Boşnak mutfak geleneğinde yer alan tariflerin ülkemizde uygulanan geleneksel yemek tarifleriyle karşılaştırılması ve duyusal analizlerin yapılması
A comparative study of bosnian culinary traditions and traditional turkish recipes through sensory analysis
- Tez No: 980085
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUTLU TUÇE ÜLKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Duyusal Analiz, Sürdürülebilir Beslenme, Mutfak Kültürü, Boşnak Mutfağı, Türk Mutfağı, Sensory Analysis, Sustainable Nutrition, Culinary Culture, Bosnian Cuisine, Turkish Cuisine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstinye Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Gül, C. (2025). Boşnak Mutfak Geleneğinde Yer Alan Tarifelerin Ülkemizde Uygulanan Geleneksel Yemek Tarifleriyle Karşılaştırılması ve Duyusal Analizlerin Yapılması. İstinye Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Bu araştırma, Boşnak mutfak geleneğinde yer alan tarifelerin Türk mutfağında uygulanan geleneksel yemek tarifleriyle karşılaştırılması ve duyusal analizlerinin yapılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, katılımcıların geleneksel Türk ve Boşnak mutfağına ait yemeklere yönelik duyusal analizleri ile sürdürülebilir beslenme davranışları arasındaki ilişki incelenmiş ve her iki mutfağa ait yemeklere gösterilen duyusal analizleri ve tüketici beğenileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Araştırma, Mart-Nisan 2024 tarihleri arasında İstanbul ili Bayrampaşa ilçesindeki Avliya Boşnak Mutfağı'nda 18-55 yaş aralığındaki 40 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Sürdürülebilir Beslenmeye Yönelik Davranış Ölçeği, Duyusal Değerlendirme Anketi ve Tüketici Beğeni Anketi kullanılmıştır. Katılımcılar, Türk ve Boşnak mutfağından seçilen 12 yemek çiftini duyusal açıdan değerlendirmişlerdir. Araştırma sonucunda, katılımcıların geleneksel Türk ve Boşnak mutfağına ait yemeklere yönelik duyusal analizleri ile sürdürülebilir beslenme davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Türk mutfağı ve Boşnak mutfağına yönelik genel duyusal analizleri karşılaştırıldığında, görünüm, koku, işitsel tepkiler, tat, doku ve genel beğeni boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Ancak, yemek bazında yapılan karşılaştırmalarda bazı önemli farklılıklar bulunmuştur. Yemek tercihleri incelendiğinde, Sebze Çorbası-Begova ve Pirinç Pilavı-Rıza karşılaştırmalarında Boşnak mutfağı lehine anlamlı bir tercih farkı olduğu tespit edilmiştir. Tüketici beğenileri açısından ise görünüş, aroma ve doku boyutlarında Boşnak mutfağı'nda pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Bu çalışma, Boşnak ve Türk mutfaklarının duyusal özelliklerini ve tüketici beğenilerini karşılaştırarak, her iki mutfağın da güçlü yönlerini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, gastronomik çeşitliliğin korunması ve geliştirilmesi, sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesi ve kültürler arası etkileşimin güçlendirilmesi açısından önemli bilgiler sunmaktadır. Araştırma sonuçları, hem akademik literatüre hem de gastronomi sektörüne katkı sağlayarak, farklı mutfak kültürlerinin tanınması ve değerlendirilmesi konusunda yeni perspektifler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Gül, C. (2025). Comparison of Recipes in Bosnian Culinary Tradition with Traditional Food Recipes Applied in Our Country and Conducting Sensory Analyses. Istinye University Institute of Postgraduate Education, Nutrition and Dietetics Department. Master's Thesis. Istanbul. This research was conducted to compare recipes in Bosnian culinary tradition with traditional food recipes applied in Turkish cuisine and to perform sensory analyses. The study examined the relationship between participants' sensory analyses to dishes from traditional Turkish and Bosnian cuisines and their sustainable eating behaviors and comparatively analyzed sensory analyses and consumer preferences for dishes from both cuisines. The research was carried out with 40 participants aged 18-55 at Avliya Bosnian Cuisine in Bayrampaşa district of Istanbul between March-April 2024. Demographic Information Form, Sustainable Eating Behavior Scale, Sensory Evaluation Questionnaire, and Consumer Preference Questionnaire were used as data collection tools. Participants evaluated 12 pairs of dishes selected from Turkish and Bosnian cuisines from a sensory perspective. As a result of the research, no statistically significant relationship was found between participants' sensory analyses to dishes from traditional Turkish and Bosnian cuisines and their sustainable eating behaviors. When comparing general sensory analyses to Turkish and Bosnian cuisines, no statistically significant difference was detected in terms of appearance, smell, auditory responses, taste, texture, and general preference. However, some important differences were found in comparisons made on a dish-by-dish basis. When examining food preferences, a significant preference difference was detected in favor of Bosnian cuisine in the comparisons of Vegetable Soup-Begova and Rice Pilaf-Riza. In terms of consumer preferences, statistically significant differences were found in favor of Bosnian cuisine in the dimensions of appearance, aroma, and texture. This study reveals the strengths of both cuisines by comparing the sensory characteristics and consumer preferences of Bosnian and Turkish cuisines. The findings provide important information for preserving and developing gastronomic diversity, promoting sustainable eating habits, and strengthening intercultural interaction. The research results contribute to both academic literature and the gastronomy sector, offering new perspectives on recognizing and evaluating different culinary cultures.
Benzer Tezler
- Bosna Hersek Boşnak göçmenlerinin mutfak kültürü ve sofra gelenekleri: İstanbul ili Pendik, Kartal ve Bayrampaşa ilçeleri örneği
Culinary culture and table traditions of Bosnia and Herzegovina Bosniak immigrants Istanbul province example of Pendik, Kartal and Bayrampaşa districts
ELİF RAMADANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Kent ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ECEM İNCE KARAÇEPER
- 1923'ten günümüze Balkan göçlerinin Bursa mutfağına etkisi
The effect of the Balkan migrations from 1923 to the present on Bursa cuisine
HAKAN GÜLEÇ
Doktora
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜGEN DURULU ÖZKAYA
- Somut olmayan kültürel miras kapsamında Sakarya'nın toplumsal uygulamaları: Yemeğin kültürleşmesi üzerine bir saha araştırması
Social practices of Sakarya within the scope of intangible cultural heritage: A field research on the acculturalization of food
VİLDAN TÜYSÜZ
Doktora
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN ÖZBAY
- Yalova göç mutfağı ve gastronomi rotalarının oluşturulması
Creating Yalova migration cuisine inventory and gastronomy routes
GÜLSÜM YURTSEVEN
Doktora
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN ÖZBAY
- Göçmen kimliği açısından İzmir'de yaşayan Boşnakların durumu üzerine sosyolojik bir araştırma
A sociological research on the situation of Bosnians living in Izmir in terms of immigrant identity
FATMA GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
FelsefeDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET CEM ŞAHİN