Maloklüzyon ve temporomandibular eklem disfonksiyonları ile foramen tympanicum arasındaki ilişkinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi
Examination of the relationship between malocclusion, temporomandibular joint dysfunctions, and the foramen tympanicum using cone-beam computed tomography
- Tez No: 981699
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVGİ ÖZCAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSEN BİLGİLİ
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Foramen tympanicum, Cone-beam computed tomography, Temporomandibular joint degeneration, Skeletal malocclusion, Mandibular condyle morphology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, foramen tympanicum (FT) morfolojisi ve prevalansını, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) kullanılarak değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın temel hipotezi, FT varlığının temporomandibular eklem disfonksiyonları (TMD) ile ilişkili olabileceği ve belirli maloklüzyon tiplerinde daha sık görülebileceğidir. Materyal ve Metot: İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi arşivinden seçilen 1.000 hastaya ait konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri retrospektif olarak incelenmiştir. FT'nin aksiyel ve sagittal çapları ölçülmüş, varlığı ve lateralitesi kaydedilmiştir. Veriler yaş, cinsiyet ve iskeletsel maloklüzyon tipleri ile karşılaştırılmış; 300 kişilik alt grup örnekleminde temporomandibular eklemde dejeneratif bulgular ayrıca analiz edilmiştir. Bulgular: FT prevalansı ana grupta %29.1, alt grupta %29.0 olup seriler arasında tutarlılık gösterdi. Ana grupta kadınlarda daha yüksek prevalans saptandı (%32.6 vs. %25.0, p<0.05); yaşla birlikte oran artarak 51–70 yaş grubunda %33.3'e ulaştı. Morfolojik olarak sagittal çap aksiyelden daha büyük bulundu; sağ-sol ve yaş ile çap arasında anlamlı fark gözlenmedi. Lateralite dağılımı %56.7 unilateral, %43.3 bilateral olup, kadınlarda sağ, erkeklerde sol tek taraflı foramenler daha sık görüldü. Ana grupta sagittal patern ile ilişki bulunmazken, alt grupta Sınıf III bireylerde FT daha sık izlendi. Vertikal patern açısından normodiverjanlarda hipodiverjanlara göre anlamlı artış izlendi (p=0.001). Kombinasyon analizlerinde FT en sık Sınıf II + normodiverjan paternde, ayrıca Sınıf III + hiperdiverjanlarda artış eğilimi gösterdi. Temporomandibular eklem incelemesinde olguların %36'sında ≥2 dejeneratif bulgu kaydedildi; en sık erozyon (%58.3) saptandı. Sol tarafta düzleşme daha yaygın iken, FT varlığı yalnızca osteofitlerle anlamlı ilişkili bulundu. Sonuç: Özetle, FT'nin varlığı özellikle morfoloji, lateralite ve belirli iskelet paternleriyle anlamlı biçimde ilişkilenirken; Temporomandibular eklemdeki dejeneratif spektrumdan osteofit öne çıkmaktadır. Bu bulgular, görüntüleme raporlaması ve multidisipliner klinik karar süreçlerinde özel dikkat gerektirdiğini göstermektedir. Anahtar Kelimler: Foramen tympanicum, Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, Temporomandibular eklem dejenerasyonu, İskeletsel maloklüzyon
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the morphology and prevalence of the foramen tympanicum (FT) using cone-beam computed tomography (CBCT). The main hypothesis was that the presence of FT may be associated with temporomandibular joint disorders (TMD) and may occur more frequently in certain skeletal malocclusion patterns. Materials and Methods: CBCT scans of 1,000 patients retrieved from the archive of İzmir Kâtip Çelebi University Faculty of Dentistry were retrospectively analyzed. The axial and sagittal diameters of FT were measured, and its presence and laterality were recorded. Findings were compared across age, sex, and skeletal malocclusion types. Additionally, degenerative temporomandibular joint (TMJ) findings were assessed in a sub-sample of 300 individuals. Results: The prevalence of FT was 29.1% in the main cohort and 29.0% in the sub-sample, demonstrating consistency between the two groups. In the main cohort, FT was significantly more common in females (32.6% vs. 25.0%, p<0.05). Prevalence increased with age, reaching 33.3% in the 51–70 age group. The sagittal diameter was greater than the axial diameter; no significant differences were noted between sides or across age. Laterality distribution was 56.7% unilateral and 43.3% bilateral, with right-sided unilateral FT more common in females and left-sided unilateral FT more common in males. No association with sagittal skeletal patterns was observed in the main cohort; however, FT was more frequent in Class III individuals within the sub-group. Regarding vertical patterns, normodivergent individuals exhibited significantly higher FT prevalence than hypodivergent individuals (p=0.001). Combination analyses showed the highest FT frequency in Class II + normodivergent patterns, with an additional increasing trend in Class III + hyperdivergent individuals. TMJ evaluation revealed ≥2 degenerative findings in 36% of cases, with erosion being the most common (58.3%). Flattening was more prevalent on the left side, and FT presence was significantly associated only with osteophytes. Conclusion: FT shows significant associations with specific morphological features, laterality patterns, and selected skeletal configurations. Among degenerative TMJ changes, osteophyte formation demonstrated the strongest relationship with FT. These findings highlight the importance of FT assessment in imaging interpretation and multidisciplinary clinical decision-making.
Benzer Tezler
- Farklı maloklüzyon tı̇plerı̇nde temporomandı̇buler eklem ve çevresı̇ndekı̇ yapılardakı̇ osseöz değı̇şı̇klı̇kler ve morfometrı̇k ölçümler
Osseos changes and morpometric measurements in the temporomandibular joint and its surrounding structures in different types of malocclusion
SİMGE EŞME
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Anatomiİstanbul Medipol ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM UFUK ŞAKUL
PROF. DR. KAAN ORHAN
- Erişkin iskeletsel sınıf III düzensizlikte kraniyo-fasiyal morfoloji ve temporomandibular eklem internal yapısının sefalometrik ve manyetik rezonans görüntüleme yöntemi ile incelenmesi
Investigation of craniofacial morphology and temporomandibular joint internal structure in adult skeletal class III irregularity by cephalometric and magnetic resonance imaging methods
RAMİN EYYUBOV
- Farklı dişsel maloklüzyonlara sahip ortodonti hastalarında temporomandibular rahatsızlıkların ve ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of temporomandibular disorders and oral health related quality of life ın orthodontic patients with different dental malocclusions
AHMET KARAMAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2018
Diş HekimliğiOrdu ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KUTALMIŞ BÜYÜK
- Temporomandibular eklem disfonksıyonu olan hastalardaki klinik ve radyolojik bulguların değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and radiological findings in patients with temporomandibular joint dysfunction
UMUT PAMUKÇU
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2019
Diş HekimliğiGazi ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKAY PEKER
- Ortognatik cerrahi geçiren iskeletsel sınıf II ve sınıf III hastaların temporomandibular eklem sert doku değişikliklerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of temporomandibular joint hard tissue changes in skeletal class II and class III patients after orthognatic surgery by cone beam computed tomography
BEYZA YALVAÇ PINARBAŞI
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiErciyes ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERYEM ETÖZ