Fahreddin er-Râzî ile Ebü'l- Berekât en-Nesefi'nin âmm lafızlara bakışı
Fahreddin er-Râzî and Ebü'l-Berekât en-Nesefi's perspective on am words
- Tez No: 977311
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET EKİNCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslâm hukukunun teorik temellerini oluşturan usûl-i fıkıh disiplini içerisinde zamanla farklı fıkhî istinbât usulleri gelişmiş ve bu yaklaşımlar, genel olarak Fukahâ ve Mütekellimîn ekolleri şeklinde iki ana çizgiye ayrılmıştır. Bu iki ekol, şer'î hükümlere ulaşma yöntemleri bakımından farklı usûllere dayanmakta ve bu farklar, usûl literatüründe belirgin şekilde kendini göstermektedir. Bu araştırma, söz konusu iki ekolü temsil eden iki seçkin âlimin, Fukahâ ekolünü temsilen Fahreddin er-Râzî'nin ve Mütekellimîn ekolüne mensup Ebü'l-Berekât en-Nesefî'nin, umum (âmm) lafızlara ilişkin yaklaşımlarını karşılaştırmalı bir yöntemle ele almaktadır. Çalışma, üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Fahreddin er-Râzî ve Ebü'l-Berekât en-Nesefî'nin biyografilerine, ilmî kimliklerine, eğitim aldıkları âlimlere, yetiştirdikleri öğrencilere ve telif ettikleri eserlere yer verilmiş; onların ilmî birikimlerini oluşturan temel dinamikler ile bu birikimin sonraki dönem ilmî çevreler üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. İkici bölümde, lafız kavramı merkezinde anlam, delâlet ve lafız-kelâm ilişkisi gibi temel meseleler teorik bir çerçevede sunulmuş; ayrıca kelime, kelâm, anlam türleri, delâlet çeşitleri, usûl ekolleri, mutabakat ve tazammun gibi alt başlıklarla bu konular ayrıntılandırılmıştır. Üçüncü bölümde ise, umum lafızların delâlet yönüyle değerlendirilmesi merkeze alınmış; bu bağlamda, farklı usûl âlimlerinin bu konuya dair görüşlerine yer verilmiş ve nihayetinde, Râzî ile Nesefî'nin âmm lafızlara yönelik yorumları mukayeseli biçimde analiz edilerek, bu iki âlimin yaklaşım tarzları ortaya konmuştur. Bu çalışmanın amacı, hem umum lafızlar konusunu daha derinlemesine incelemek hem de klasik usûl literatürü içerisinde önemli yere sahip olan iki âlimin bu meseleye dair bakış açılarını gün yüzüne çıkarmaktır.
Özet (Çeviri)
Within the discipline of usul al-fiqh, which constitutes the theoretical foundations of Islamic law, different methods of jurisprudential deduction have developed over time, and these approaches are generally divided into two main lines as the schools of the Fukahā and the Mutakallimin. These two schools are based on different methods in terms of the methods of reaching religious rulings, and these differences are clearly evident in the literature on the methods. This research examines the approaches of two distinguished scholars representing these two schools, Fakhr al-Dīn al-Rāzī from the school of the Fukahā and Abu'l-Barakāt al-Nasāfi from the school of the Mutakallimin, to general (amm) words with a comparative method. The study consists of three main sections. The first section includes the biographies of Fakhr al-Dīn al-Rāzī and Abu'l-Barakāt al-Nasāfi, their scholarly identities, the scholars they received training from, the students they trained, and the works they authored; the basic dynamics that formed their scientific knowledge and the effects of this knowledge on later scientific circles are analyzed. In the second section, fundamental issues such as meaning, deletion, and the word-kalam relationship, centered on the concept of 'lamīz,' are presented in a theoretical framework; in addition, these issues are detailed under subheadings such as 'kalam, kalām, types of meaning, types of deletion, schools of methodology, agreement, and implication. In the third section, the evaluation of general words in terms of deletion is focused on; in this context, the views of different methodology scholars on this subject are included, and finally, the interpretations of Rāzī and Nasāfi on general 'lamīz are analyzed comparatively, revealing the approaches of these two scholars. The purpose of this study is to examine the issue of general wordings in more depth and to bring to light the perspectives of two scholars who have an important place in the classical usul literature on this issue.
Benzer Tezler
- Çağdaş tefsir kaynaklarında rü'yetullah konusu
Rü'yetullah subject in contemporary commentary sources
BAHREDDİN BİLDİRİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BARDAK
- Mu'tezilî İbn Ebi'l-Hadîd'in Fahreddin er-Râzî'ye yönelik eleştirileri (bilgi ve varlık)
The Criticisms of the Mu'tazilite Ibn Abi'l-Hadid Towards Fakhr al-Din al-Razi (knowledge and existence)
ABDÜSSAMET SARIKAYA
Doktora
Türkçe
2025
Dinİbn Haldun ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SÜRURİ
- Mâturîdî ve Fahreddin er-Râzî tefsirlerinde ceza hukukuna dair ahkâm âyetlerinin fıkhî değerlendirilmesi
An evaluation of the legal verses on criminal law in the exegeses of al-Māturīdī and Fakhr al-Dīn al-Rāzī
ABDULKADİR ÇOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HukukBartın ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ERGÜN
- Fahreddin Er-Râzî'nin usûl düşüncesinde umûm lafızların mahiyeti (El-Mahsûl örneği)
The essence of umum expressions in Fakhr Al-Din Al-Razi's fiqh methodology (Within the framework of Al-Mahsul)
İMAM RABBANİ ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ÖZEL
- Fahreddin er-Râzî'ye göre Kur'ân'da mecâz meselesi
The problem of majāz in the Qur'ān according to Fakhr al-Dīn al-Rāzī
HALİL İBRAHİM KAYGISIZ