Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Merkezi'nde yatarak tedavi gören yanık hastalarının epidemiyolojik özelliklerinin retrospektif analizi
Retrospective analysis of the epidemiological characteristics of burn patients hospitalized at Samsun Training and Research Hospital Burn Center
- Tez No: 977138
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYHAN SÖNMEZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi, Plastic and Reconstructive Surgery
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yanık yaralanmaları; erken dönemde yüksek mortalite ve morbiditeye, uzun dönemde ise kalıcı fonksiyonel ve estetik kayıplara yol açabilen ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışma, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan referans merkezlerden biri olan Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Merkezi'nde, 2019–2024 yılları arasında yatırılarak tedavi edilen 1.348 hastanın epidemiyolojik özelliklerini, klinik seyirlerini, komplikasyonlarını ve mortaliteyle ilişkili faktörleri retrospektif olarak değerlendirmektedir. Hastaların %61'i erkek, %39'u kadındır. Yaş dağılımı incelendiğinde, 0–4 yaş grubu %37,8 ile en yüksek orana sahiptir. Olguların %29,5'i yaz aylarında başvurmuştur. En sık etiyolojik neden çocuklarda haşlanma, erişkinlerde ise alev yanıkları olarak saptanmıştır. Yanıktan etkilenen toplam vücut yüzey alanı (TVYA) incelendiğinde olguların büyük kısmı %0–9 (37,2%) ve %10–19 (39,8%) aralığındadır. TVYA'nın %20'nin üzerine çıktığı olgularda komplikasyon ve mortalite oranları anlamlı düzeyde artmıştır. Ortalama yatış süresi 15,1 gün, yoğun bakım gereksinimi %25,7 oranında, mekanik ventilasyon ihtiyacı %15,9 olarak belirlenmiştir. Komplikasyonlar içinde enfeksiyonlar ilk sırada yer almıştır. Yara kültürü pozitif olgularda en sık izole edilen mikroorganizmalar Pseudomonas aeruginosa (%43,4), Acinetobacter baumannii (%19,9) ve Staphylococcus aureus (%10,1) olup bu etkenlerin önemli bir kısmı çoklu antibiyotik dirençli profilde bulunmuştur. Genel mortalite oranı %4,8'dir. Mortalite gelişen olgularda ortalama TVYA, inhalasyon hasarı, pnömoni, sepsis, akut böbrek hasarı insidansı anlamlı derecede yüksektir. Yanık yaralanmalı hastalarda mortalite öngörüsünde kullanılan skorlama sistemlerinden Revize Baux skoru (yaş + TVYA + inhalasyon hasarı varlığına dayalı pratik bir mortalite modeli) ve ABSI (Abbreviated Burn Severity Index) (yaş, cinsiyet, TVYA, yanık derinliği ve inhalasyon hasarı gibi parametreleri içeren kapsamlı bir indeks), yapılan istatistiksel analizlerde mortalite öngörüsünde yüksek doğruluk göstermiştir. Sonuç olarak, bu çalışma Karadeniz Bölgesi'nde yapılmış en kapsamlı yanık epidemiyolojisi araştırmalarından biridir. Elde edilen veriler, yanıkların önlenmesine yönelik bölgesel stratejilerin geliştirilmesi, yüksek riskli hastaların erken tanımlanması ve yoğun bakım enfeksiyon kontrol önlemlerinin optimize edilmesi açısından yol gösterici niteliktedir. Bulgular ayrıca, ulusal düzeyde yanık veri tabanı oluşturulması ve klinik yönetim protokollerinin güncellenmesi süreçlerine katkı sağlayacak değerli referans bilgiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Burn injuries are a serious public health problem that can cause high mortality and morbidity in the early period and permanent functional and aesthetic losses in the long term. This study retrospectively evaluates the epidemiological characteristics, clinical courses, complications, and mortality-related factors of 1,348 patients who were hospitalized and treated between 2019 and 2024 at the Burn Center of Samsun Training and Research Hospital, one of the reference centers located in the Black Sea Region of Türkiye. Of the patients, 61% were male and 39% were female. Examination of age distribution showed that the 0–4 age group had the highest rate at 37.8%. A total of 29.5% of the cases were admitted during the summer months. The most common etiological cause was scald burns in children and flame burns in adults. When the total burn surface area (TBSA) affected by burns was examined, most cases were in the 0–9% (37.2%) and 10–19% (39.8%) ranges. In cases where TBSA exceeded 20%, complication and mortality rates increased significantly. The mean length of hospital stay was 15.1 days, intensive care requirement was 25.7%, and mechanical ventilation requirement was 15.9%. Among complications, infections ranked first. In wound culturepositive cases, the most frequently isolated microorganisms were Pseudomonas aeruginosa (43.4%), Acinetobacter baumannii (19.9%), and Staphylococcus aureus (10.1%), and a significant portion of these pathogens showed multidrug-resistant profiles. The overall mortality rate was 4.8%. In patients who developed mortality, the mean TBSA, inhalation injury, pneumonia, sepsis, and acute kidney injury incidences were significantly higher. Among the scoring systems used to predict mortality in burn patients, the Revised Baux score (a practical mortality model based on age + TBSA + presence of inhalation injury) and the ABSI (Abbreviated Burn Severity Index) (a comprehensive index including parameters such as age, sex, TBSA, burn depth, and inhalation injury) showed high accuracy in predicting mortality in statistical analyses. In conclusion, this study represents one of the most comprehensive burn epidemiology analyses conducted in the Black Sea Region. The obtained data provide guidance for the development of regional strategies to prevent burns, early identification of high-risk patients, and optimization of intensive care and infection control measures. The findings also offer valuable reference information that will contribute to the establishment of a national burn database and the updating of clinical management protocols.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım hastasına bakım verenlerin spiritüel iyi oluş ve öz aşkınlık düzeylerinin bakım yüküne etkisi
The effect of spiritual well-being and self-transcence levels of caregivers of palliative care patients on the care burden
HANİFE ÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıOndokuz Mayıs ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ
- Çocuklarda yanık pansumanı sırasında kullanılan sanal gerçeklik gözlüğünün hissedilen ağrı, anksiyete ve korkuya etkisi
The effect of virtual reality glasses used during BURN dressing in children on feeling pain, anxiety and FEAR
ÜMMÜHAN KILIÇ
Doktora
Türkçe
2022
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA TURAL BÜYÜK
- Riskli birimlerde çalışan sağlık profesyonellerinde üriner inkontinans farkındalığı yaşam kalitesi ve mesane alışkanlıklarının belirlenmesi
Determination of urinary incontinence awareness, quality of life and bladder habits among health professionals working in high-risk units
EBRAR ÇAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN ÇAVUŞOĞLU
- Progresif gevşeme egzersizi kullanılarak verilen doğuma hazırlık eğitiminin doğum şekli tercihi, doğum ağrısı ve emzirme konforuna etkisi
The effect of childbirth preparation training using progressive relaxation exercise on mode of delivery preference, labor pain and breastfeeding comfort
ALEYNA PEKER
- Hastane cerrahi ve dahili polikliniklerinin JCI akreditasyon standartlarına uygunluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of hospital surgical and internal polyclinics appropriateness to JCI accreditation standarts
NURCAN COŞKUN US
Doktora
Türkçe
2016
Sağlık Kurumları YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEZİHA TÜFEKCİ
DOÇ. DR. ELİF DİKMETAŞ YARDAN