Geri Dön

Mersin ili mut ilçesinde yetiştiriciliği yapılan mahalli zeytin çeşitlerinin fenolojik ve pomolojik özelliklerinin tespiti

Determination of phenological and pomological characteristics of local olive varieties grown in mut district of mersin province

PDF İndir

  1. Tez No: 981959
  2. Yazar: MUSTAFA TOLGA ŞAHİN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. LÜTFİ PIRLAK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Zeytin yetiştiriciliği, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de gittikçe artan bir şekilde önem kazanmaktadır. Özellikle zeytinyağının insan beslenmesindeki öneminin daha iyi anlaşılması nedeniyle zeytinyağına olan talep artmakta buna paralel olarak da fiyatlarında da sürekli artışlar meydana gelmektedir. Zeytinin anavatan bölgesinde yer alan Türkiye büyük bir genetik çeşitliliğe sahip olup, halen botanik tanımlaması yapılmamış, agronomik ve teknolojik özellikleri yeterince bilinmeyen çok sayıda mahalli çeşit bulunmaktadır. Bu çeşitlerinin özelliklerinin tespiti hem çeşitlerin zeytin üretimine katkısı hem de çeşitli nedenlerle tehdit altında bulunan genetik materyalin korunması bakımından önem arz etmektedir. Bu araştırma, Mersin ili Mut ilçesinde yetiştirilen 'Beyrut' ve 'Çopur' mahalli zeytin çeşitlerinin fenolojik, pomolojik ve teknolojik özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çeşitlerde ağaç, yaprak ve çiçek özellikleri; tomurcuk patlaması, çiçeklenme başlangıcı, tam çiçeklenme, çiçeklenme sonu ve hasat başlangıcı gibi fenolojik özellikler ile meyve ve çekirdek ağırlığı, meyve boyu ve eni gibi pomolojik özellikler ve kilogramda meyve sayısı, meyvede et ve çekirdek oranları, etin çekirdekten ayrılma durumu ve yağ oranı gibi teknolojik özellikler incelenmiştir. 'Beyrut' çeşidinde ağaç gelişme kuvveti 'orta', 'Çopur'da 'kuvvetli'; taç yapısı iki çeşitte de yayvan; taç yoğunluğu 'Beyrut' çeşidinde 'orta', 'Çopur'da 'sık'; verim iki çeşitte de yüksek; periyodisite 'Beyrut' çeşidinde 'kısmi', 'Çopur'da 'şiddetli' olarak belirlenmiştir. İki çeşitte de yaprak genişliği 'dar', yaprak uzunluğu 'orta' yaprak şekli 'mızrak' ve somak uzunluğu 'kısa'dır. Somakta çiçek sayısı 'Beyrut' çeşidinde 'orta', 'Çopur'da 'fazla' olarak bulunmuştur. Fenolojik gözlemlerde tomurcuk kabarması mart ayının ortası ile sonu, tomurcuk patlaması mart ayı sonu, çiçeklenme başlangıcı nisan ayı başı ile ortası, tam çiçeklenme nisan sonu ile mayıs başı, hasat olgunluğu ise ekim ayı sonu ile kasım ayı başında tespit edilmiştir. 'Çopur' çeşidinde fenolojik dönemler 'Beyrut' çeşidinden yaklaşık 7-10 gün sonra başlamaktadır. Çeşitlerde tam çiçekten olgunluğa kadar geçen gün sayısı 184 (Çopur)-185 (Beyrut) gündür. 'Beyrut' çeşidinde meyve iriliği 'çok iri', 'Çopur'da 'iri'; meyve şekli 'Beyrut' çeşidinde 'oval', 'Çopur'da 'uzun'; iki çeşitte de çekirdekler 'çok iri' olarak bulunmuştur. 'Beyrut' çeşidinde kilogramdaki meyve sayısı 157.9 adet, 'Çopur'da 217.8 adet; et oranı 'Beyrut' çeşidinde % 83.51, 'Çopur'da % 75.27; çekirdek oranı 'Beyrut' çeşidinde % 16.49, 'Çopur'da % 24.73; meyve etinin çekirdekten ayrılması 'Beyrut' çeşidinde 'orta', 'Çopur'da 'kolay'; yağ oranı iki çeşitte de 'düşük' bulunmuştur. Sonuç olarak incelenen iki mahalli çeşidin de meyvelerinin iriliği nedeniyle sofralık olarak değerlendirilmesi uygundur. Her iki çeşidin de bölgesel adaptasyon kapasitesi ve iklim şartlarına uygunluğu, Mut ilçesinde sürdürülebilir zeytin tarımı için önemli avantajlar sağlamaktadır. Çalışma sonuçlarının, özellikle mahalli zeytin çeşitlerinin korunması ve geliştirilmesine yönelik bilimsel ve pratik uygulamalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Verimliliği yüksek, kısmi periyodisite gösteren, oldukça iri meyvelere sahip ve et oranı yüksek 'Beyrut' zeytin çeşidinin farklı bölgelerde adaptasyon kabiliyeti yanında, döllenme biyolojisi, yağ özellikleri, periyodisite ve çevre faktörlerine karşı hassasiyetinin incelenmesi ve genetik haritasının çıkarılması yararlı olacaktır. 'Çopur' çeşidi de şiddetli periyodisite göstermesi dışında sofralık değeri yüksek bir çeşit olarak görülmektedir. Bu çeşidin de genetik materyal olarak koruma altına alınması, periyodisite üzerinde araştırmaların yapılması yararlı olacaktır.

Özet (Çeviri)

Olive cultivation is gaining increasing importance in Türkiye, as it is worldwide. The growing understanding of the importance of olive oil in human nutrition has led to a rise in demand for olive oil, which in turn has led to a continuous increase in its prices. Türkiye, the homeland of the olive, boasts a wide genetic diversity, and there are numerous local varieties whose botanical descriptions remain largely unknown, and whose agronomic and technological properties are insufficiently understood. Identifying the characteristics of these varieties is crucial both for their contribution to olive production and for preserving genetic material that is threatened by various factors. This research was conducted to determine the phenological, pomological, and technological characteristics of the local olive varieties 'Beyrut' and 'Çopur' grown in the Mut district of Mersin province. Tree, leaf, and flower characteristics; phenological characteristics such as bud burst, beginning of flowering, full bloom, end of flowering, and beginning of harvest; pomological characteristics such as fruit and seed weight, length, and width; and technological characteristics such as fruit number per kilogram, flesh and seed ratios, the separation of flesh from the seed, and oil content were examined. Tree growth vigour was 'medium' in the 'Beyrut' variety and 'vigorous' in 'Çopur'; crown structure was broad in both varieties; crown density was 'medium' in 'Beyrut' and 'dense' in 'Çopur'; yield was high in both varieties; alternate bearing was partial in 'Beyrut' and severe in 'Çopur'. In both varieties, leaf width was 'narrow', length was 'medium', leaf shape was 'lanceolate', and inflorescence length was 'short'. The number of flowers per inflorescence was 'medium' in 'Beyrut' and 'high' in 'Çopur'. Phenological observations revealed bud swelling in mid- to late March, bud burst in late March, flowering onset in early to mid-April, full bloom in late April to early May, and harvest maturity in late October to early November. Phenological periods in 'Çopur' begin approximately 7-10 days later than in 'Beyrut'. The number of days from full bloom to maturity in each variety is 184 (Çopur)-185 (Beyrut) days. Fruit size was found to be 'very large' in the 'Beyrut' variety and 'large' in the 'Çopur' variety; the fruit shape was 'oval' in the 'Beyrut' variety and 'long' in the 'Çopur' variety; and the seeds were 'very large' in both varieties. The number of fruits per kilogram in the 'Beyrut' variety was 157.9 and 217.8 in the 'Çopur' variety; the flesh ratio was 83.51% in the 'Beyrut' variety and 75.27% in the 'Çopur' variety; the seed ratio was 16.49% in the 'Beyrut' variety and 24.73% in the 'Çopur' variety; the separation of the flesh from the seed was 'medium' in the 'Beyrut' variety and 'easy' in the 'Çopur' variety; and the oil content was 'low' in both varieties. In conclusion, both local varieties studied are suitable for table use due to their large fruit size. The regional adaptation capacity and suitability of both varieties to climatic conditions provide significant advantages for sustainable olive cultivation in the Mut district. The study results are expected to contribute to scientific and practical applications, particularly for the conservation and development of local olive varieties. It will be beneficial to examine the adaptability of the 'Beyrut' olive variety, which exhibits high productivity, partial alternate bearing, fairly large fruits, and a high flesh content, in different regions, as well as its fertilization biology, oil characteristics, sensitivity to alternate bearing and environmental factors, and to develop its genetic map. The 'Çopur' variety, despite its severe alternate bearing, is also considered a high table value variety. Protecting this variety as genetic material and conducting research on alternate bearing would be beneficial.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    193174

    Mersin ili mut ilçesi'ndeki değişik yaş gruplarında leishmania antikor düzeyleri

    Anti-leishmanial antibody levels in mut town of mersin city

    HAMDİ ERHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    MikrobiyolojiMersin Üniversitesi

    Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. GÜROL EMEKDAŞ

  2. Tez No

    617638

    Mersin, Mut yöresi tulum peynirlerinin bazı mikrobiyolojik ve kimyasal özellikleri

    Some microbiological and chemical properties of tulum cheeses in Mersin, Mut district of Turkey

    MEHMET ÖZKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Veteriner HekimliğiErciyes Üniversitesi

    Veteriner Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZAFER GÖNÜLALAN

  3. Tez No

    319636

    Kavram haritası ve yapılandırılmış grid tekniğinin çoktan seçmeli testlerle karşılaştırlması

    A comparision of concept map and structural grid techniques with multiple choice tests

    SEMİHA DOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Eğitim ve ÖğretimMersin Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. A. ATA TEZBAŞARAN

  4. Tez No

    516825

    Minik TEMA eğitim programı uygulanan ve uygulanmayan okul öncesi öğrencilerinin çevreye yönelik tutumları

    Minik TEMA education program applied and not applicable preschool students environmental releases

    ÖZNUR EMSAL AYDIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Eğitim ve ÖğretimMersin Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. MUTLU NİSA ÜNALDI CORAL

  5. Tez No

    991235

    48-72 aylık çocukların duygu düzenleme ve yürütücü işlev becerilerinin yaş ve cinsiyet bağlamında incelenmesi

    Examination of emotion regulation and executive function skills of 48-72 months old children in the context of age and gender

    GAMZE NUR KÜTÜK DAĞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEMA SOYDAN

Geri Dön