Rönesans resminde“Üç Meryem”ikonografisi
The iconography of the 'Three Marys' in Renaissance painting
- Tez No: 982124
- Danışmanlar: PROF. DR. SERAP YÜZGÜLLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sanat Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Batı ikonografisinde“Üç Meryem”olarak anılan ve kutsallık atfedilen kadınlarla bağlantılı sahnelerin Rönesans resmindeki gösterim biçimleri ile ikonografik kalıpları üzerine odaklanmaktadır. Üç ana bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, İsa'nın çarmıha gerilişi, çarmıhtan indirilişi, gömülmesi ve dirilişi anlatılarında Meryemlerin kimlikleri, sayıları ve gruptaki rolleri üzerinde belirgin farklılıklar bulunan dört İncil yazarının metinleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda, Hıristiyan literatüründe özellikle Patristik dönemden itibaren söz konusu kadınların kimliklerine ilişkin birbiriyle kesişen ya da farklılaşan yorumlar incelenmiş, ayrıca“Üç Meryem”tanımlamasının Batı ikonografisinin temel metinleri çerçevesinde nasıl ele alındığı sorusuna yanıt aranmıştır. Söz konusu kadınların kimliklerine dair bu kapsamlı değerlendirmenin ardından“Üç Meryem”olarak anılan kadınların dâhil edildikleri sahnelerin Rönesans sanatındaki biçimsel olarak belirleyici kalıplarını saptamaya yönelik hazırlayıcı bir adım olarak, özellikle Mezar Başında Üç Meryem temasının erken Hıristiyan ve Ortaçağ dönemlerindeki örnekleri ikonografik açıdan incelenmiştir. İtalyan Rönesansı'na odaklanılan ikinci bölümünde, Erken Rönesans dönemine ait örneklerden başlanarak Üç Meryem'in yer aldığı sahnelerde benimsenen betimleme anlayışı üzerinde durulmaktadır. Bu betim tipinin gösterim biçimi açısından belirleyici olan resimler esas alınarak kompozisyon şemaları ve özellikle“kutsal kadınlar”la ilgili ikonografik kalıplar saptanmıştır. Çarmıha Geriliş ve sonrasına ait temaların etkili olduğu Üç Meryem'le bağlantılı sahneler, XIII. ve XIV. yüzyıllara ait dinsel metinler, özellikle Fransisken ve Dominiken literatürü bağlamında yorumlanarak ikonografik yöntemle çözümlenmiştir. Üçüncü bölümde ise Kuzey Rönesansı'nda aynı temalarla karşımıza çıkan Üç Meryem betimlerinde, gelişim süreci içinde ortaya çıkan kompozisyon şemaları ve ikonografik kalıplara ilişkin yenilikler tespit edilmiştir. Geç Ortaçağ'dan itibaren Avrupa'yı etkisi altına alan salgın hastalıklar döngüsü; özellikle Avrupa nüfusunun yaklaşık dörtte birinin ölümüne yol açan 1348 tarihli Kara Ölüm felaketi ile 15. ve 16. yüzyıllarda süregelen salgınların, Üç Meryem betim tipleri üzerindeki etkisi yine bu bölümde ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the modes of representation and the iconographic patterns in Renaissance painting of scenes associated with the women referred to as“The Three Marys”in Western iconography, to whom sanctity was attributed. The first part of the study, which consists of three main sections, comparatively examines the texts of the four Gospel writers, in which there are distinct differences concerning the identities, numbers, and roles of the Marys in the narratives of Christ's crucifixion, deposition, burial, and resurrection. In this context, interpretations in Christian literature, particularly from the Patristic period onward, regarding the identities of these women—whether intersecting or diverging—have been analyzed, and an answer has been sought to the question of how the definition of“The Three Marys”has been addressed within the framework of the fundamental texts of Western iconography. Following this comprehensive evaluation of the identities of these women, as a preparatory step toward determining the formally defining patterns of the scenes in which the women referred to as“The Three Marys”were included in Renaissance art, the examples of the theme of The Three Marys at the Tomb from the Early Christian and Medieval periods have been examined from an iconographic perspective. In the second section, which focuses on the Italian Renaissance, starting with examples from the Early Renaissance, attention is given to the depiction practices adopted in scenes featuring The Three Marys. Based on paintings that are decisive in terms of the modes of representation of this depiction type, compositional schemes and especially iconographic patterns related to the“holy women”have been identified. Scenes connected to The Three Marys, influenced by the themes of the Crucifixion and its aftermath, have been analyzed using the iconographic method in the context of religious texts from the XIII. and XIV. centuries, particularly Franciscan and Dominican literature. In the third section, innovations concerning the compositional schemes and iconographic patterns that emerged in the course of the development of depictions of The Three Marys, which appear with the same themes in the Northern Renaissance, have been identified. The cycle of epidemics that affected Europe from the Late Middle Ages onward particularly the Black Death of 1348, which caused the death of nearly one-fourth of the European population, and the recurring epidemics of the XV. and XVI. has also been addressed in this section in relation to their impact on the types of depictions of The Three Marys.
Benzer Tezler
- Hortus Conclusus: Rönesans resminde sembolik bir motif olarak kapalı bahçe
Hortus Conclusus: The enclosed garden as a symbolic motif in Renaissance painting
BÜŞRA İLKAY GÖZÜBÜYÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat Tarihiİstanbul ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP YÜZGÜLLER
- Türk resminde anıtsal figür
Monumental figure in Turkish painting
NURHAN ALTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
PROF. AYDIN AYAN
- Türk resminde İbrahim Çallı'nın yeri ve etkileri
The place and influence of Ibrahim Çallı in Turkish painting
BEDRİYE MORALAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. MELİHAT TÜZÜN
- Çağdaş Türk resminde iç mekân
Interior space in contemporary Turkish painting
AYŞE GÜL GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarSelçuk ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAFİZE PEKTAŞ