Osmanlı Devleti'nde yabancı okullarda din eğitimi: Robert Koleji örneği
Religious education in foreign schools in theOttoman Empire: The case of Robert College
- Tez No: 978551
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE ZİŞAN FURAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Din, Education and Training, Religion
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Yabancı Okullar, Robert Koleji, Din Eğitimi, Amerikan Board, Misyonerlik, Ottoman Empire, Foreign Schools, Robert College, Religious Education, American Board, Missionary Work
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde faaliyet gösteren yabancı okulların din eğitimi uygulamalarını, Robert Koleji üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Osmanlı Devleti'nin çok kültürlü yapısı, Batılılaşma süreci ve kapitülasyonların sağladığı ortam, yabancı devletlerin Osmanlı topraklarında eğitim ve misyonerlik faaliyetlerini yaygınlaştırmalarına zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda Amerikalı Protestanlar tarafından kurulan Robert Koleji, hem gayrimüslim hem de Müslüman öğrenciler için dini ve seküler eğitimin bir arada verildiği önemli bir kurum haline gelmiştir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve betimsel analiz teknikleriyle gerçekleştirilmiştir. Birincil kaynak olarak Robert Koleji'nin yıllık raporları, misyoner hatıraları, arşiv belgeleri ve dönemin nizamnameleri; ikincil kaynak olarak ise konuya dair akademik kitap ve makaleler kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Osmanlı Devleti'ndeki yabancı okulların yalnızca eğitim faaliyetleriyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda sosyo-kültürel ve dinî bir etki alanı oluşturduğunu göstermektedir. Araştırmanın birinci bölümünde Osmanlı topraklarında yabancı okulların kurulmasına zemin hazırlayan siyasal, hukuki ve dini gelişmeler incelenmektedir. Ayrıca yabancı devletlerin kurduğu okulların tarihi gelişimleri incelenmiştir. İkinci bölümde Amerikan Board misyoner teşkilatının kurduğu okullardaki eğitimin genel amaçları ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde Robert Koleji'nde verilen din eğitiminin içeriği incelenmiştir. Kolejin, Bebek'te kurulan bir İlahiyat Okulu olarak başlayan serüveninin zamanla sekülerleşen bir eğitim kurumuna dönüşmesi, Osmanlı Devleti'nde Batı etkisinde şekillenen yeni bir zihniyet dünyasının da göstergesi olmuştur. Araştırma, Osmanlı Devleti'nde kurulan yabancı okulların zamanla hem Türkiye'nin laikleşme sürecinden hem de Amerikan eğitim sisteminde gelişen seküler pedagojiden etkilenerek, dini eğitimi ahlaki temellere dayalı, laik bir anlayışla sürdürdüklerini göstermiştir. Robert Koleji, yalnızca bilimsel ve teknik bilgiye dayalı değil aynı zamanda dinî eğitim vererek Türkiye'nin modernleşmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the religious education practices of foreign schools operating in the Ottoman Empire during the 19th century through the example of Robert College. The multicultural structure of the Ottoman Empire, the Westernization process, and the environment facilitated by the capitulations paved the way for foreign states to expand their educational and missionary activities within Ottoman territories. In this context, Robert College, established by American Protestants, became a significant institution that provided both religious and secular education to non-Muslim and Muslim students alike. This study was conducted using qualitative research methods, particularly document analysis and descriptive analysis techniques. Primary sources include annual reports of Robert College, missionary memoirs, archival documents, and contemporary regulations; secondary sources consist of academic books and articles relevant to the topic. The findings indicate that foreign schools in the Ottoman Empire were not limited to educational activities but also created a socio-cultural and religious sphere of influence. In the first part of the research, the political, legal, and religious developments that laid the groundwork for the establishment of foreign schools in the Ottoman territories are examined. Additionally, the historical development of schools founded by foreign powers is addressed. The second part focuses on the general educational objectives of the schools established by the American Board missionary organization. The third part investigates the content of religious education provided at Robert College. The transformation of the college from a theological seminary founded in Bebek into a secular educational institution reflects the emergence of a new mindset shaped by Western influences in the Ottoman Empire. The research demonstrates that foreign schools established in the Ottoman Empire gradually adopted a secular approach to religious education, influenced both by Turkey's secularization process and the evolving secular pedagogy of the American education system. Robert College played a significant role in Turkey's modernization by offering an education grounded not only in scientific and technical knowledge but also in religion.
Benzer Tezler
- Antalya ili'nde eğitim gören yurt dışı Türkler ve akraba topluluklara ait öğrencilerin yaşadıkları sorunlar
The problems faced by students from the Turkish overseas and related communities educated in Antalya province
TURGAY ÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL KAŞTAN
- Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve Atatürk Dönemi uygulamaları
The Law of Teaching Unification and the applications Of Atatürk Period
RUKİYE DEMİREL
- 19.yüzyıldan günümüze İstanbul'da fransız okul yapıları
French school buildings in İstanbul from 19th century to the present
ZÜBEYDE GÖZDE KUTLU
- Es-Semerü'l-Muktetaf Mine'n-Nahvi ve's-Sarf isimli eserin Türkiye Türkçesine kazandırılması ve incelenmesi
Introduction and review of the work named es-Semeru'l-Muktetaf min en-Nahw we as-Sarf into Turkish
ÖMÜR GÜRER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dilbilimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN YILMAZ