Eski Çağ'da Orta Toroslarda madencilik
Mining in the Central Taurus Mountains in ancient history
- Tez No: 979528
- Danışmanlar: PROF. DR. FİKRİ KULAKOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Orta Toros Dağları, zengin maden kaynaklarına sahiptir ve bu kaynaklar geçmişte kullanılmıştır. Orta Toros Dağlarının kuzeyinde Bolkardağ, Niğde Masifi ve güneyinde arkeolojik kazılarda ve yüzey araştırmalarında erken madencilik ve metalurji ile ilgili ilk verilerin görülmeye başladığı yerleşimler, bu teknolojilerin ortaya çıktığı ve yayıldığı alanlar arasında gösterilmektedir. Günümüzde bu bölgede gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarda eskiden işletilmiş madenler ve madenlerle ilişkili, üretime yönelik kurulmuş yerleşimler tespit edilmiştir. Kurşun izotop analizleri, Anadolu, Ege, Kıbrıs, Kuzey Suriye, Mezopotamya yerleşimlerindeki maden eserlerin üretiminde, Orta Toros Dağlarındaki maden kaynaklarının kullanılmış olabileceğini göstermiştir. Eski Mezopotamya'nın Anadolu ile olan kültürel ilişkilerine yer veren yazılı belgelerde, Orta Toros Dağlarından ve buradaki maden kaynaklarından bahsedilmiştir. Çalışmanın coğrafi kapsamı içindeki Orta Toros Dağlarının kuzeyinde, eski madenlerin ve madenci yerleşimlerinin olduğu, Niğde ilinin Ulukışla ve Çamardı ilçeleri sınırları dahilinde çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Güneyde, yeni arkeolojik kazılar ve araştırmalarla, Kilikya Bölgesi'nin tarihinin bilinenden çok eskilere gittiği kanıtlanan, Mersin ilinin Tarsus, Çamlıyayla, Erdemli, Mezitli, Yenişehir ve Toroslar ilçelerinde arazi çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Erken madenciliğin gelişim, yapılanma-deneyim ve endüstri aşamalarını kapsayan Kalkolitik ve Tunç Çağlarında, madeni üretim zinciri içinde çevre kültürlerle ilişkilerin kurulmasını sağlayan eski yollar ve geçitlerde, erken madencilikte yaygın olarak kullanılan bakır kaynakları çevresinde ve madeni üretimle ilişkili yerleşimlerde, eski madencilik faaliyetlerine yönelik arkeolojik verilere ulaşmak amaçlanmıştır. Ayrıca, Mersin-Yumuktepe'de yeni dönem kazılarında bulunmuş Kalkolitik ve Tunç Çağlarına ait bir grup maden eser de aynı yaklaşımla incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
The Central Taurus Mountains are rich in minerals and these resources have been exploited in the past. In the northern part of the Central Taurus Mountains, including the Bolkardağ and Niğde Massif, and in the southern regions where archaeological excavations and surface surveys have begun to reveal the first evidence of early mining and metallurgy, these settlements are considered among the areas where these technologies first emerged and spread. Recent archaeological studies in this region have identified ancient mines and settlements established for production related to these mines. Lead isotope analyses have indicated that the mineral resources in the Central Taurus Mountains may have been used to produce metal artifacts in settlements in Anatolia, Aegean, Cyprus, Northern Syria, and Mesopotamia. Written documents discussing the cultural relations between ancient Mesopotamia and Anatolia mention the Central Taurus Mountains and their mineral resources. The studies were carried out within the borders of Ulukışla and Çamardı districts of Niğde province, where old mines and mining settlements are located, in the north of the Central Taurus Mountains within the geographical scope of the study. In the southern region, within the borders of Mersin Province, where new archaeological excavations and studies have proven that the history of the Cilicia region dates back much further than previously known, fieldwork has been conducted in the districts of Tarsus, Çamlıyayla, Erdemli, Mezitli, Yenişehir, and Toroslar. The aim was to reach archaeological data regarding ancient mining activities in the Chalcolithic and Bronze Ages, which encompass the development, building and industrial phases of mining, on old roads and passages that enabled the establishment of relations with surrounding cultures within the mineral production chain, around copper resources widely used in early mining and settlements related to metal production. In addition, a group of metal artifacts from the Chalcolithic and Bronze Ages found in recent excavations in Mersin-Yumuktepe was examined using the same approach..
Benzer Tezler
- 11.-14. yy. kı̇lı̇kya savunma yapılarının koruma sorunları
Conservation problems regardingthe 11th-14th century cilicia defense structures
DERYA SÖKMEN KÖK
Doktora
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEGAN KAHYA SAYAR
- Arkeolojik ve yazılı veriler bağlamında Erken ve Orta Demir Çağ Hakkari bölgesi
Early and Middle Iron Age Hakkari region in the context of archaeological and written data
VEDAT TİMUR
- Tarihî ve arkeolojik veriler ışığında Aşağı Karasu Havzası
Karasu (Lower) Basin in the light of historical and archaeological data
TUĞRUL BATMAZ
- Kubad-Abad sarayı kazılarında ele geçen sınırsız seramik buluntular (1982-1990)
Unglazed Ceramics Found in Kubad-Abad palace excavation
MÜRVET YILDIZTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Ağaç İşleriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. RÜÇHAN ARIK