Geri Dön

Psöriyatik artrit tanılı hastalarda temporomandibular eklemin ultrasonografik incelenmesi ve temporomandibular disfonksiyon ile ilişkili faktörler

Ultrasonographic assessment of the temporomandibular joint in patients with psoriatic arthritis and factors related to temporomandibular dysfunction

PDF İndir

  1. Tez No: 979969
  2. Yazar: EMİNE SENA TOPLU CANDER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FATMA GÜL YURDAKUL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
  6. Anahtar Kelimeler: Psöriyatik artrit, temporomandibular eklem, temporomandibular eklem disfonksiyonu, ultrasonografi, Psoriatic arthritis, temporomandibular joint, temporomandibular joint dysfunction, ultrasonography
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Psöriyatik artrit (PsA), periferal artrit, aksiyal tutulum, entezit, daktilit ve cilt-tırnak bulguları ile seyreden kronik inflamatuar bir kas-iskelet sistemi hastalığıdır. Temporomandibular eklem (TME); çiğneme, konuşma, yutma gibi temel yaşam fonksiyonlarında görev alan önemli bir yapıdır ve buradaki inflamasyon, yalnızca lokal ağrıya değil, fonksiyonel kayba ve yaşam kalitesinde düşüşe de yol açabilir. PsA hastalarında TME tutulumu çoğunlukla ihmal edilmekte ve yeterince araştırılmamaktadır. Bu çalışmada, PsA hastalarında temporomandibular disfonksiyon (TMD) sıklığı ve özelliklerini değerlendirmeyi; sağlıklı bireylerle karşılaştırmayı ve ultrasonografik ölçümlerin, özellikle disk kalınlığının, TMD tanısındaki öngörücü değerini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi Romatizmal Hastalıklar Polikliniği'ne başvuran, 18–75 yaş aralığında olan ve CASPAR kriterlerine göre PsA tanısı alan 52 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından benzer 52 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 104 kişi dahil edildi. Katılımcıların demografik bilgileri, vücut kitle indeksi (VKİ), sigara kullanımı, komorbiditeleri, hastalık süreleri, kullandıkları ilaçlar ile CRP ve ESH düzeyleri kaydedildi. Tüm bireylere Temporomandibular Düzensizlikler için Teşhis Kriterleri (TMD/TK) formu uygulandı ve temporomandibular ekleme ait ağrı düzeyi Visüel Analog Skala (VAS) ile değerlendirildi. Fonksiyonel durumun değerlendirilmesi için Sağlık Değerlendirme Anketi (Health Assessment Questionnaire, HAQ) kullanıldı. PsA grubundaki hastaların hastalık aktivite düzeyleri DAPSA, DAS28-ESR, PSAID-12 ve PASI skorları ile ölçüldü. Tüm katılımcılara bilateral temporomandibular eklem ultrasonografisi uygulandı; disk kalınlığı ve masseter kas kalınlığı ölçüldü. Ayrıca ultrasonografik değerlendirme sırasında eklemde efüzyon varlığı, Power Doppler sinyalleri, kondil ve temporal kemiklerdeki dejeneratif değişiklikler ile osteofit oluşumu incelendi. Bulgular: PsA hastalarında TMD tanısı %55,8 oranında saptanırken, bu oran sağlıklı kontrol grubunda %28,8 olarak belirlendi. TMD tanı alt gruplarından ağrı bozukluğu ise PsA grubunda %50 oranında iken, kontrol grubunda %28,8 olarak tespit edildi. Ağız açıklığı ölçümleri incelendiğinde, PsA grubunda medyan 40,5 mm iken kontrol grubunda medyan 45 mm olarak ölçüldü. TMD ağrı belirtisi olan bireylerde, TMD ağrı belirtisi göstermeyenlere kıyasla depresif semptomlar ve somatizasyon skorları daha yüksek saptandı. Ultrasonografik değerlendirmede, ağız kapalı pozisyonda yapılan ölçümlerde PsA grubunun sağ ve sol TME disk kalınlıkları sırasıyla 1,502±0,20 mm ve 1,507±0,15 mm iken, kontrol grubunda 1,265±0,17 mm ve 1,267±0,17 mm olarak bulunmuş ve bu değerler istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksekti. Ayrıca PsA grubunda sağ TME'de efüzyon varlığı kontrol grubuna göre daha sık saptandı ancak power doppler ultrasonografi ile yapılan sinoviyal vaskülerite değerlendirmesinde her iki grupta da doppler aktivitesine rastlanmadı. TME disk kalınlığı ile CRP, VAS, HAQ ve DAPSA skorları arasında anlamlı pozitif korelasyon saptanırken, hastalık süresi ve cinsiyet ile anlamlı bir ilişki bulunmadı. TMD alt gruplarından ağrı bozukluğu ve TME düzensizliği olan bireylerde disk kalınlığı ölçümlerinin daha yüksek olması üzerine, bu parametrenin tanı değeri ROC analizi ile değerlendirildi ve 1,45 mm'nin TMD tanısı için optimal kesim değeri olduğu belirlendi. Sonuç: Bu çalışmada, PsA'lı hastalarda TMD sıklığının kontrol grubuna kıyasla yüksek olduğu gösterilmiştir. Ultrasonografik değerlendirmelerde disk kalınlığı artışı, TMD ve PsA birlikteliğinde belirgin olup CRP, DAPSA, VAS ve HAQ skoru ile pozitif korelasyon göstermiştir. ROC analizi, disk kalınlığının TMD tanısında klinik bulgularla desteklendiğinde anlamlı ayırt edici değere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, TME tutulumunun hastalığın erken döneminde gelişebileceğini ve ultrasonografinin tanı ve takipte değerli bir araç olduğunu düşündürmektedir. Bu nedenle, PsA hastalarının değerlendirmesine TME muayenesi ve standartlaştırılmış ultrasonografi protokollerinin dahil edilmesi önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: Psoriatic arthritis (PsA) is a chronic inflammatory musculoskeletal disease characterized by peripheral arthritis, axial involvement, enthesitis, dactylitis, and skin and nail manifestations. The temporomandibular joint (TMJ) is a crucial structure involved in essential functions such as chewing, speaking, and swallowing, and inflammation in this region can lead not only to localized pain but also to functional impairment and reduced quality of life. TMJ involvement in PsA patients is often overlooked and remains insufficiently investigated. This study aimed to assess the prevalence and characteristics of temporomandibular dysfunction (TMD) in PsA patients, to compare findings with healthy individuals, and to examine the predictive value of ultrasonographic parameters—particularly disc thickness—for TMD diagnosis. Materials and Methods: A total of 104 participants were included in the study: 52 patients aged 18–75 years who were diagnosed with PsA based on CASPAR criteria and 52 age- and sex-matched healthy controls. Demographic information, body mass index (BMI), smoking status, comorbidities, disease duration, current treatments, and CRP and ESR levels were recorded. All participants completed the Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD) form, and TMJ pain intensity was assessed using the Visual Analog Scale (VAS). Functional status was evaluated with the Health Assessment Questionnaire (HAQ). Disease activity in PsA patients was measured using DAPSA, DAS28-ESR, PSAID-12, and PASI scores. Bilateral TMJ ultrasonography was performed on all participants, and disc thickness and masseter muscle thickness were measured. During ultrasonographic evaluation, joint effusion, power Doppler signal, degenerative changes in the condyle and temporal bone, and osteophyte formation were also assessed. Results: TMD was identified in 55.8% of PsA patients and in 28.8% of healthy controls. Among the TMD subgroups, pain-related disorders were observed in 50% of the PsA group and 28.8% of the control group. The median mouth opening was 40.5 mm in the PsA group and 45 mm in the control group. Participants with pain-related TMD had higher scores for depressive symptoms and somatization compared to those without TMD. In ultrasonographic evaluation, closed-mouth disc thickness measurements were significantly higher in the PsA group (right: 1.502 ± 0.20 mm; left: 1.507 ± 0.15 mm) compared to the control group (right: 1.265 ± 0.17 mm; left: 1.267 ± 0.17 mm). Effusion in the right TMJ was also more frequently observed in the PsA group, while no Doppler activity was detected in either group. A significant positive correlation was found between TMJ disc thickness and CRP, VAS, HAQ, and DAPSA scores, whereas no significant association was observed with disease duration or sex. Since disc thickness was higher in participants with pain-related disorders and structural dysfunction, ROC analysis was conducted and identified 1.45 mm as the optimal cutoff value for diagnosing TMD. Conclusion: This study demonstrated that TMD is significantly more prevalent in patients with PsA compared to healthy controls. Ultrasonographic assessment revealed that increased disc thickness is prominent in the presence of TMD and PsA and correlates positively with CRP, DAPSA, VAS, and HAQ scores. ROC analysis showed that disc thickness has meaningful diagnostic value for TMD when supported by clinical findings. The results suggest that TMJ involvement may develop even in the early stages of PsA and that ultrasonography is a valuable tool for diagnosis and monitoring. Therefore, incorporating TMJ examination and standardized ultrasonography protocols into the routine assessment of PsA patients is recommended.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    636369

    Psöriyatik artrit tanılı hastalarda klinik aktivite ve aşil tendon ultrasonografi bulgularının değerlendirilmesi

    Clinical, ultrasonography and sonoelastography assesment of peripheral enthesis in psoriatic arthritis

    SABAHAT İREM YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    RomatolojiManisa Celal Bayar Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TİMUR PIRILDAR

  2. Tez No

    742907

    Psöriyatik artrit tanılı hastalarda akciğer lezyonlarının sıklığı ve tutulum paternleri

    Frequency and involvement patterns of LUNG lesions in patients diagnosed with psoriatic arthritis

    MEHMET HÜNÜR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    RomatolojiAkdeniz Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. VELİ YAZISIZ

  3. Tez No

    904122

    Psöriyatik artrit tanılı hastalarda sarkopeni ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of sarcopenia and related factors in patients diagnosed with psoriatic arthritis

    GONCA CANAN DOĞAN TOSUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TUBA GÜLER

  4. Tez No

    813960

    Aksiyal spondiloartritli hastalarda tırnak tutulumunun ultrasonografik olarak değerlendirilmesi

    Ultrasonographic evaluation of nail involvement in patients with axialspondyloarthritis

    BİLAL KULAKSIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. RANA TERLEMEZ

  5. Tez No

    1015302

    Psoriasis hastalarının özel tutulum alanlarına göre tırnak bulgularının değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    NURDAN ASENA DEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DermatolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEVGİ AKARSU

Geri Dön