Cumhuriyetin birinci yüzyılında Türkiye Cumhuriyetinin dış ticaret performansı üzerine bir değerlendirme
An evaluation on the foreign trade performance of the Republic of Türkiye in the first century of the Republic
- Tez No: 985101
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEKİP YAZGAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: İthalat, İhracat, Dış Ticaret Açığı, Türkiye Cumhuriyeti, Import, Export, Trade Deficit, Republic of Turkey
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye Cumhuriyeti, her ne kadar 1923 yılında bağımsız bir devlet olarak kurulmuş olsa da Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasi, ekonomik ve ticari mirasını önemli ölçüde devralmıştır. Özellikle 19. yüzyılda imzalanan ve dış ticarette yabancı devletlere geniş imtiyazlar tanıyan anlaşmalar, Osmanlı ekonomisini giderek dışa bağımlı hâle getirmiş ve Cumhuriyet'in kuruluşunda çözülmesi gereken temel sorunlardan biri olarak ortaya çıkmıştır. Bu tezde, Türkiye Cumhuriyeti'nin yüz yıllık dış ticaret performansı kapsamlı biçimde ele alınmış; dış ticaret politikaları tarihsel süreç içerisinde incelenmiştir. 1980 öncesinde uygulanan ithal ikameci sanayileşme politikaları, ülke içi üretim kapasitesini artırmaya yönelik çabaları yansıtırken; 24 Ocak 1980 kararlarıyla birlikte ihracata dayalı büyüme stratejisi benimsenmiş ve serbest dış ticaret politikalarına geçilmiştir. Bununla birlikte, tüm bu politika değişimlerine rağmen dış ticaret açığı Türkiye ekonomisinin kronik ve yapısal sorunlarından biri olmayı sürdürmüştür. Özellikle yatırım ve ara mallarının yurt içinde yeterli ölçüde üretilememesi, ithalat bağımlılığını artırmış ve dış ticaret dengesizliğinin kalıcı hale gelmesine yol açmıştır. Sonuç olarak, Cumhuriyet'in ilk yüzyılında dış ticaret politikaları niceliksel açıdan önemli gelişmelere imza atsa da niteliksel dönüşüm büyük ölçüde sınırlı kalmıştır. Türkiye'nin ikinci yüzyılında da dış ticaret açığı, sürdürülebilir ekonomik kalkınmanın önündeki temel engellerden biri olarak varlığını koruyacaktır.
Özet (Çeviri)
Although the Republic of Turkey was established as an independent state in 1923, it largely inherited the political, economic, and commercial legacy of the Ottoman Empire. In particular, trade agreements signed in the 19th century that granted extensive privileges to foreign states gradually rendered the Ottoman economy dependent on external powers, and this dependency emerged as one of the fundamental problems to be addressed by the newly founded Republic. In this thesis, the foreign trade performance of the Republic of Türkiye over the past century is comprehensively discussed and foreign trade policies are examined within the historical process.Prior to 1980, the country pursued import-substitution industrialization policies aimed at strengthening domestic production capacity, while the January 24, 1980 decisions marked a shift toward an export-oriented growth strategy and liberal trade policies. Nevertheless, despite these policy transformations, the foreign trade deficit has remained one of the Republic's chronic and structural economic problems. In particular, the insufficient domestic production of intermediate and capital goods has deepened import dependency and rendered trade imbalances a permanent issue. In conclusion, while Turkey's foreign trade policies during the first century of the Republic achieved significant quantitative progress, qualitative transformation remained largely limited. The persistence of the trade deficit is therefore expected to continue as one of the major obstacles to sustainable economic development in Turkey's second century.
Benzer Tezler
- Türkiye'deki sanayileşmenin mesleki eğitime etkisi(1960-1990)
The impact of industrialization vocational education in Turkey (1960-1990)
UĞUR KIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LOKMAN ÇİLİNGİR
- 21. yüzyıl'da Türkiye cumhuriyeti deniz politikasının jeostratejik değerlendirmesi: Libya politikası açmaz ve açılımları
A geostrategic analysis of the maritime policy of the republic of Türkiye in the 21st century: The Libya policy dilemmas and initiatives
BAHRİ SARP YILMAZ
Doktora
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerİstanbul Ticaret ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİM KEMAL BÜLENT ÖKE
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetin'de Merkez Bankacılığı ve parasal sorunlar
Başlık çevirisi yok
HAKKI EMRE
- Trabzon'un sosyo-ekonomik gelişimi (1900?1950)
Socio-economic development of Trabzon (1900?1950)
AHMET SEYYAR