TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan güzelleme türündeki eserlerin tespiti ve incelenmesi
Determination and analysis of the works in the genre of praise songs in TRT Turkish folk music repertoire
- Tez No: 977577
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAVUZ ŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Türk halk müziği, Türk halk edebiyatı, türkü, kırık hava, güzelleme, Turkish folk music, Turkish folk literature, folk song, metered folk song, praise song
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Bilimleri Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Türk Radyo Televizyon Kurumu (TRT), Türk Halk Müziği (THM) kırık hava repertuvarında yer alan güzellemelerin tespit edilmesi, farklı açılardan incelenmesi ve eserler arasından konu ve içeriklerine göre seçilen örnek türkülerin müzikal, edebî ve felsefi açıdan incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, güzellemelerin tespit edilmesi ve bu yolla kültürel geleneğin devamlılığının sağlanması açısından önem taşımaktadır. Ayrıca güzelleme türündeki eserlere yönelik çalışmaların sınırlı sayıda olması, bu çalışmayı daha da değerli kılmaktadır. İncelenen eser örneklerinin müzikal, edebî ve felsefi yönleriyle birlikte değerlendirilmesi, araştırmaya disiplinler arası bir nitelik kazandırmaktadır. Yöntem: Bu çalışma, betimsel bir araştırma olup, TRT THM kırık hava repertuvarında var olan güzellemelerin tespit edilmesine yönelik tarama (survey) modelinde yürütülmüş, nitel bir araştırmadır. Araştırmanın veri kaynakları, TRT THM kırık hava repertuvarında yer alan ve ulaşılabilen 5.325 eser içerisindeki 635 adet güzellemeden ve müzikal, edebî ve felsefi açıdan incelenen 21 örnek eserden oluşmaktadır. Bulgular: TRT THM repertuvarında bulunan kırık hava formundaki eserler incelenerek bunların 635'inin güzelleme tasnifine uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca elde edilen güzellemelerin konu içeriklerine, bölgelere, illere, karar seslerine, usullerine, hece ölçülerine göre frekans ve yüzdeleri belirlenmiştir. Konu ve içeriklerine göre kategorilere ayrılan güzellemelerden seçilen örnek eserler; müzikal, edebî ve felsefî açılardan incelenerek yorumlanmıştır. Sonuçlar: Tespit edilen güzellemelerden 619 eserin beşerî temalı olduğu, 16 eserin ise diğer varlıklara özgü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Güzellemeler konulara göre incelendiğinde, yoğun olarak aşk/sevda temasının varolduğu, bunun yanı sıra eşya ve hayvan temalı güzellemelerin de yer aldığı görülmektedir. THM repertuvarının sözlü anlatım geleneğinde, insan ilişkileri ve duygusal ifadelerin merkezi bir konumda yer aldığı görülmektedir. Elde edilen veriler, güzelleme türünün niteliksel içeriksel bağlamda repertuvar içerisinde nasıl konumlandığını açıklığa kavuşturmakta ve halk müziği söyleminde estetik yönelimin insan merkezli yapısını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study aims to identify the praise songs in the Turkish Radio Television (TRT) Turkish Folk Music (TFM) metered folk song repertoire, examine them from different perspectives, and analyze selected folk songs from the works in terms of their musical, literary, and philosophical aspects based on their themes and content. The research is significant in terms of identifying praise songs and ensuring the continuity of cultural tradition through this method. Furthermore, the limited number of studies on works of the praise songs genre makes this study even more valuable. Evaluating the musical, literary, and philosophical aspects of the examined work samples gives the research an interdisciplinary quality. Method: This study is a descriptive, qualitative study conducted using a survey model to identify the praise songs in the TRT TFM repertoire of metered folk songs. The data sources for the study consist of 635 praise songs from 5.325 accessible works in the TRT TFM repertoire of metered folk songs, as well as 21 sample works analyzed from musical, literary, and philosophical perspectives. Findings: A review of the metered folk songs works in the TRT TFM repertoire determined that 635 of them were suitable for the classification of praise songs. Furthermore, the frequencies and percentages of the praise songs were determined according to their subject matter, region, province, tone, tempo, and syllabic meter. Selected examples of praise songs, categorized by subject and content, were analyzed and interpreted from musical, literary, and philosophical perspectives. Results: It was concluded that 619 of the identified praise songs had human themes, while 16 had themes specific to other beings. When examining the praise songs by subject, it is seen that the theme of love/passion is prevalent, while praise songs with objects and animal themes are also present. Human relationships and emotional expressions are seen to be central to the oral narrative tradition of the TFM repertoire. The data obtained clarify how the praise songs genre is positioned within the repertoire within a qualitative and contextual context, and reveal the anthropocentric nature of aesthetic orientation in folk music discourse.
Benzer Tezler
- TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan Elazığ-Harput yöresine ait türkülerin makam ve usûl açısından incelenmesi
Analysis of the Turkish folk songs belonging to Elaziğ-Harput region in the repertoire of TRT in terms of maqam and method
HALİL İBRAHİM KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
MüzikAtatürk ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET CAN PELİKOĞLU
- TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan, eserlerin sesle icra bakımından incelenmesi. (Gaziantep-Kerkük örneği)
Investigation of the works of the TRT Turkish Folk Music in theRepertoire from the execution of the execution. (Gaziantep-Kerkük sample)
İLKER GÖKKAYA
- TRT Türk Halk Müziği repertuvarında bulunan Van yöresi türkülerinin ortaöğretim müzik derslerinde kullanılabilirliği üzerine bir inceleme
A study on the usability of the Van region folk songs in TRT Turkish Folk Music repertoire in highschools
RECEP BAYAT
- TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan asker türkülerinin makam ve usûl bakımından incelenmesi
An analysis of soldier ballads in TRT Turkish folk song repertoire in terms of mode and style
ERDEM HADİ İRTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
MüzikAtatürk ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. AHMET SELİM DOĞAN
- TRT Türk Halk Müziği repertuvarında bulunan Elazığ-Harput türkülerinin ilköğretim müzik derslerinde kullanılabilirliğinin incelenmesi
Investigation of the usability of elaziğ-harput Turks in the TRT Turkish Folk Music repertory in primary education music courses
ZEYNEP BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MüzikGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKER EROĞLU