Spor taraftarlarının akılcı ve akıldışı taraftar inançları ile psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between rational and irrational fan beliefs and psychological distress in sport fans
- Tez No: 976644
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERAP ÖZDEMİR BİŞKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Sosyal psikoloji, Spor psikolojisi, Psychology-social, Sport psychology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi (ADDT), geliştirildiğinden beri öğrenciler, çalışanlar, sporcular gibi farklı örneklemlerin yaşamış olduğu psikolojik sıkıntı ve iyi oluşları üzerinde araştırmalar yapılmaktadır. Bu araştırmanın amacı taraftarlarda akılcı ve akıldışı inançlar ile psikolojik sıkıntı (depresyon, anksiyete ve stres) arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide cinsiyet, medeni durum ve müsabaka sonuçlarının düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırmanın katılımcılarını Türkiye Futbol Federasyonu Trendyol Süper Ligde 2024-2025 sezonunda yer alan iki İstanbul takımının taraftarları oluşturmaktadır. Veriler, iki takımın kendi aralarında oynadıkları müsabakadan sonra üç gün içinde toplanmıştır. Araştırmaya 100 kadın (%39,06), 156 erkek (%60,94) olmak üzere 256 taraftar katılmıştır. Katılımcılar 23-48 yaş aralığında ve ortalama 26,34 (SS=5,38) yaşındadır. Veri toplama aracı olarak Sporda Taraftar İnançları Envanteri ile birlikte Depresyon Anksiyete Stres-21 Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde PROCESS Macro (V4.2) ile düzenleyici etki analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda psikolojik sıkıntı ile akılcı inançlar arasında negatif yönlü, akıldışı inançlar arasında pozitif yönlü ilişki görülmüştür. Akılcı ve akıldışı inançlar ile psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkide cinsiyet, medeni durum ve müsabaka sonucunun düzenleyici rolü anlamlı bulunmamıştır. Aynı zamanda taraftarların erkek olmasının, bekâr olmasının ve izledikleri müsabakada kaybetmelerinin ruh sağlığı üzerinde bir risk faktörü olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak taraftarların akılcı ve akıldışı inançları ile gündelik hayatta yaşamış oldukları psikolojik sıkıntı arasındaki ilişki incelenmiştir ve taraftarların ruh sağlığı ile akılcı inançların olumlu, akıldışı inançların ise olumsuz yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları ADDT alan yazın kapsamında tartışılmış ve araştırma sonuçlarından hareketle gelecekte yapılacak olan araştırmalara, ruh sağlığı çalışanlarına, spor kulüplerine ve spor medyasına yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Rational Emotive Behavioral Therapy (REBT) has been studied for many years in relation to psychological distress and well-being in various groups, including students, employees, and athletes. This study aims to examine the relationship between rational and irrational fan beliefs, and psychological distress (depression, anxiety and stress), in sports fans. It also aims to investigate the moderating role of gender, marital status and competition results in this relationship. The participants of the study are the fans of two Istanbul teams competing in the Turkish Football Federation Trendyol Super League 2024-2025 season. Data were collected within three days after the match between the two teams. The study included 256 fans, 100 of whom were female (39.06%) and 156 of whom were male (60.94%). The participants were aged between 23 and 48, with an average age of 26.34 years (SD = 5.38). Data were collected using the Sport Fan Beliefs Inventory and the Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21). A moderator effect analysis was performed on the data using PROCESS Macro (V4.2). The analyses revealed that psychological distress was negatively correlated with rational fan beliefs and positively correlated with irrational fan beliefs. However, gender, marital status and match result were not found to significantly moderate the relationship between rational and irrational beliefs and psychological distress. Furthermore, male gender, single status and losing the match were identified as risk factors for mental health. As a result, the relationship between fans' rational and irrational beliefs and the psychological distress they experience in daily life was examined and it was found that rational beliefs were negatively related to fans' psychological distress and irrational beliefs were positively related. These findings were discussed within the REBT framework and recommendations were presented for future research, as well as for mental health professionals, sports clubs and sports media.
Benzer Tezler
- Profesyonel spor kulüplerinin marka imajını belirleyen faktörler
Factors that determine the brand image in professional sports clubs
İSMAİL ÇAKMAK
- Futbol taraftarlarının spor tüketimine yönelik güdülenmelerinin incelenmesi: Beşiktaş JK - Kardemir Karabükspor taraftarları örneği
An investigation on football fans' motivation for sport consumption: Example of Beşiktaş Gymnastic Club - Kardemir Karabükspor fans
CENGİZ ÇOKPARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
SporAbant İzzet Baysal ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ AYCAN
- Spor taraftarlarının twitter kullanım alışkanlıklarının incelenmesi: Fırat Üniversitesi örneği
The investigating twitter usage habits of sports fans: Firat University example
TALHA HÜSEYNİKLİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KARADAĞ
- Futbol taraftarlarının spor tüketimine yönelik güdüleri, risk algıları ve gelecek katılım niyetleri arasındaki ilişkiler
Relations between sports consumption motives of football spectators, risk perceptions and future intends
İLAYDA ÇINARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporEge ÜniversitesiSpor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN TİMUÇİN GENÇER
- Basketbol taraftarlarının Tahincioğlu markasını spor sponsorluğu açısından değerlendirmesi
The evaluation of Tahincioğlu brand by basketball fans in turns of sports sponsorship
ÖZLEM IŞIK İNAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporPamukkale ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YETER AYTÜL DAĞLI EKMEKÇİ