Zâtî'nin“Şemʿû Pervâne”mesnevisinin arketipsel sembolizm bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of Zâtî's“Şemʿû Pervâne”mesnevî in the context of archetypical symbolism
- Tez No: 977312
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE ÜNSAL TOPÇU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Klasik Türk edebiyatı, Zati, Classical Turkish literature, Zati
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edebî metinler, kültürün sonraki kuşaklara aktarımında önemli bir role sahiptir. Her edebî metin kaleminden çıktığı şair veya yazardan izler taşıdığı kadar insanlığın ortak hafızasından da izler taşır. Diller ve coğrafyalar değişse de evrensel sembol ve imgeler edebî metinlerdeki benzer kullanımlarla sonraki kuşaklara aktarılır. Metinlerin bu sembolik dilini anlamak, insanın bilinç ve bilinçdışı uyumuna katkı sağlar. Bu bağlamda güçlü şair ve yazarların eserlerinde kullandıkları arketipsel sembolleri incelemek edebiyat çalışmalarına farklı bir bakış açısı kazandırmaktadır. Söz konusu bu çalışmayla klasik Türk edebiyatının 16. yüzyılda yaşamış önemli şairlerinden Zâtî'nin“Şemʿ û Pervâne”mesnevisi arketipsel sembolizm açısından incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada Zâtî ve mesnevisi“Şemʿ û Pervâne”hakkında bilgi verilmiş, daha sonra da yararlanılan bazı arketipsel eleştiri kavramlarının açıklaması yapılmıştır. Bu açıklamalardan sonra mesnevi, olay akışına göre, arketipsel sembolizm açısından incelenmiş ve sonuçlar paylaşılmıştır. Yararlanılan kaynaklar“Kaynakça”bölümünde sunulmuştur. Çalışma ile başta Zâtî'nin“Şemʿ û Pervâne”mesnevisi olmak üzere klasik Türk edebiyatı metinlerinin kolektif bilinçten taşıdıkları izlere ve barındırdıkları arketipik arka plana dikkat çekmek ve böylece söz konusu eserlerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Literary texts play a crucial role in the transmission of culture to subsequent generations. Every literary text bears traces not only of the poet or author from whom it originated but also of humanity's collective memory. While languages and geographies may change, universal symbols and images are passed on to subsequent generations through similar uses in literary texts. Understanding this symbolic language of texts contributes to the harmony between one's conscious and unconscious minds. In this context, examining the archetypal symbols used by influential poets and writers in their works provides a different perspective on literary studies. This study attempts to examine the masnavi“Şemʿ û Pervâne”by Zâtî, one of the most important poets of classical Turkish literature who lived in the 16th century, from the perspective of archetypal symbolism. This study provides information about Zâtî and his masnavi“Şemʿ û Pervâne,”followed by an explanation of some of the concepts employed in archetypal criticism. Following these explanations, the masnavi was examined in terms of archetypal symbolism, based on its plot, and the results were shared. The sources used are presented in the“References”section. The study aims to draw attention to the traces of the collective consciousness and the archetypal backgrounds of classical Turkish literary texts, particularly Zātī's masnavi“Şemʿ û Pervāne,”and thus contribute to a better understanding of these works.
Benzer Tezler
- تفسير القرآن للمصري شمس الدين محمد الشافعي(ت بعد 896هــ) من أول سورة القصص إلى نهاية سورة العنكبوت دراسةً وتحقيقاً
Şemsü'd-dîn Muhammed el-Mısrî eş-Şâfiî'nin Kur'an tefsîri edisyon ve kritiği (Kasas ve Ankebût Sûreleri) / Interpretation of the Qur'an by the Egyptian Shams al-Din Muhammad al-Shafi'i (From the beginning of Surat al-Qasas to the end of Surat al-Ankabut)
ABDULJALEEL KHALID ABED ABED
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULHEKİM AĞIRBAŞ
- ح مَّدمُ فسير القرآن لشمس الدينبن عبد الرحمن أبو حامدالشهيربالمصريالمقدسي الشافعي،المتوفي سنة398همن أول سورة الفتح إلى نهاية سورةًالطور دراسةًوتحقيقا
Ebû Hâmîd Muhammed Şemseddin el-Mısrî'nin Tefsir'ini tahkik ve araştırma -Fetih suresinden et-Tûr suresinin nihayetine kadar
SAAD RASHID SALIH SALIH
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİDAYET ZERTÜRK
- تفْسِي ر الرقرآنِ الكريم لشمَسِ ال دِ ين مر م د ال ش افعي المصريْ المتوفى سنه 896 ه“سو ره يوسف ”دراس ة وتحقيق ا
Şemseddin Muhammed Al-Şafii El-Masri'nin (Ö: 874 Hicri) Kuranı Kerim tefsiri“Yusuf Suresi”üzerinde çalışma ve düzeltme
AHMED ABED ABDULLAH ABDULLAH
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULSALAM YOUSUF ESSA AL-YAGOOB
- تفسير القرآن لأبي حامد شمس ال الشافعي(ت893هـ) ًسورة النَّحل دراسةً وتحقيقا
Ebû Hâmid Şemsüddîn Muhammed el-Mısrî el-Makdisî'nin Tefsîru'l-Kur'ân adlı eseri edisyon ve kritiği (Nahl sûresi) / Interpretation of the Qur'an by Abu Hamid Shams al-Din Muhammad, the famous Egyptian al-Maqdisi al-Shafi'I: surah an-Nahl (A study and investigation)
JNAN SAGAR GHARBI GHARBI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULHEKİM AĞIRBAŞ
- “تفسير القرآن لشمس الدِّين محمَّد الشَّهير بالمصريّ الشَّافعيّ المتوفي ٨٩٣لسورتي الرَّعد وإبراهيم دراسةً وتحقيقاً”
Raad Süresinin başlangıcından İbrahim Süresinin sonuna kadar 893 Hicri yılında vefat eden AL-Masry Al-Shalih olarak bilinen Shams Al-Din Muhammed'in Kuran tefsiri, çalışma ve araştırma
JAMAL ABDULLAH ISSA
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ Abdulsalam Yousuf Essa AL-YAGOOB