Ortaokul öğrencilerinin sosyal medya kullanımlarının eleştirel okuryazarlık bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of secondary school students' social media use in the context of critical literacy
- Tez No: 981291
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEDAT EROL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal medya bireylerin dijital ortamlarda bir araya geldiği, içerik paylaşımında bulunduğu sanal ortamlardır. İletişimin, bilgiye erişimin kaynağı haline gelen sosyal medyada dolaşan bilgileri, görselleri doğru değerlendirmek için bilinçli bir sosyal medya okuryazarı olmak gerekir. Sosyal medya kullanıcısının karşısına çıkan bütün bilgilerin, içeriklerin doğru olup olmadığını anlayabilmesi, olumlu ya da olumsuz yönlerini fark edebilmesi, taraflı ya da tarafsız olup olmadığını değerlendirebilmesi eleştirel bir bakış açısına sahip olmasıyla ilgilidir. Bu bağlamda bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin sosyal medya kullanımlarını eleştirel okuryazarlık bağlamında değerlendirmek ve bilinçli sosyal medya okuryazarı olmaları noktasında öneriler ortaya koymak amaçlanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden olgubilimin kullanıldığı araştırma sürecinde Gaziantep ilinde bir ortaokulda 5, 6, 7 ve 8. sınıfta öğrenim gören 80 öğrenci ile görüşülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, görsel ve işitsel unsurların yer aldığı uygulamaların ortaokul öğrencileri tarafından daha çok tercih edildiği, öğrencilerin günlük en az 1 saat sosyal medyada vakit geçirdikleri ve çoğunlukla birden fazla hesaplarının olduğu, daha çok eğlenmek ve bilgi sahibi olmak için sosyal medyayı kullandıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte karşılaştıkları içerikleri doğrulamada eksik kaldıkları, sosyal medyayı üretimden çok tüketim aracı olarak kullandıkları, sosyal medyanın ders başarılarını olumsuz etkilediğini düşündükleri ve sosyal medya fenomenlerine yönelik daha çok olumsuz bir bakış açısına sahip oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar ışığında medya okuryazarlığı dersinin ortaokullarda zorunlu hale getirilmesi, eleştirel okuryazarlık eğitimlerinin verilmesi, sosyal medya uygulamaları aracılığı ile eğitsel içeriklerin sunulması ve sosyal medyada geçirilen sürenin kısaltılması amacıyla kültürel ve sportif faaliyetlere erişimin kolaylaştırılması önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
Social media is a virtual environment where individuals come together and share content in digital environments. It has become a source of communication and access to information, and it's essential to be consciously social media literate to accurately evaluate the information and images circulating on social media. A social media user's ability to understand whether all information and content they encounter is accurate, to recognize its positive and negative aspects, and to evaluate whether it is biased or unbiased depends on having a critical perspective. In this context, this study aimed to evaluate middle school students' social media use within the context of critical literacy and to offer suggestions for becoming consciously social media literate. Using phenomenological research designs, the research process interviewed 80 students in the 5th, 6th, 7th, and 8th grades at a middle school in the province of Gaziantep. A semi-structured interview form developed by the researcher was used as the data collection tool. The research found that applications that include visual and audio elements are more preferred by middle school students. Students spend at least one hour a day on social media, often have multiple accounts, and primarily use social media for entertainment and information. However, the findings indicated that they were less likely to verify the content they encountered, used social media as a tool for consumption rather than production, believed that social media negatively impacted their academic performance, and held a more negative view of social media influencers. Based on these findings, it was recommended that media literacy courses be made compulsory in middle schools, critical literacy training be provided, educational content be presented through social media applications, and access to cultural and sporting activities be facilitated to reduce the time spent on social media.
Benzer Tezler
- Sosyal ağların kullanımının ortaokul öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeylerine etkisinin incelenmesi
The use of social networks, the effect of middle school students on the level of physical activity
MELEK KARADEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
SporBartın ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TANER BOZKUŞ
- Ortaokul öğrencilerinde öz yeterlik, hedef ve görev yönelimi ve sosyal medya kullanımı üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on self-efficacy, goal and task orientation, and social media use in secondary school students
TAYHAN BARAN GÖLLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Rumeli ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖNER
- Ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde Instagram kullanımlarının değerlendirilmesi
The evaluation of secondary students' instagram use in social studies course
ELİF AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiSosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SAĞDIÇ
- Ortaokul öğrencilerinin sosyal medyayı kullanım amaçları ve sosyal medya kullanımlarına ilişkin tutumları
The aims of social media use of secondary school students' and attitudes towards social media use
BURCU TUĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ESKİCUMALI
- Medya okuryazarlığı sürecinde medya, çocuk ve ebeveyn ilişkisi: Ortaokul öğrencilerinin ve ebeveynlerinin televizyon ve internet kullanımlarına ilişkin tutum ve davranışlarının incelenmesi
Media, parent-student relationships in the context of media literacy: Examining attitudes and behaviors of middle school students and their parents in relation to the use of television and internet
TAŞKIN İNAN
Doktora
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimDumlupınar Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL ÇİFTCİOĞLU