Türkiye holosenin'de sayısal verilere dayalı iklimsel değerlendirmeler ve karşılaştırma
Climatic assessments and comparisons in Turkey holocene based on numerical data
- Tez No: 981817
- Danışmanlar: PROF. DR. MİNE SEZGÜL KAYSERİ ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Botanik, Jeoloji Mühendisliği, Botany, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Genç Kuruluk Dönemi, Kuvaterner, Paleoiklim, Rekonstrüksiyon, Younger Dryas Period, Quaternary, Paleoclimate, Reconstruction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, Kuvaterner döneminde Türkiye'nin paleoiklim ve paleovejetasyon geçmişini, sayısal iklim profilleri üzerinden inceleyerek bölgesel iklim tepkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Samsun M72/5-25 sondaj logu, Bursa-İznik Gölü ve Afyonkarahisar-Karamık Bataklığı gibi farklı ortamları temsil eden üç lokasyondan elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Sayısal iklim analizlerinde, fosil polen verilerinin modern akrabalarının ekolojik tolerans aralıklarına dayanan“Birlikte Varoluş Yöntemi”(Coexistence Approach) kullanılmıştır. Çalışmada, Son Buzul Maksimumu (SBM), Dansgaard-Oeschger (D-O) ve Heinrich (H) olayları, Younger Dryas ve 4.2 ka gibi önemli iklim olayları, seçilen lokasyonlar üzerinden kantitatif verilerle değerlendirilmiştir. Her bir lokasyona özgü oluşturulan detaylı MAT, CMT ve MAP iklim profilleri, bu olayların Anadolu'nun farklı lokasyonlarında eş zamanlı fakat farklı şiddet ve etkilerde iz bıraktığını göstermektedir. İznik Gölü, Samsun lokasyonuna göre bazı D-O olaylarında belirgin ısınmalar sergilemiştir. SBM sırasında Karamık Bataklığı ve Samsun, İznik Gölü'ne kıyasla görece sıcak ve nemli iklim profili sunmuştur. Küresel iklim olayları ve salınımlarının lokasyonlar arasında farklı kaydedilmesi, bölgesel çevresel ve topoğrafik faktörlerin flora üzerinde belirleyici olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, Anadolu'daki farklı iklim bölgelerinde bulunan lokasyonlarına ait paleovejetasyon tabanlı detaylı ve kantitatif iklim profilleriyle, paleoiklim yorumlarında yerel faktörlerin belirleyici rolünü açık biçimde ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Türkiye'deki üç farklı lokasyonda, Kuvaterner dönem boyunca küresel iklim olaylarının etkileri ilk kez sayısal verilerle tanımlanmış ve bu süreçlerde hangi iklim koşullarını yansıttıkları ve vejetasyona etkilerine yönelik kapsamlı bir değerlendirme sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This master's thesis aims to examine Turkey's paleoclimate and paleovegetation history during the Quaternary period through quantitative climate profiles, revealing regional climate responses. Data were evaluated from three locations representing distinct environmental settings: the M72/5-25 marine core offshore Samsun, Lake İznik in Bursa, and Karamık Marsh in Afyonkarahisar. Quantitative climate analyses were conducted using the Coexistence Approach, which relies on the ecological tolerance ranges of the nearest living relatives of fossil pollen taxa. The study evaluates major global climate events including the Last Glacial Maximum (LGM), Dansgaard-Oeschger (D-O) and Heinrich (H) events, the Younger Dryas, and the 4.2 ka event based on numerical data from these selected locations. The detailed MAT, CMT, and MAP profiles established for each site demonstrate that although these events occurred simultaneously, their intensity and impact varied across different parts of Anatolia. For instance, Lake İznik exhibited more pronounced warming during certain D-O events compared to Samsun. During the LGM, Karamık Marsh and Samsun reflected relatively warmer and more humid conditions than Lake İznik. The varying expression of global climatic events across the study areas suggests that regional environmental and topographic factors played a significant role in shaping the vegetational response. This study clearly demonstrates the importance of local conditions in paleoenvironmental interpretations by presenting detailed and quantitative vegetation-based climate profiles from different climatic regions of Anatolia. Ultimately, the research provides the first numerical identification of these global climate events at three distinct locations in Turkey and offers a comprehensive evaluation of the climatic conditions and vegetational impacts throughout the Quaternary period.
Benzer Tezler
- Milas fayı'nın paleosismolojik ve morfotektonik özellikleri (Muğla, GB Türkiye)
Paleoseismologic and morphotectonical characteristics of Milas fault (Muğla, SW Turkey)
ERDEM KIRKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSNÜ SERDAR AKYÜZ
- Paleoclimatology and glacial geochronology of the Western Taurus (Sw Türkiye) using comparative, relative and numerical methods
Karşılaştırmalı, göreceli ve sayısal yöntemler ışığında Batı Toroslar'ın (Güneybatı Türkiye) paleoklimatolojisi ve buzul jeokronolojisi
ONUR ALTINAY
Doktora
İngilizce
2024
Coğrafyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF SARIKAYA
- The formation of the holocene sapropels in the gulf of Kusadasi (Aegean Sea): Evidence of multi-proxy data obtained from the sediment cores
Kuşadası Körfezi (Ege Denizi) holosen sapropellerinin oluşumu: Sediment karotlarından elde edilen çoklu parametre verilerinden kanıtlar
FURKAN HOŞER
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAD KADİR ERİŞ
PROF. DR. EMİN ÇİFTÇİ
- Küçükçekmece lagünü, Yeniçağa, Uludağ Buzul ve Bafa gölleri'nin (Batı Türkiye) geç holosen'deki iklim kayıtları: Avrupa ve Orta Doğu iklim kayıtları ile karşılaştırılması
Late holocene climatic records from Küçükçekmece Lagoon, Yeniçağa, Uludağ Glacial and Bafa lakes (Western Turkey): Comparison with records from Europe and Middle East
SENA AKÇER ÖN
Doktora
Türkçe
2011
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SAKINÇ
PROF. DR. NAMIK ÇAĞATAY
- The impact of paleoclimatic changes on the archaeological settlement patterns in the Gediz Graben (Western Türkiye) during the late pleistocene and holocene
Geç pleyistosen ve holosen boyunca paleoiklim değişiklerin Gediz Grabeni'ndeki (Batı Türkiye) arkeolojik yerleşmeler üzerindeki etkisi
MESUT KOLBÜKEN
Doktora
İngilizce
2024
Arkeolojiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ARIKAN