17.-19. yüzyıl Osmanlı dönemi deri mektup zarfları ile evrak çantalarındaki dival işi nakış teknikleri üzerine bir inceleme
A study on dival embroidery techniques on 17th-19th Century Ottoman leather letter envelopes and briefcases
- Tez No: 981682
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUHOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: El Sanatları, Crafts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Sanatları Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geçmişi Orta Asya'ya kadar uzanan Türk işleme sanatı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde en parlak devrini yaşamış ve bir saray sanatı olarak zirve noktasına kadar ulaşmıştır. Bu dönemde işleme; saray ve saray dışı olmak üzere iki ana çevrede üretilmiştir. Saray atölyelerinde ustalar tarafından, saray dışında ise çarşı ve evlerde üstün nitelikte işlemeler yapılmıştır. İşlemenin bir bakıma merkezi görevini üstlenmiş olan saray atölyelerinde, İmparatorluğun dört bir yanından gelen zanaatkârlar, dönemin zevk ve anlayışına göre işlemeler yapmıştır. Bugün müze ya da özel koleksiyonlarda yer alan bu eserler nitelik bakımından dönemin ihtişamına tanıklık etmektedir. Ancak Türk işlemeleri üzerine yapılan araştırmalarda çoğunlukla teknik, renk, desen ve kompozisyon özellikleri bakımından incelendiği, kenar süsleme tekniklerinin ise detaylı bir biçimde ele alınmadığı görülmektedir. Nakış işlemek, kültürel mirası ve geleneği korumanın bir yolu olduğu gibi aynı zamanda kadınların duygularını, inançlarını ve deneyimlerini aktarma yöntemidir. Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu'nun özellikle 17. ve 19. Yüzyılları arasında yaygın olarak kullanılan deri mektup zarfları ile evrak çantaları üzerinde uygulanan dival işi nakış tekniği, sanat tarihi ve geleneksel el sanatları açısından ele alınmaktadır. Bu doğrultuda, söz konusu dönemlere ait dival işi tekniğiyle işlenmiş deri mektup zarfları ve evrak çantalarının nakış teknikleri açısından analiz edilmesi, sınıflandırılması ve teknik çözümlemeler aracılığıyla değerlendirilmesi yapılmıştır. Özellikle Osmanlı saray çevresi ve üst düzey bürokratik yapıda hem işlevsel hem de estetik nitelikleriyle öne çıkan bu deri eserler, dönemin süsleme anlayışını, işçilik kalitesini ve zanaatkârlık düzeyini yansıtan özgün kültürel ürünler olarak ele alınmaktadır.
Özet (Çeviri)
The Turkish art of embroidery, which dates back to Central Asia, experienced its brightest period during the Ottoman Empire and reached its peak as a palace art. During this period, embroidery was produced in two main environments: palace and non-palace. Superior quality embroidery was made by masters in palace workshops, and outside the palace in bazaars and homes. In the palace workshops, which in a sense assumed the central role of embroidery, craftsmen from all over the Empire made embroidery according to the taste and understanding of the period. These works, which are in museums or private collections today, bear witness to the magnificence of the period in terms of quality. However, in the research on Turkish embroidery, it is seen that they are mostly examined in terms of technique, color, pattern and composition features, and edge decoration techniques are not discussed in detail. Embroidery is a way of preserving cultural heritage and tradition, as well as a way for women to convey their feelings, beliefs and experiences. In this study, the dival embroidery technique applied on leather letter envelopes and briefcases, which were widely used in the Ottoman Empire especially between the 17th and 19th centuries, is discussed in terms of art history and traditional handicrafts. To this end, leather letter envelopes and briefcases embroidered with the dival embroidery technique from these periods are analyzed, classified, and evaluated through technical analyses. These leather works, particularly prominent in the Ottoman court and high-level bureaucratic circles for their functional and aesthetic qualities, are considered unique cultural products that reflect the decorative style, quality of workmanship, and level of craftsmanship of the period.
Benzer Tezler
- Milli kütüphane yazma eserler koleksiyonu Osmanlı Dönemi (17-19. yüzyıl) deri cilt kapakları
Collection of national library manuscripts, Ottoman Period leather binders (17th and 19th centuries)
ŞENER KÜÇÜKTEPE
Doktora
Türkçe
2020
El SanatlarıAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR DÜNDAR
- XXII. XVIII. ve XIX. yüzyıl Osmanlı Dönemi deri ürünlerinde kullanılan motifler
17, 18 and 19 century Ottoman used in leather products
SEDEN ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
El SanatlarıGazi ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ZEYNEP GÖKCESU
- Bazı müzelerde bulunan deri ürünlerin özellikleri üzerine bir araştırma
A Research on the qualifications of leather products in the museums
EBRU ALPARSLAN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2001
El SanatlarıGazi ÜniversitesiEl Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP GÖKÇESU
- Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması
Başlık çevirisi yok
M. REFİK KAYA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. M. CAHİT ATASOY