Kentsel boşluk olarak afet toplanma alanlarının potansiyelleri: İstanbul Bağcılar
The potential of disaster assembly areas as urban voids: Bağcılar, Istanbul
- Tez No: 982486
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET MUTMAN ULUENGİN, DR. ÖĞR. ÜYESİ DOĞA DİNEMİS AMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Afetler, Kentsel dirençlilik, Sosyoekolojik, Toplanma alanı, İstanbul-Bağcılar, Disasters, Urban resilience, Socioecological, Assembly area, İstanbul-Bağcılar
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Özyeğin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kent ve Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentler çok katmanlı sosyo-ekolojik sistemlerdir. İstanbul'da hızlı kentleşme bu sistemi kırılganlaştırmakta, afetleri çoklu krizlere dönüştürmektedir. Bu tez, İstanbul'daki kentsel boşlukların, özellikle afet toplanma alanlarıyla kesişiminde yer alan ve çoğunlukla tanımsız, kullanılmayan veya göz ardı edilen“arada kalmış alanların”, kent yaşamına aktif şekilde katılım potansiyelini ve bu alanlar aracılığıyla kentsel dayanıklılığı artırma olanaklarını araştırmayı amaçlamaktadır. Bu tez, kentsel boşlukları“yokluk”ya da“işlevsizlik”olarak değil; kent içinde sosyal etkileşim, ekolojik süreklilik ve krizlere karşı esneklik sağlayacak yaşayan, üretken ve kendini dönüştürebilen yaşam alanları olarak ele almakta ve bu alanların kentsel dayanıklılık politikalarına nasıl entegre edilebileceğine ilişkin stratejik öneriler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, bu kentsel boşlukları yalnızca kriz anlarında işlev kazanan pasif toplanma alanları olarak değil; gündelik yaşamın bir parçası hâline getirilmiş, toplumsal dayanışmayı teşvik eden, ekolojik sürekliliği destekleyen ve kent sakinleri için alternatif yaşam alanları sunan dinamik mekânlar olarak yeniden düşünmektir. Nicel ve nitel yöntemlerle, özellikle Bağcılar'da yapılan saha gözlemleriyle kapsamlı bir veri seti oluşturulmuştur. 23 Nisan 2025'te yaşanan Silivri Depremi sonrası yapılan incelemeler, bu alanların günlük yaşamda da etkin biçimde kullanılmasını gerekli kılmıştır. Bu yaklaşım, hem iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlar hem de afet anlarında güvenli tahliyeyi destekleyen bütüncül bir çerçeve önerir.
Özet (Çeviri)
Cities are multi-layered socio-ecological systems. In Istanbul, rapid urbanization renders this system fragile, turning potential disasters into compound crises. This thesis investigates the potential of urban voids in Istanbul, particularly those intersecting with disaster assembly areas and often characterized as undefined, unused, or overlooked“in-between spaces”, to contribute to urban life and enhance resilience. Rather than viewing urban voids as mere“absence”or“dysfunction,”this study frames them as living, productive, and self-transforming environments that foster social interaction, ecological continuity, and adaptability in the face of crises. It develops strategic proposals for integrating such spaces into resilience policies. The main objective is to reconceptualize these voids not merely as passive gathering spaces activated during emergencies, but as dynamic areas embedded in daily life, spaces that promote solidarity, support ecological continuity, and offer alternative living environments for residents. A comprehensive dataset was compiled through quantitative and qualitative methods, including fieldwork in Bağcılar, one of Istanbul's most vulnerable districts. Post-disaster assessments after the April 23, 2025 Silivri Earthquake highlighted the necessity of using these spaces effectively in daily life, not just in emergencies. This approach proposes an integrated framework that contributes to climate action on a micro scale while strengthening social ties and enabling safe evacuation during disasters.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir kentleşme endeks modeli önerisi: İstanbul örneği
Sustainable urbanization index model proposal: The Istanbul case
CEM AYIK
Doktora
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE AYATAÇ
DOÇ. DR. BEGÜM SERTYEŞİLIŞIK
- Pedestrianization as a tool to create resilient cities through urban open space systems
Kentsel açık alan sistemleri aracılığıyla dirençli kentler yaratmak için bir araç olarak yayalaştırma
ILGIN YILMAZ SAVCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ERDEM KAYA
- Comprehensive risk mapping and fire station optimization for forest fire management: An application in Antalya
Orman yangını yönetimi için kapsamlı risk haritalama ve yangın istasyonu optimizasyonu: Antalya uygulaması
ZÜHAL ÖZCAN YAVUZ
Doktora
İngilizce
2024
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR KABAK
DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİ ÇAĞLAYAN
- Kentsel risklerin belirlenmesi kapsamında afetlerde güvenli şehir değerlendirme ölçütlerinin tespiti
Determination of“safe city assessment in disasters”criteria for with in scope of urban risks
MELİKŞAH TURAN
Doktora
Türkçe
2021
Kamu YönetimiGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EKREM CENGİZ
- Kentsel risklerin planlama temelinde analizi ve dirençli kent planlama yaklaşımı
An analysis of urban risks on the base of spatial planning and resilient urban planning approach
MÜNEVVER ÖZGE BALTA
Doktora
Türkçe
2013
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜBRA CİHANGİR ÇAMUR