Çocuklarda dental anksiyetenin belirlenmesinde kullanılan projektif yöntemlerin geliştirilmesi üzerine yapay zekanın etkisi
The impact of artificial intelligence on the development of projective methods used in the assessment of dental anxiety in children
- Tez No: 981738
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYRA AKKOÇ
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Artificial intelligence, Dental anxiety, Test anxiety scale
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Pedodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Küçük çocuklarda dental anksiyete düzeyinin belirlenmesinde projektif ölçüm yöntemleri ön plana çıkmaktadır. Bu kapsamda projektif ölçüm yöntemlerinin güçlü ve sınırlı yönleri dikkate alınarak, ChatGPT aracılığıyla geliştirilen projektif yöntemin doğrulanması ve çocuk-hekim ilk etkileşiminin dental anksiyete üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma, dahil edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan 87 kız, 84 erkek olmak üzere 3-6 yaş arasında 171 çocuk üzerinden gerçekleştirildi. ChatGPT ile kız ve erkek çocuklar için ölçüm aracı geliştirildi. ChatGPT ile kız ve erkek çocuklar için ayrı olarak geliştirilen ölçüm aracının kapsam, yapı ve ölçüte dayalı geçerliliği; sınıf içi korelasyon katsayısı ile güvenilirliği değerlendirildi. Ölçüte dayalı geçerlilikte Venham Resim Testi (VRT), Görsel Yüz Skalası (GYS), RMS Resim Skalası (RMS-RS) kullanıldı. VRT, GYS, RMS-RS ve geliştirilen ölçüm aracı ile çocuk-hekim ilk etkileşim öncesi-sonrası dental anksiyete değerlendirildi. Verilerin analizinde Spearman sıra farkları korelasyon katsayısı, Bland Altman ve Wilcoxon işaretli sıralar test yöntemleri kullanıldı. Aynı zamanda çocuk-hekim ilk etkileşim, yaş, cinsiyet ve ebeveyn eğitim durumu değişkenlerinin dental anksiyeteye etkisi genelleştirilmiş lineer model (GLM) ile değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: ChatGPT ile geliştirilen ölçüm aracının dental anksiyetenin belirlenmesinde geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna ulaşıldı. Wilcoxon işaretli sıralar testinde çocuk-hekim ilk etkileşim öncesi ve sonrasında anksiyete değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edildi (Z=-4,544, p=0,000). Çocuk- hekim ilk etkileşimi (p=0,007) ve yaş (p=0,000) ile dental anksiyete düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olduğu, cinsiyet (p=0,322) ve ebeveyn eğitim durumu (p=0,248) ile anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşıldı. Sonuç: Bulgular, ChatGPT ile geliştirilen ölçüm aracının tutarlı veriler ürettiğini ve projektif yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağladığını; çocuk-hekim pozitif ilk etkileşiminin dental anksiyete yönetiminde önemli bir adım olduğunu göstermektedir. Anahtar Kel1meler: Anksiyete değerlendirme ölçeği, Dental anksiyete, Yapay zeka
Özet (Çeviri)
Aim: Projective measurement methods are frequently preferred in the assessment of dental anxiety in children. In this context, taking into account the strengths and limitations of projective measurement methods, the study aimed to validate the projective method developed through ChatGPT and to evaluate the impact of the initial child-dentist interaction on dental anxiety. Mater1als and Methods: The study was conducted with a total of 171 children aged between 3 and 6 years, comprising 87 girls and 84 boys, who met the inclusion and exclusion criteria. The content, construct, and criterion-related validity of the measurement tool developed separately for girls and boys using ChatGPT were evaluated, along with its reliability assessed through the intraclass correlation coefficient. Criterion-related validity was assessed using the Venham Picture Test (VPT), the Facial Image Scale (FIS), and the RMS Pictorial Scale (RMS-PS). Dental anxiety before and after the initial child-dentist interaction was assessed using the VPT, FIS, RMS-PS, and the newly developed measurement tool. Spearman's rank- order correlation coefficient, Bland-Altman analysis, and the Wilcoxon signed-rank test were used for data analysis. Additionally, the effects of the initial child-dentist interaction, age, gender, and parental education level on dental anxiety were evaluated using a Generalized Linear Model (GLM). Statistical significance was set at p<0.05. Results: The measurement tool developed using ChatGPT was found to be a valid and reliable instrument for assessing dental anxiety. The Wilcoxon signed-rank test revealed a statistically significant difference in anxiety scores before and after the initial child-dentist interaction (Z = -4.544, p = 0.000). It was concluded that there is a significant relationship between the initial child-dentist interaction (p = 0.007) and age (p = 0.000) with dental anxiety levels, whereas no significant relationship was found with gender (p = 0.322) and parental education level (p = 0.248). Conclus1on: The findings indicate that the measurement tool developed using ChatGPT produces consistent data and contributes to the advancement of projective methods, while highlighting that a positive initial child-dentist interaction is a crucial step in the management of dental anxiety.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklarda girişimsel diş tedavisi sırasında video modelleme yönteminin dental anksiyete üzerindeki etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of video modeling on dental anxiety during interventi̇onal dental treatment in preschool children
MERVE NUR GÜR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiÇocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR KINAY TARAN
- Pedodonti kliniklerinde uygulanan rutin tedavilerin çocukta oluşturduğu dental anksiyete ve tükürük kortizol seviyeleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effect of routine treatments administrated in pedodontics clinics on dental anxiety in children and salivary cortisol levels
BURÇİN ACAR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2019
Diş Hekimliğiİnönü ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM DURUK
- 7-12 Yaş grubu çocuklarda dental uygulamalarla ilgili korku ve anksiyetenin giderilmesinde eğitimin rolünün araştırılması
Başlık çevirisi yok
ZERRİN PAKALIN
- Okul öncesi dönemdeki çocuklarda, dental anksiyetenin, farklı davranış yönlendirme teknikleri kullanılarak değerlendirilmesi ve ağız sağlığı ile ilişkilendirilmesi
Evaluation of dental anxiety in preschool children using different behavior guidance techniques and its association with oral health
SILA NUR DUMANLAR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA CEYHAN
- 8-12 yaş arası çocuklarda hipnotik telkinlerin dental anksiyete üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of hypnotic suggestions on dental anxiety in children aged 8-12 years
ELİF KARDEŞ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2020
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ŞENGÜL