daki işsizlik oranı, ücretlerdeki eşitsizlik ve toplumsal cinsiyet temelli kısıtlamalar kadınların emek göçüne katılımını etkileyen önemli faktörler olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de ev hizmetlerinde çalışan Kırgızistanlı kadınların çoğu kayıt dışı çalıştığı belirlenmiştir. Kadınlar için Türkiye'yi çekici yapan faktörler arasında vize muafiyeti ve çalışma olanağı, kültürel yakınlık, ekonomik beklenti; gündelik yaşam pratikleri arasında kişisel alana sahip olma ve bireysel haklara saygı görme ön plana çıkmaktadır. Kadınların en çok karşılaştıkları zorluklar ise yalnızlık ve iş güvencesizliğidir. Kadınların bu zorluklarla başa çıkma stratejileri ve taktikleri arasında sosyal ağların önemi ortaya çıkmıştır. Ayrıca emek göçünün kadınlara ekonomik bağımsızlık kazandırdığı ve toplumsal statülerinde artış sağladığı belirlenmiştir. Kırgızistanlı ev işçisi kadınların ekonomik beklentileri, Türkiye'yi çekici yapan faktörler, gündelik yaşam pratikleri ve gündelik hayatta karşılaştıkları zorluklar arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kırgızistanlı kadınlar yasal korumadan mahrum güvencesiz iş koşulları altında çalışarak ailelerinin geçimini sağlamaktadır. Emek göçü, Kırgızistanlı kadınlar için iyi yaşam standartları elde etme, ekonomik bağımsızlık kazanma isteklerinin yanı sıra bireysel özgürlük arayışı olmuştur. Anahtar kelimesi: Ev hizmetleri, Göçmen ev işçisi, Gündelik yaşam pratikleri, Kırgızistanlı kadın, Türkiye
Özet (Çeviri)
This thesis aims to analyze the migration processes of Kyrgyz women working in domestic services in Turkey: their employment experiences, daily life practices, difficulties they face and their strategies to cope with these difficulties, and the effects of labor migration on Kyrgyz women working in domestic services in Turkey using quantitative data. In addition, it aims to reveal the gender-based change in labor migration in Kyrgyzstan and the factors affecting the increasing participation of Kyrgyz women in labor migration. The thesis also aims to contribute to the migration studies literature, focusing on migrant women working in domestic services. The research utilized Dual Labor Market Theory and Social Network Theory to explain the situtations of Kyrgyz women in the labor market of Turkey. While the Dual Labor Market Theory explained that Kyrgyz women work in low-status jobs, lack social security and are open to exploitation; the Social Network Theory explained how women benefit from social relations in their decision to migrate, in their job search processes and in solving the difficulties they face, and how these relations play a decisive role in the migration process. It discussed the daily life practices of Kyrgyz domestic workers through the concepts of daily life and tactics of Lefebvre and De Certeau. Although the daily life practices of women seem superficial, the thesis attempted to explain the depth they contain in themselves and the creative strategies and tactics these women developed against the difficulties they faced. The thesis utilized a quantitative research method and designed it as a dimension reduction method. The data were collected by a survey technique, and a 5-point Likert scale was used. Participants were reached out to through a purposeful sampling method and then through the snowball method. All statistical analyses were conducted with the IBM SPSS V23 program and the significance level was determined as 0.05. The structural validity of the scales was tested with explanatory factor analysis, and Cronbach Alpha coefficient was calculated for reliability analysis. One-way variance analysis was used to analyze the differences between three or more independent groups and Spearman's rh Correlation Analysis was applied to determine the relationships between the scales. According to the findings, that the unemployment rate, wage inequality, and gender-based restrictions in Kyrgyzstan were important factors affecting women's participation in labor migration. It revealed that the majority of Kyrgyz women working in domestic services in Turkey work illegally. Among the factors that make Turkey attractive for women are visa exemption and job opportunities, cultural closeness, economic expectations; among daily life practices, having personal space and respect for individual rights come to the fore. The most common difficulties women face are loneliness and social insecurity. The importance of social networks has emerged among women's strategies and tactics to cope with these difficulties. The thesis revealed that the labor migration provides women with economic independence and increases their social status. It identified significant relationships between the economic expectations of Kyrgyz women domestic workers, the factors that make Türkiye attractive, their daily life practices and the difficulties they face in daily life. As a conclusion, Kyrgyz women provide for their families by working under precarious work conditions devoid of legal protection. Labor migration has become a search for individual freedom as well as a desire to achieve good living standards and gain economic independence for Kyrgyz women.
Benzer Tezler
- Иммигрант аялдардын локус-контролу жана ишкердүүлүк тенденциясы арасындагы байланыш: Кыргызстандын мисалында
İç Göçmen Kadınların Kontrol Odağı ve Girişimcilik Eğilimi Arası İlişki: Kırgızistan Örneği
AYSULUU BEYŞENOVA
Doktora
Kırgızca
2024
İşletmeKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEYİL NAJİMUDİNOVA
- Kayıt dışı statüde olanların deneyimleri: Türkiye'deki Kırgızistanlı kadın işçi göçmenler
Experiences of“undocumented”: Kyrgyz labor migrant women in Turkey
AİZHAMAL MARAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Antropolojiİstanbul ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL KIRIMLI
- COVID-19 pandemi döneminde göçmen ev-işçilerinin deneyimleri
Experiences of migrant domestic-workers during the COVID-19 pandemic period
EVSER ÇAĞLA AYKANAT
- COVID-19 pandemi döneminde göçmen ev-işçilerinin deneyimleri
Experiences of migrant domestic-workers during the COVID-19 pandemic period
EVSER ÇAĞLA AYKANAT
- Ev hizmeti sektöründe çalışan göçmen kadınların kültürel ve düşünce değişimi: İstanbul örneği
Cultural and intellectual transformation of immigrant women working in the domestic service sector: The istanbul case
SEVARA CHARYYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. YÜKSEL KIRIMLI