Peyami Safa'nın Sözde Kızlar ve Melih Cevdet Anday'ın Aylaklar romanlarında erkeklik kurguları
Fictions of masculinity in Peyami Safa's Sözde Kızlar and Melih Cevdet Anday's Aylaklar Novels
- Tez No: 977014
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT GÜR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erkekliğin tıpkı kadınlık gibi toplumsal cinsiyet yapılanmasının bir ürünü olduğu düşüncesi eleştirel erkeklik çalışmalarını gün yüzüne çıkarmıştır. Bu çalışmalar neticesinde erkeklerin ve erkekliklerin eleştirel bir çerçevede incelenmesi sağlanmıştır. Eleştirel erkeklik çalışmalarının günümüzde, toplumsal cinsiyet araştırmalarında kadını odağına alan incelemelere kıyasla daha az yaygınlık gösterdiği bilinmektedir. Bunun yanı sıra birçok disiplinde kendine yer bulan erkeklik çalışmalarının gittikçe yaygınlaşması erkeklik nosyonunun farklı bakış açılarıyla irdelenmesine de imkân sunmuştur. Toplumsal cinsiyet ve erkeklik olgusunun edebiyat çalışmalarında da incelenmesi sosyolojik, kültürel bir olgu olan erkekliklerin, edebî eserler vasıtasıyla izinin sürülmesine olanak tanımıştır. Bu minvalde söz konusu bu tez Peyami Safa'nın Sözde Kızlar ve Melih Cevdet Anday'ın Aylaklar romanlarının, erkeklik kavramı çerçevesinde incelenmesi hakkındadır. Bu doğrultuda çalışmaya konu olan romanlarda kurulan erkeklik söylemi, erkekliklerin kimlikleri ve rolleri üzerinden irdelenmektedir. Bunun yanı sıra erkek kimliklerinin, dönem ve toplumsal yapı düzleminde tarihsel olarak hangi şartlarla inşa edildiği incelemenin kapsamı arasına alınmıştır. Çalışmaya Sözde Kızlar ve Aylaklar romanlarının seçilmesinin temel nedeni, Türk milletinin ve edebiyatının iki önemli tarih aralığı olan erken Cumhuriyet ile Cumhuriyet dönemlerinin toplumsal bir cinsiyet olan erkeklik algısındaki dönüşümlerine bir temsil oluşturmasıdır. Bu bakımdan tez girişin yanında üç bölüme ayrılmıştır. Girişte toplumsal cinsiyet, kadınlık ve erkeklik hakkında teorik bilgiler sunulmuştur. Birinci bölümde, erkeklik ve edebiyat çerçevesinde Modern Türk Edebiyatındaki erkeklik kurgularından bahsedilerek çalışmanın kuramsal arka planı verilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümde sırasıyla teze konu olan Peyami Safa'nın Sözde Kızlar ve Melih Cevdet Anday'ın Aylaklar romanındaki erkeklik kurguları incelenmiş ve bu doğrultuda çalışmanın bir bütünlük sağlanması adına hem yazarlar hem de eserler hakkında bilgiler verilmiştir. Bununla beraber metinlerdeki erkeklik nosyonu beden, ideal ve ötekilik kurgusu dâhilinde dönem ve yazarların yansıttığı fikirler ve ideolojiler çerçevesinde ele alınarak irdelenmiştir. Romanlarda, modern toplum ve modern insan kimlikleri bağlamında“züppelik ve aylaklık”kavramı ile milliyetçilik ve cumhuriyetçilik ideolojileri etrafında temellenen ideal ve öteki erkekliklerin inşa edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Böylece eserlerde, toplumsal bir cinsiyet kabul edilen erkekliğin toplumsal norm ve rolleri aydınlatılarak tarihsel, kültürel ve sosyolojik bir olgu olan erkekliklerin değişkenliği iki farklı roman, yazar ve dönem üzerinden tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The idea that masculinity, like femininity, is a product of social gender construction has brought critical masculinity studies to the fore. As a result of these studies, men and masculinities have been examined within a critical framework. It is known that critical masculinity studies are less prevalent today than studies in gender research that focus on women. In addition, the increasing prevalence of masculinity studies across many disciplines has also made it possible to examine the notion of masculinity from different perspectives. The examination of gender and masculinity in literary studies has made it possible to trace the sociological and cultural phenomenon of masculinity through literary works. In this vein, this thesis examines Peyami Safa's Sözde Kızlar and Melih Cevdet Anday's Aylaklar novels within the framework of the concept of masculinity. Accordingly, the discourse of masculinity established in the novels under study is examined through the identities and roles of men. In addition, the scope of the study includes examining the historical conditions under which male identities were constructed within the context of the period and social structure. The primary reason for selecting the novels Sözde Kızlar and Aylaklar is that they represent the transformations in the perception of masculinity as a social gender during two important historical periods for the Turkish nation and literature: the early Republic and the Republican eras. In this regard, the thesis is divided into three sections in addition to the introduction. The introduction presents theoretical information about gender, femininity, and masculinity. The first section discusses conceptions of masculinity in Modern Turkish Literature within the framework of masculinity and literature, providing the theoretical background for the study. In the second and third sections, the concept of masculinity in Peyami Safa's Sözde Kızlar and Melih Cevdet Anday's Aylaklar, which are the subjects of the thesis, are examined in turn, and information about both the authors and their works is provided to ensure the integrity of the study. Along with this, the notion of masculinity in the texts has been examined within the framework of the ideas and ideologies reflected by the period and authors, including the concepts of body, ideal, and otherness. In the novels, it has been concluded that ideal and other masculinities are constructed around the concepts of“snobbery and idleness”in the context of modern society and modern human identities, as well as around the ideologies of nationalism and republicanism. Thus, in these works, the social norms and roles of masculinity, which is accepted as a social gender, are illuminated, and the variability of masculinity, which is a historical, cultural, and sociological phenomenon, is identified through two different novels, authors, and periods.
Benzer Tezler
- Peyami Safa'nın Sözde Kızlar ve İstanbul Hikâyeleri adlı eserlerinin sözlüğü ve söz varlığı
The dictionary and vocabulary of Peyami Safa's Sözde Kızlar and İstanbul Hikâyeleri
ZİYNET ŞEYMA ÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ERDOĞAN
- Peyami Safa`nın“Sözde Kızlar”adlı eseri üzerine cümle (Sentaks) çalışması
Sentence study about Peyami Safa`s opus“So-called Girls”
AYŞE BÜRKE KOLUKISA
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Türk Dili ve EdebiyatıNiğde ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUZAFFER AKKUŞ
- Sözde Kızlar romanından hareketle Peyami Safa'nın üslubu
Peyami Safa's style in accordance with his novel Sözde Kizlar
MURAT ELTUTMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NADİR İLHAN
- Francıs Scott Key Fitzgerald'ın muhteşem Gatsby ile Peyami Safa'nın Sözde Kızlar romanlarının karşılaştırılması
The comparison of Francis Scott Key Fitzgerald's“Great Gatsby”and Peyami Safa's“Pseudo Girls”novels
SUZAN YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıÇağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELMAS ŞAHİN
- Peyami Safa'nın romanlarında modernleşme ve mekân
Modernization and place in the novels of Peyami Safa
SÜREYYA ELİF AKSOY
Doktora
Türkçe
2009
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. LAURENT MİGNON