Boşanmış kişilerde yaşam doyumu ile depresyon arasındaki ilişkide algılanan sosyal destek düzeyinin düzenleyici rolünün incelenmesi
An examination of the moderating role of perceived social support level in the relationship between life satisfaction and depression among divorced people
- Tez No: 981302
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM AKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan sosyal destek, Boşanma, Depresyon, Yaşam doyumu, Perceived social support, Divorce, Depression, Life satisfaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, boşanma sonrasında bireylerin psikolojik iyi oluşlarına etki eden faktörleri çok yönlü olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle yaşam doyumu ve depresyon arasındaki ilişkinin yapısı değerlendirilmiş ve bu ilişkiye algılanan sosyal desteğin olası düzenleyici rolü analiz edilmiştir. Antalya, Alanya bölgesinde ikamet eden ve boşanmış bireylerden rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 202 katılımcıdan elde edilen veriler, Yaşam Doyumu Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri aracılığıyla toplanmış; analiz süreci SPSS 26.0 ve Hayes'in PROCESS Macro Model 1 eklentisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Normallik varsayımı çarpıklık ve basıklık değerleriyle test edilmiş, ölçeklerin güvenirliği Cronbach's Alpha katsayısı ile değerlendirilmiş; sadece toplam puanlar üzerinden analiz yapılmıştır. Pearson korelasyon analizine göre yaşam doyumu ile depresyon arasında yüksek düzeyde negatif yönlü ilişki tespit edilmiş, sosyal destek düzeylerinin de bu değişkenlerle orta düzeyde ve anlamlı ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir. Ancak düzenleyicilik analizinde, yaşam doyumu ile depresyon arasındaki ilişkiyi anlamlı düzeyde etkileyen bir düzenleyici rolün sosyal destek tarafından üstlenilmediği görülmüş; etkileşim terimi anlamlı bulunmamıştır. Demografik değişkenlere göre yapılan varyans analizleri ve bağımsız örneklem t-testleri sonucunda, yaş, cinsiyet, eğitim, gelir ve meslek gibi değişkenlerin yaşam doyumu, depresyon ve sosyal destek üzerindeki etkileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmamış; yalnızca bazı boyutlarda marjinal düzeyde farklılık eğilimleri gözlemlenmiştir. Beck Depresyon Ölçeği doğrultusunda kategorik depresyon düzeylerine göre yapılan Ki-Kare analizleri de sosyo-demografik değişkenler ile depresyon arasında anlamlı ilişkiler göstermemiştir. Elde edilen bulgular, boşanmış bireylerde yaşam doyumunun depresyonu güçlü biçimde yordadığını; ancak algılanan sosyal desteğin bu ilişkide düzenleyici bir işlev üstlenmediğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, which addresses the effects of post-divorce life on individual psychological well-being within a multivariate structure, the strength and direction of the relationship between life satisfaction and depression level were analyzed, and the moderator role of perceived social support in this relationship was statistically tested. Data obtained from 202 participants selected by random sampling method from divorced individuals residing throughout Turkey were collected via Life Satisfaction Scale, Multidimensional Perceived Social Support Scale, and Beck Depression Inventory; the analysis process was carried out using SPSS 26.0 and Hayes' PROCESS Macro Model 1 add-on. The normality assumption was tested with skewness and kurtosis values, the reliability of the scales was evaluated with Cronbach's Alpha coefficient; analysis was made only on total scores. According to Pearson correlation analysis, a high level of negative correlation was detected between life satisfaction and depression, and it was determined that social support levels also showed moderate and significant relationships with these variables. However, in the moderation analysis, it was observed that social support did not play a moderating role in the relationship between life satisfaction and depression; the interaction term was not found to be significant, and the confidence intervals included zero. As a result of the variance analyses and independent sample t-tests conducted according to demographic variables, the effects of variables such as age, gender, education, income and occupation on life satisfaction, depression and social support were not found to be statistically significant; only marginal differences were observed in some dimensions. Chi-square analyses conducted according to categorical depression levels in line with the Beck Depression Inventory also did not show significant relationships between socio-demographic variables and depression. The findings revealed that life satisfaction strongly predicted depression in divorced individuals; however, perceived social support did not play a moderating role in this relationship.
Benzer Tezler
- Sağlık çalışanlarının tükenmişlik, depresyon ve iş doyumu düzeylerinin incelenmesi
A study on the exhaustion, depression and job satisfaction level of health workers
ZEYNEP ÜNAL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. PERVİN SEVDA BIKMAZ
- Evlenmemiş bireylerde evlilik kaygısı düzeyinin belirlenmesi, ruhsal hastalık riski ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin araştırılması
Determining the level of marriage anxiety in unmarried individuals, investigation of its relationship with the risk of mental illness and quality of life
MAHMUT AKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Kronik hastalığı olan bireylere verilen bakımın değerlendirilmesi, SF-36 yaşam kalitesi ölçeği skorları ve had depresyon-anksiyete ölçeği skorları ile karşılaştırılması
Evaluation of chronic illness care and its relation to SF-36 quality of life questionnaire scores and had depression-anxiety scale scores
MERVE YUVALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19
KAMIL ZARNISHANOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN
- Aile hekimliğine başvuran hastalarda fonksiyonel (işlevsel) sağlık durumu değerlendirmesi
Functional health status assessment in patients applying to family medicine
CELAL AKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN LAYIK