Kaman yöresi doğum öncesi halk inanışları
Prenatal folk beliefs of the Kaman region
- Tez No: 977909
- Danışmanlar: PROF. DR. ZHYLDYZ ISMAILOVA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Doğum, Halk Bilimi, Halk Hekimliği, Birth, Folklore, Folk Medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan yaşamı, geçiş dönemleri olarak adlandırılan üç temel evre etrafında şekillenir: doğum, evlenme ve ölüm. Bu evreler, her toplumun kendine özgü kültürel yapısı ve inanç sistemi doğrultusunda çeşitli anlamlarla donatılmakta ve farklı ritüel ve uygulamalarla yaşanmaktadır. Geçiş dönemlerine özgü bu uygulamalar, bireyin yaşadığı statü değişimine uyum sağlamasını kolaylaştırmakta; aynı zamanda toplumun kültürel sürekliliğinin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Geçiş dönemleri, sadece bireysel düzeyde değil, toplumsal yapının dönüşümünü ve kültürel değişim süreçlerini yansıtması bakımından da dikkat çekici evrelerdir. Bu dönemlerin ilki olan doğum, biyolojik bir gerçekliğin ötesinde, toplumsal ve kültürel anlamlar içeren bir olgudur. Annenin ve yeni doğanın bu süreci ruhsal ve bedensel açıdan sağlıklı bir biçimde geçirebilmeleri için toplumda çeşitli geleneksel pratikler ve inanışlara dayanan ritüeller uygulanmaktadır. Söz konusu uygulamalar, kültürel belleğin bir parçası olarak, toplumun değerler sistemini yansıtır. Ancak modernleşme, kentleşme ve dijitalleşme gibi dinamikler, bu geleneksel yapının dönüşmesine, hatta zamanla unutulmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, sözlü kültürün taşıyıcısı konumundaki kaynak kişiler henüz hayattayken, bu bilgi ve uygulamaların derlenerek arşivlenmesi, halk bilimi açısından büyük önem arz etmektedir. Tarihsel süreç içerisinde birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Kırşehir ilinin Kaman ilçesi, zengin kültürel dokusuyla dikkat çeken yerleşim yerlerinden biridir. Bu tez çalışmasında, Kaman yöresine özgü doğum gelenekleri, doğum öncesine dair halk inanışları ve doğum sonrası ilk altı aylık süreçte gerçekleştirilen ritüeller, halk bilimi disiplini çerçevesinde incelenmiştir. Araştırmada, geleneksel uygulamaların günümüzdeki görünürlüğü, unutulma tehlikesi altındaki unsurlar ile sosyo-kültürel değişimlerin etkisiyle ortaya çıkan yeni pratikler birlikte değerlendirilmiş; böylelikle gelenekselden moderne uzanan bir kültürel süreklilik ya da kopuş tespiti yapılmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Human life is structured around three fundamental transitional stages: birth, marriage, and death. These stages are attributed with different meanings by each society, shaped within their unique cultural frameworks and belief systems, and are experienced through various rituals and practices. The customs associated with these transitions not only assist individuals in adapting to their new social roles but also play a critical role in preserving and sustaining cultural continuity. Moreover, these transitional phases reflect the broader processes of change and development within a society, both at individual and collective levels. The first of these stages, birth, is not merely a biological event but also a socio- cultural phenomenon. In order for both the mother and the newborn to navigate this period in a physically and psychologically healthy manner, various traditional practices and rituals grounded in local beliefs are carried out. These practices, as integral parts of cultural memory, reflect the value systems of the community. However, dynamics such as modernization, urbanization, and digitalization have led to the transformation—or in some cases, the gradual disappearance—of these traditional structures. Therefore, it is of great importance, from the perspective of folklore studies, to document and archive such practices while the bearers of oral tradition are still alive. The Kaman district of Kırşehir Province, which has hosted numerous civilizations throughout history, is one of the culturally rich settlements in Central Anatolia. This thesis focuses on the birth-related traditions specific to the Kaman region, the folk beliefs associated with the prenatal period, and the rituals practiced during the first six months following childbirth. Within the scope of this study, traditional practices that are on the verge of being forgotten or that have become limited in practice are examined alongside newly emerging customs shaped by socio-cultural change. In doing so, the research aims to identify the continuity or rupture of cultural transmission from traditional to modern contexts
Benzer Tezler
- Ordu ili Altınordu ilçesi kökenli mahallesi halk inanışları
Folk beliefs in kökenli neighborhood, Altinordu district, Ordu province
YÜKSEL KÜBRA AKDOĞAN ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinOrdu ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YETKİN KARAOĞLU
- Afyon ve yöresi halk bilimi ürünlerinde eski Türk inançlarının izleri
Ancient Turkish bilief`s trares an, Afyon and its neighbourhood products of folk science
ERDAL ADAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Halk Bilimi (Folklor)Afyon Kocatepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MEHMET SARI
- Türkiye'de nüfus ve eğitimde fırsat eşitsizliği
Başlık çevirisi yok
ŞENER BÜYÜKÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ADEM
- Alaşehir Yöresi doğum gelenekleri ve çocuk folkloru ürünleri
Alaşehi̇r Region birth traditions and child folklore products
GÜNNUR KORKUSUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıUşak ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN SOLMAZ