Moda tasarımı süreçlerinde sanal gerçeklik kullanımına ilişkin uygulamalı bir çalışma
An applied study on the use of virtual reality in fashion design
- Tez No: 978962
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİHA AĞAÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Giyim Endüstrisi, Clothing Industry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Endüstri 4.0 ile gelişen, dijitalleşme süreciyle gittikçe büyüyen sanal gerçeklik teknolojileri her alanda karşımıza çıkmaktadır. Bu avantajlardan faydalanmak ve süreçlere uyarlamak moda tasarımı alanına katkısı düşünüldüğünde oldukça önemlidir. Özellikle teknolojiye ilgi duyan, dijital nesil olarak da adlandırılan gelecek nesiller açısından bu bir gerekliliktir.“Moda Tasarımı Alanında Sanal Gerçeklik Kullanımına İlişkin Uygulamalı Bir Çalışma”başlıklı bu tezin amacı, sektörde kullanılan tasarım süreçlerini belirleyerek, bunu kapsayan içeriklerin hazırlanması ve kapsül koleksiyon örneğinde sanal gerçeklik teknolojilerinden faydalanılarak uygulamasının ortaya konulmasıdır. Moda tasarımında koleksiyon hazırlama önemli bir süreç olup, bu sürecin oluşturulması, anlaşılır ve etkili bir sürecin gerekliliklerindendir. Çalışmanın hedef kitlesi, ilk öğrenenler (Moda alanında kendini geliştirmek isteyen kişiler) ve pekiştirenler (Profesyoneller ve moda tasarımı öğrencileri) olarak hedeflenmiştir. Çalışmada, moda tasarımı alanında sektörde çalışan uzman tasarımcılarla görüşmeler yapılmış ve bilgi toplanmıştır. Edinilen bilgiler doğrultusunda ilgili alan yazından da destek alınarak tasarım süreçleri sekiz modül üzerinde sanal gerçeklik teknolojisi yardımıyla oluşturulmuştur. Sanal gerçeklik teknolojisi ile kolaylaştırıcı ve destekleyici bir deneyim kullanıcılara sunulmaktadır. Araştırma kapsül koleksiyon örneğinde tasarım sürecinin sanal gerçeklik uygulaması ile hazırlanmasının amaçlanması bakımından“tasarım tabanlı araştırma”modelindedir. Yapılan sanal gerçeklik teknolojisi ile moda tasarımı alanında tasarım süreçleri ile ilgili verilerin toplanması aşamasında sektörde aktif çalışan 8 tasarımcı ile birebir görüşülmüş ve ilgili bilgiler toplanmıştır. Bu bilgiler ışığında yapılan koleksiyon süreçleri modülleri oluşturulmuş ve örnek bir kapsül çalışma ile sanal gerçeklik ortamına aktarılmıştır. Uygulamanın deneyimlenmesinde ise, amaçlı örnekleme yöntemiyle bir kullanıcı grubu oluşturulmuştur. Yapılan uygulamanın kullanıcı yorumları ile elde edilen geri dönütler toplanmış ve değerlendirilmiştir. Sonuç olarak 8 farklı markada aktif olarak çalışan 8 tasarımcı ile tasarım süreçleri ortaya konmuştur. Ortaya konulan tasarım süreçleri analiz, sentez ve değerlendirme/yansıtma olarak üç bölümde ayrılarak toplam 8 modülde detaylandırılmıştır. Kapsül koleksiyon tasarım süreci oluşturma; analiz süreci başlığı altında trend araştırması, malzeme/tema araştırması modül 1, sentez başlığı altında kullanıcı profili/hedef kitle belirleme (persona tanımı, persona senaryosu) modül 2 olarak, hikâye panosu hazırlama, duygu durum panosu (Mood Board) hazırlama modül 3 olarak, ön tasarım konusu ise modül 4 olarak verilmiştir. Yansıtma/değerlendirme süreci altında ise kalıp tasarımı modül 5 olarak, prototip/numune süreci modül 6, teknik föy hazırlama bölümü modül 7 olarak ve katalog/reyon bölümü modül 8 başlığı altında detaylandırılmıştır. Örnek bir kapsül koleksiyon süreci örneğinde ilgili modüller sanal gerçeklik ortamına aktarılmıştır. Aktarılan sanal dünya deneyimi amaçlı örnekleme yöntemiyle oluşturulmuş deneyim grubu tarafından deneyimlenerek, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile kullanıcı deneyimleri ortaya konmuş ve yorumlanmıştır. Kullanıcıların çalışmanın etkileyici olması yönüyle olumlu görüşlerini dile getirmelerinin yanı sıra, kısa ve öz olması, sıkmaması, süreci ana hatlarıyla vermiş olması yönüyle avantajlı bulunmuştur. Aynı zamanda çalışmanın bir tasarımın hayal sürecinden bitmiş ürün sürecine kadar tüm koleksiyon süreçlerin bir arada ve art arda verilmiş olması yönüyle de bilgilendirici olduğu kullanıcı görüşleri arasındadır. Kullanıcıların eğlenceli bulduğu, merak uyandıran bir çalışma olması yönüyle avantajlı olmasının yanında geliştirilmesi gereken teknolojik kısıtlar olması, baş dönmesi ve baş ağrısı yapması gibi olumsuz görüşler var olmakla birlikte sanal gerçeklik teknolojisinin ve ekipmanlarının her geçen gün gelişmesi ile çözülebileceği açıktır. Bu tez çalışması Bilimsel Araştırma Projesi birimi tarafından demirbaş satın alma konusunda desteklenmiştir (Proje Kodu: SDK-2025-114).
Özet (Çeviri)
Virtual reality technologies, which have developed with Industry 4.0 and with their growing advantages with the digitalization process, appear in every field. Taking advantage of these benefits and adapting them to the process is quite important when considering their contribution to the field. This is especially important for the future generation, often referred to as the digital generation, who are interested in technology. The aim of this thesis, titled“An Applied Study on the Use of Virtual Reality in Fashion Design,”is to identify the design processes used in the industry, prepare content covering these processes, and demonstrate their application using virtual reality technologies in a capsule collection example. In fashion design, preparing a collection is an important process, and creating this process is one of the requirements of a clear and effective process. The target audience of the study is primarily people who are studying fashion design, followed by people who have studied different design disciplines but are interested in fashion design and want to specialize in it. In this study, interviews were conducted with expert designers working in the fashion design industry and information was gathered. Based on the information obtained and with support from relevant literature, the design processes were created using virtual reality technology across eight modules. Virtual reality technology provides users with a facilitating and supportive experience. The research capsule collection sample is based on a“design-based research”model, in that it aims to prepare the design process using virtual reality applications. Using virtual reality technology, data related to design processes in the field of fashion design was collected through one-on-one interviews with nine designers actively working in the industry. Based on this information, collection process modules were created and transferred to a virtual reality environment with a sample capsule study. In testing the application, a user group was formed consisting of individuals from the field of fashion design in the provinces of Eskişehir and Istanbul, as well as individuals who were not involved in fashion design but were interested in the field, using typical sampling methods. Feedback obtained from user comments on the application was collected and evaluated. As a result, design processes were revealed with nine designers actively working for eight different brands. The design processes presented are divided into three sections: analysis, synthesis, and evaluation/reflection, and are detailed in eight modules. Creating a capsule collection design process; trend research and material/theme research under the analysis process as module 1, user profile/target audience determination (persona definition, persona scenario) under the synthesis process as module 2, mood board preparation, mood board. Under the reflection/evaluation process, mold design is detailed in module 4, the prototype/sample process in module 6, technical dossier preparation in module 7, and the catalog/display section in module 8. In an example capsule collection process, the process has been transferred to a virtual reality environment under the relevant modules. The application experience was conducted with eight users representing the target audience for the transferred virtual world experience, and user experiences were revealed and interpreted through a semi-structured interview form. In addition to users expressing positive opinions about the impressive nature of the work, it was found to be advantageous in terms of being short and concise, not tedious, and providing an outline of the process. At the same time, user feedback indicates that the study is informative in that it presents all processes from the conceptualization stage of a design to the finished product stage in a comprehensive and sequential manner. Although it has advantages in terms of being an enjoyable and intriguing project for users, there are negative opinions such as technological limitations that need to be developed, dizziness, and headaches. However, it is clear that these issues can be resolved with the continuous development of virtual reality technology and equipment. This thesis was supported by the Scientific Research Project Unit (Project Code: SDK-2025-114).
Benzer Tezler
- Fotoğrafta yapay zeka: Tanıtım fotoğrafına etkileri ve geleceği
Artificial intelligence in photography: Effects on advertising photography and its future
SİBEL AKMANLAR
- Modada sanal gerçeklik ile baskı teknolojilerinin entegrasyonu
Integration of virtual reality and printing technologies in fashion
BAHAR DEMİRCİ AKARSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel Sanatlarİstanbul Arel ÜniversitesiModa ve Tekstil Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. CEYHUN BERKOL
- Metaverse evrenlerinde mağaza iç mekantasarımlarının incelenmesi
Analyzing store interior designs in metaverse universes
NAZ PELİN İSKİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İç Mimari ve DekorasyonAtılım Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF GÜNEŞ
- Moda tasarımlarının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunması
Protection of fashion designs under the Law on Intellectual and Artistic Works
ÖZGE NAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hukukİstanbul Beykent ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ TOPCU
- Türkiye'de bilgisayar destekli kalıp tasarım sistemlerinin hazır giyim endüstrisi ve moda tasarımı eğitimlerine uyumlanma süreçleri
Computer aided design pattern of garment industry system and fashion design orientation processes in Turkey
ŞENAY SERVİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarHaliç ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA DOĞAN SÖZÜER