İbn Fûrek ve Kuşeyrî'de ulûhiyyet anlayışı
The understanding of divinity in Ibn Fūrek and al-Qushayrī
- Tez No: 980885
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜCTEBA ALTINDAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Sosyoloji, Philosophy, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada ilk olarak özü itibariyle tevhîd kavramı ele alınmıştır. Bu bağlamda tevhîdin İslam öncesi dönemlerde ve İslam düşünce geleneği içerisindeki anlam ve konumu kısaca ortaya konmuştur. Çalışmanın ana temasını oluşturan, kelam âlimlerinden İbn Fûrek ve Kuşeyrî'nin hayatı, hocaları, talebeleri ve eserleri hakkında bir takım bilgilere yer verilerek, yaşadıkları dönem, fikri anlamda kimlerden ne şekilde etkilendikleri, yine yaşadıkları dönem itibariyle ve sonrasında kimleri hangi yönde etkiledikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tevhîd kavramına geniş bir perspektiften yaklaşılan bu çalışmada tevhîd kavramının İslam inancındaki tanımı, geçirdiği evreler, İslam kelam ekollerinin bu kavram üzerindeki anlayışları, tevhîd ile ilgisi bakımından sıfatlar meselesi; zâtî ve subûtî, fiilî ve haberi başlıkları altında genel çerçevede değerlendirilmiştir. Son olarak İbn Fûrek ve Kuşeyrî'nin ulûhiyyete dair görüşleri genel çerçevede; Allah'ın varlığı ve delilleri, Allah'ın birliğinin delili, Allah'ın sıfatları başlığı altında değerlendirilmiş, zâtî ve subûtî, fiilî ve haberi sıfatlar ise Allah'ın sıfatları başlığı altında incelenmiştir. Bu başlıklar bağlamında eserlerindeki değerlendirmeleri ve bu konuyla ilgili kavramlara bakış açıları ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Sonuç kısmında âlimlerimizin tevhîd anlayışları karşılaştırmalı olarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Her iki âlimin eserlerinden hareketle tevhîd ve sıfatlar konularındaki görüşleri, metodolojik yaklaşımları ve delillendirme biçimleri değerlendirilmiştir. Aynı zamanda içerisinde yaşamış oldukları tarihsel ve ilmî şartların, fikirlerine nasıl yansıdığı üzerinde de durulmuştur. Bu bölümdeki analizler, eleştirel ve mukayeseli bir değerlendirme çerçevesinde sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, the concept of tawḥīd is first examined in its essence. In this context, the meaning and position of tawḥīd in the pre-Islamic period and within the tradition of Islamic thought are briefly discussed. The main theme of the study focuses on providing certain information about the lives, teachers, students, and works of the theologians Ibn Fūrak and Qushayrī. The study also explores the intellectual influences they received during their lifetimes and the individuals they, in turn, influenced both during and after their lives. Taking a broad perspective on the concept of tawḥīd, the study addresses the definition of tawḥīd in Islamic theology, its historical development, and the interpretations of different Islamic theological schools. The issue of divine attributes in relation to tawḥīd is evaluated under the categories of essential (dhātī) and affirmative (ṣubūtī), active (fiʿlī) and transmitted (khabarī) attributes. Finally, the views of Ibn Fūrak and Qushayrī on dıvınıty are examined under general themes such as the existence of God and its proofs, the evidence for the oneness of God, and the attributes of God. The essential, affirmative, active, and transmitted attributes are analyzed under the broader heading of divine attributes. Their evaluations in their works and their perspectives on related concepts are explored in detail. In the conclusion, the tawḥīd understandings of the two scholars are comparatively analyzed. Based on their works, their views on tawḥīd and divine attributes, their methodological approaches, and their use of evidences are assessed. Moreover, attention is given to how the historical and intellectual conditions they lived in were reflected in their thought. The analyses in this section are presented within a critical and comparative framework.
Benzer Tezler
- Tasavvuf dönemi kaynak eserlerinde zühd kavramı
The concept of asceticism in the source works of the sufi period
NECMETTİN ÇANTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM TÜRKOĞLU
- Hanbelîlik-Eş῾arîlik ilişkisi (III.-V./IX.-XI. yy.)
The relation between Hanbalism-Asharism (III.-V./IX.-XI. centuries)
İSA KOÇ
Doktora
Türkçe
2020
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. SAFFET SARIKAYA
- İbn-i Furek ve kelam ilmindeki yeri
Ibn Furek`s life and works
ALİ ÖGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
DinSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞERAFEDDİN GÖLCÜK
- İbn-i Fûrek ve Müşkilül-Hadis ve Beyânüh adlı eseri
Ibn Fūrak and his work named Müşkilü'l-Hadith and Beyânüh
FATİH ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHAMMET BEYLER
- İbn Fûrek'te Tanrı ve âlem anlayışı concept of god of İbn Fûrek
Concept of God of Ibn Fûrek
AHMET ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinKafkas ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN DOĞAN