Alanya Osmanlı batığından çıkarılan metal eserlerin restorasyon ve konservasyon yöntemleri
Restoration and conservation methods of metal artifacts recovered from the Alanya Ottoman shipwreck
- Tez No: 984767
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TERLAN MEHDİYEVA AZIZZADE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Arkeoloji, Denizcilik, Deniz Bilimleri, Archeology, Marine, Marine Science
- Anahtar Kelimeler: Antik gemi, Askeri gemiler, Kıyısal arkeoloji, Su altı arkeolojisi, Antique ship, Naval ships, Coastal archeology, Underwater archeology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Akdeniz Sualtı Kültür Mirası Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Osmanlı Dönemi'ne tarihlenen Alanya Osmanlı Batığı'ndan çıkarılan arkeolojik metal eserlerin restorasyon ve konservasyon süreçlerini disiplinlerarası bir yaklaşımla ele almaktadır. Osmanlı İmparatorluğu'nun denizcilik tarihi açısından önemli bir yere sahip olan bu batık, 18. yüzyılın başlarına tarihlenmekte ve ticari deniz taşımacılığına dair önemli veriler sunmaktadır. Çalışmada, X-Işını Floresans (XRF) analizi, X-Ray (Röntgen), stereo mikroskopi, tuz içeriği ölçümü gibi yöntemlerden yararlanılarak eserlerin yapısı hakkında bilgi edinilmiş ve koruma-onarım süreçleri tamamlanmıştır. Birinci bölümde, Osmanlı İmparatorluğu'nun Akdeniz'deki coğrafi varlığı, denizcilik faaliyetleri ve askeri hâkimiyeti tarihsel bir perspektifle ele alınmış; 18. yüzyıl Osmanlı deniz ticareti bağlamında deniz taşımacılığının sosyo-ekonomik boyutu irdelenmiştir. İkinci bölümde, sualtı arkeolojisinin kuramsal temelleri ortaya konmuş; Türkiye kıyılarında gerçekleştirilen Osmanlı Dönemi batık kazılarından örnekler üzerinden, bu alandaki gelişmeler değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, Alanya açıklarında bulunan Osmanlı Dönemi batığı detaylı biçimde tanıtılmış; batığın keşfi, kazı süreci, buluntuların nitelikleri ve dönemsel bağlamı incelenmiştir. Dördüncü bölümde, sualtından çıkarılan metal eserlerin karşılaştığı bozulma süreçleri (korozyon, tuz kristallenmesi, biyolojik etkiler vb.) bilimsel yöntemlerle analiz edilmiş; restorasyon ve konservasyon uygulamalarına dair yöntemler, önleyici koruma yaklaşımları ve uluslararası standartlarla ilişkilendirilmiştir. Beşinci ve son bölümde ise Alanya Osmanlı Batığı'ndan çıkarılan metal eserler üzerinde uygulanan spesifik koruma ve onarım yöntemleri örnek olaylar üzerinden açıklanmış; eserlerin özgün malzeme özelliklerinin korunmasına yönelik stratejiler değerlendirilmiştir. Ayrıca benzer örnekler üzerinden eserlerin kullanım alanları ve tarihlendirilmesi yapılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda hem koruma uygulamaları gerçekleştirilmiş hem de Osmanlı Dönemi'ne ait bu eserlerin özgün dokusunu koruyan, sürdürülebilir bir konservasyon yaklaşımı benimsenmiştir. Bu yönüyle tez, teknik uygulamaların yanı sıra kültürel mirasın korunmasına ilişkin etik sorumlulukları da içeren bir değerlendirme sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis explores the restoration and conservation processes of archaeological metal artifacts recovered from the Alanya Ottoman Shipwreck, dated to the Ottoman period, through an interdisciplinary approach. The shipwreck, which dates back to the early 18th century and holds significant value in the maritime history of the Ottoman Empire, offers crucial insights into commercial maritime transport of the era. In this study, scientific techniques such as X-Ray Fluorescence (XRF) analysis, X-ray imaging, stereo microscopy, and salt content measurement were employed to examine the composition of the artifacts, and the conservation-restoration processes were accordingly completed. The first chapter presents a historical perspective on the Ottoman Empire's maritime presence in the Mediterranean, focusing on its naval activities and military dominance. It also examines the socio-economic dimensions of 18th-century Ottoman maritime trade. The second chapter outlines the theoretical foundations of underwater archaeology and evaluates developments in the field through examples of Ottoman-period shipwreck excavations conducted along the Turkish coastline. The third chapter provides a detailed introduction to the Ottoman shipwreck found off the coast of Alanya, including its discovery, excavation process, the characteristics of the finds, and their historical context. In the fourth chapter, the degradation processes encountered by underwater metal artifacts (such as corrosion, salt crystallization, and biological effects) are scientifically analyzed. Restoration and conservation techniques are discussed in relation to preventive conservation methods and international standards. The fifth and final chapter presents case studies of the specific conservation and restoration methods applied to the metal artifacts recovered from the Alanya Ottoman Shipwreck. Strategies aimed at preserving the original material characteristics of the artifacts are assessed, and their functional uses and dating are evaluated through comparative examples. Based on the findings, both practical conservation procedures were implemented and a sustainable conservation approach was adopted that aims to preserve the original integrity of the Ottoman-period artifacts. In this regard, the thesis offers not only technical applications but also a comprehensive evaluation that incorporates ethical responsibilities concerning the preservation of cultural heritage.
Benzer Tezler
- Muş ili İslam dönemi mimari eserlerin güncel durumlarının belgelendirilmesi ve değerlendirilmesi
Documentation and evaluation of the current conditions of Islamic period architectural monuments in Muş
ABDULKERİM BOZYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARAS NEFTÇİ
- Bir osmanlı sanayi teşebbüsü olarak Tokat kalhanesi (1840-1920)
Tokat foundry as an Ottoman industrial enterprise (1840-1920)
ENGİN ARAS
Doktora
Türkçe
2019
EkonomiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH BARIŞIK
- Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması
Başlık çevirisi yok
M. REFİK KAYA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. M. CAHİT ATASOY