Boşanma nedenleri envanterinin geliştirilmesi
Development of the divorce reasons inventory
- Tez No: 979923
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, bireylerin boşanma nedenlerini çok boyutlu bir yapı altında belirleyebilmek amacıyla bir ön çalışma olarak geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir.“Boşanma Nedenleri Envanteri (BNE)”adını taşıyan bu ölçek, boşanmanın sosyal, ekonomik, iletişimsel ve bağlanma temelli nedenlerini Türkiye örnekleminde ölçmeyi hedeflemektedir. Araştırma, iki uygulama aşamasından oluşmuştur. İlk uygulamaya 248 kadın (%56,1) ve 194 erkek (%43,9) olmak üzere 442 kişi; ikinci uygulamaya ise 147 kadın (%56,1) ve 115 erkek (%43,9) olmak üzere 262 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaşları 22 ile 77 arasında değişmektedir. Araştırmanın veri toplama araçlarını, araştırmacı tarafından geliştirilen Boşanma Nedenleri Envanteri (BNE) ve Demografik Bilgi Formu oluşturmaktadır. İlk uygulamada elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Pearson Korelasyon Analizi, Tekrarlı Ölçümlerde Kullanılan Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda, faktör yükleri .31 ile .86 arasında değişen ve toplam varyansın %45,86'sını açıklayan dört faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu faktörler sırasıyla Kök-Aile ve Akrabalar, Bağlanma (Attachment), Ekonomik Nedenler ve İletişim olarak adlandırılmıştır. Ölçeğin KMO değeri .82, Bartlett küresellik testi sonucu anlamlı bulunmuştur (χ²=8511.35; p<.01). Ölçeğin Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı toplamda α=.85 olarak hesaplanmıştır; alt boyutlara ilişkin değerler ise .76 ile .89 arasında değişmektedir. İkinci uygulamada, LISREL 8.80 programı aracılığıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmış, dört faktörlü modelin veri ile uyumlu olduğu belirlenmiştir (χ²/sd=3,7; RMSEA=.097; SRMR=.078; CFI=.91; IFI=.91). DFA sonuçları modelin geçerliliğini desteklemiştir. Ayrıca demografik değişkenler açısından yapılan karşılaştırmalarda, boşanma nedenleri puanlarının cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, evlilik süresi ve ailelerle görüşme sıklığına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study was to develop a valid and reliable measurement tool as a preliminary study to identify the multidimensional reasons for divorce among individuals. The scale, titled the Divorce Reasons Inventory (DRI), aims to measure social, economic, communicative, and attachment-based causes of divorce within a Turkish sample. The research consisted of three application phases. The first application included 442 participants (248 women, 56.1%; 194 men, 43.9%), and the second included 262 participants (147 women, 56.1%; 115 men, 43.9%) aged between 22 and 77 years. The data collection tools of the study were the Divorce Reasons Inventory (DRI), developed by the researcher, and a Demographic Information Form. Data obtained from the first implementation were analyzed using SPSS software. Exploratory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis, Pearson Correlation Analysis, and Analysis of Variance (ANOVA) Used in Repeated Measurements were used in the analysis of the data. The results of the Exploratory Factor Analysis (EFA) revealed a four-factor structure with factor loadings ranging from .31 to .86, explaining 45.86% of the total variance. These factors were named Extended Family and Relatives, Attachment, Economic Reasons, and Communication. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value of the scale was .82, and Bartlett's Test of Sphericity was found to be significant (χ² = 8511.35; p < .01). The internal consistency coefficient (Cronbach's α) was α = .85 for the total scale, with subfactor coefficients ranging between .76 and .89. In the second phase, a Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted using LISREL 8.80, and results indicated that the four-factor model showed a good fit with the data (χ²/df = 3.7; RMSEA = .097; SRMR = .078; CFI = .91;IFI = .91). The CFA results supported the construct validity of the model. In addition, comparisons across demographic variables demonstrated significant differences in divorce reason scores based on gender, age, education level, marriage duration, and frequency of contact with families.
Benzer Tezler
- Boşanma nedenleri ve boşanma sonrasında karşılaşılan güçlükler
Reasons of divorce and difficulties met following divorce
ÖZGÜL AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Sosyal HizmetDokuz Eylül ÜniversitesiAile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
- Boşanma nedenleri ve boşanma sonrasında karşılaşılan güçlükler: Azerbaycan örneği
Reasons for divorce and difficulties encountered after divorce questionnaire
GUNEL HUMBATOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiSelçuk ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE AKSAN
- Boşanmış kadınların boşanma nedenleri ve boşanma sonrası toplumsal kabülleri (Sakarya ili örneği)
The reasons of divorce of divorced women and their social accaptonce after divorce
İLYAS SUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
SosyolojiSakarya ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL HİRA
- Boşanmış ebeveynlerin boşanma nedenleri ve boşanma kararlarına ilişkin bir nitel araştırma
A qualitative research on the divorce reasons and decisions of divorced parents
BETÜL GÖKCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM HASKAN AVCI