Saîdüddîn Fergânî: hayatı, eserleri ve Muntehâ'l-Medârik özelinde tasavvufî görüşleri
Saîdüddîn Fergânî: her life, works, and sufi views in relation to Muntehâ'l-Medârik
- Tez No: 978139
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT AKDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Saîdüddîn Fergânî, Tasavvuf, Ekberilik, Yorum, Tasavvufî Kavramlar, Saiduddin al-Farghani, Sufism, Akbarianism, Interpretation, Sufi Concepts
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hakkari Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Saîdüddîn Fergânî'nin tasavvufî görüşleri, tasavvufun ana kavramlarını yorumlayışı, tasavvufla ilgili diğer konular hakkındaki düşünceleri Müntehâ'l-medârik ve müntehâ lübb-i külli kâmil ve ârif ve sâlik adlı eseri çerçevesinde tespit ve tahlil edilmiştir. Öncelikle tezimize konu olan kavramları tasavvufî açıdan sözlük ve ıstılah anlamları ele alınarak yazarın görüşleri ile mukayese edilip tartışılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda tasavvufun başlıca konuları olan aşk, tecellî, fenâ, tevbe, zikir, mürşit, cezbe, keşif, velayet, hakikat, vahdet-i vücûd gibi başka meseleler, makamlar ve haller Ekberi bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Yazar tarafından açıklanan bu terim ve meseleler bazen muhtasar bazen de ayrıntılı bir biçimde ele alınmış bulunmaktadır. Yazarın kendi görüş ve düşünceleri etrafında konulara farklı ve derin manalar verdiğini görmek pekâlâ mümkündür. Bu açıdan yazar Fergânî'nin eserleri dikkatli okunduğunda farkın bariz bir şekilde ortaya çıktığı görülecektir. Derin mana ve farklı yorumlara sahip bu düşünceleri anlayabilmek için belki de tasavvufa ve Ekberilik düşüncesine meraklı birisinin Fergânî'nin kitaplarını okumasından önce hem tasavvuf hem de Ekberilik hakkında daha kolay ve kısa eserleri mütala etmesinde fayda mülahaza edilmektedir. Çünkü Fergânî'nin eserlerinin anlaşılması ciddi ilmi bir birikim ve entelektüel kültür gerektiren bir durumdur. Tezimizde konu anlatımları başta yazarın şaheseri olan Müntehâ'l-medârik eseri çerçevesinde bazen de diğer eserleri etrafında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Böylece eserlerinde geçen fikir ve düşünceleri üzerinde değerlendirilme yapılıp anlaşılmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines and analyzes the mystical views of Said al-Din alFarghani, his interpretation of the fundamental concepts of Sufism, and his thoughts on other related subjects within the framework of his work titled Muntaha al-Madarik wa Muntaha Lubbi Kulli Kamil wa Arif wa Salik. Therefore, the concepts central to our thesis were first addressed from a Sufi perspective, considering both their lexical and terminological meanings, and were then compared and discussed alongside the author's views. In our study, major Sufi themes such as divine love, manifestation, annihilation, repentance, remembrance, the spiritual guide, spiritual attraction, mystical unveiling, sainthood, ultimate reality and the oneness of being, along with other issues, spiritual stations and states are evaluated from an Akbari perspective. These terms and issues, as explained by the author, are sometimes treated concisely and at other times in detail. It is quite evident that around his own views and reflections, al-Farghani assigns distinct and profound meanings to these topics. In this regard, a careful reading of his works reveals this difference clearly. To comprehend these ideas, which possess deep meanings and unique interpretations, it may be beneficial for someone interested in Sufism and Akbari thought to study easier and shorter introductory works on both Sufism and Akbarism before reading al-Farghani's books. This is because understanding al-Farghani's works requires serious scholarly background and intellectual culture. In our thesis, the discussions are primarily based on the author's masterpiece, Muntaha al-Madarik, and occasionally on his other works. Thus, an attempt has been made to evaluate and understand the ideas and thoughts presented in his writings.
Benzer Tezler
- Saîdüddin Fergānî'nin insan tasavvuru: Nihayeti bidayetine mündemiç olan insan
Saîdüddin Fergānī's concept of human: Human is a being whose end is inherent in his beginning
MERDAN HANYYEV
- Müeyyidüddîn-i Cendî'nin Nüktetü'l-Aşk adlı mesnevisi
Başlık çevirisi yok
KADİR AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM KUNT
- Vahyî-zâde Mehmed İznikî ve Sahâifü'l-İber Letâifü's-Siyer
Vahyi-zade Mehmed Iznikî and Sahā'ifu'l-Iber Lata'ifu's-Siyer
MEHMET HALİT AYAR
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİHA YILDIRAN SARIKAYA
- Sâinüddin İbn Türke'nin varlık anlayışı
Sāin al-dīn İbn Turka's understanding of existence
MESUT SANDIKÇI
Doktora
Türkçe
2017
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN NURİ KÜÇÜK
- Sâinüddin İbn Türke'nin Kitâbu'l-Menâhic fi'l-Mantık eseri bağlamında mantık anlayışı
The conception of logic in Ṣāʾin al-Dīn Ibn Turk's Kitāb al-Manāhij fī al-Manṭiq
RABİA MALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
FelsefeDicle ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALAATTİN TEKİN