Kamu borçları ve enflasyon ilişkisi (Türkiye üzerine bir analiz)
Public debts and inflation relationship (An analysis on Türkiye)
- Tez No: 985267
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZIM ÖZTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Covid-19 pandemisinin 2019'da ortaya çıkarak dünya çapında hızla yaygınlaşması ekonomilerde daralmalara neden olmaktadır. Ortaya çıkan olumsuzlukları gidermede siyasal iktidarların izlediği genişletici politikalar, ekonomilerin borç yüklerini ve enflasyon oranlarını artırmaktadır. Enflasyon, toplumda maddi, manevi, ekonomik, sosyal bakımlardan istenmeyen sonuçlar doğurmaktadır. Toplumun bazı kesimlerinde gelir dağılımında adaletsizliklere neden olmakta, sosyal adaleti bozmakta, birlikte yaşam arzusunu zedelemekte ve toplum yozlaşmaktadır. Ekonomik aktörlerin geleceğe dair beklentilerinde belirsizlik yaratarak ekonomik büyüme ve gelişim bakımından önemli olan yatırım kararlarını etkinsizleştirmektedir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde düşük oranlardaki ılımlı enflasyonun hem yatırımlar açısından hem de büyüme rakamları açısından yararlarının bulunduğu iddia edilse de enflasyonun olumsuz etkileri daha yıkıcı olmakta, enflasyon nedeni ile maddi ve manevi zarar görenler, ondan yarar sağlayanlara kıyasla toplumun daha büyük kesimini oluşturmaktadır. Sonuçta bütün olarak ekonominin mali istikrarı bozulmakta, ekonomik istikrar ve sürdürülebilir büyüme gibi yönlerden enflasyonla mücadele gerekliliği kaçınılmaz olmaktadır. İktisadi düşünce okullarının enflasyon hakkındaki yaklaşımlarında, enflasyonu yaratan nedenlerin çeşitli bakış açılarından çok sayıda açıklayıcı değişkene bağlandığı görülmektedir. Genel kabul görmüş enflasyon nedenleri arasında ekonomideki büyüme oranının çok daha üzerinde para basılması, aksak rekabet piyasalarının egemenliği, yaşanan bir dizi gelişme sonucunda ekonominin üretim kesiminde ortaya çıkan maliyet artışları, siyasi aktörlerin iktidarlarının devamlılığını sağlama arzusu ile giriştikleri popülist politikalar, sürdürülebilirlikten uzaklaşarak kronikleşen bütçe açıkları ve bunların finansmanında kullanılan artan kamu borçları bu kapsamda sayılabilmektedir. Bu çalışmada enflasyonu açıklayan çok sayıdaki nedenden önemli birisi olduğu düşünülen kamu borçlarının etkisinin Türkiye örnekleminde analiz edilmesi ve gerçekten enflasyon üzerinde bir etkisinin var olup olmadığının tespiti amaçlanmaktadır. 2003-1Ç ve 2024-4Ç arasında üç aylık frekanstaki kamu iç ve dış borcu ile enflasyon verisinden yararlanılarak Fourier ADL eşbütünleşme testi, Fourier FMOLS yöntemi ve Fourier Toda-Yamamoto nedensellik testi uygulanmaktadır. Analiz sonuçlarından istatistiki olarak anlamlı biçimde, iç borç değişkeninin enflasyon üzerinde negatif etkide bulunduğu ve iç borca göre daha yüksek etki ile dış borç değişkeninin pozitif etkide bulunduğu tahmin edilmektedir. Her ülkenin kendine özgü sahip olduğu farklı ekonomik yapının varlığı nedeni ile her zaman, her yer ve her ekonomide geçerli tek tip politikanın olamayacağı görüşü esas alınarak bütçe açığına, borçlanma miktarına, borçlanma nedenlerine anayasal sınırlamalar getirilmesi, para arzında aşırıya kaçmanın önüne geçilmesi, cari harcamaların finansmanı için sadece vergi gelirlerinden elde edilecek kaynakların kullanılması, ancak eğitim, sağlık, ulaşım, enerji gibi harcamaların finansmanındaki yetersizliklerin kamu borçlanması ile finanse edilmesi gerekliliği önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The Covid-19 pandemic, which emerged in 2019 and rapidly spread worldwide, is causing contractions in economies. Expansionary policies pursued by political powers to address the emerging negativities are increasing the debt burdens and inflation rates of economies. Inflation causes undesirable consequences in society in terms of material, moral, economic, and social aspects. It leads to inequalities in income distribution in some segments of society, disrupts social justice, damages the desire for living together, and corrupts society. By creating uncertainty in the expectations of economic actors about the future, it renders investment decisions, which are important for economic growth and development, ineffective. Although it is argued that moderate inflation at low rates in developed and developing countries has benefits in terms of both investments and growth figures, the negative effects of inflation are more devastating, and those who suffer material and moral damage due to inflation constitute a larger segment of society compared to those who benefit from it. As a result, the financial stability of the economy as a whole is disrupted, and the necessity of fighting inflation becomes inevitable in terms of economic stability and sustainable growth. In the approaches of economic schools of thought on inflation, it is seen that the reasons that create inflation are linked to a large number of explanatory variables from various perspectives. Among the generally accepted causes of inflation are printing money far above the growth rate in the economy, the dominance of imperfect competition markets, cost increases in the production sector of the economy as a result of a series of developments, populist policies undertaken by political actors with the desire to ensure the continuity of their power, budget deficits that become chronic by moving away from sustainability, and increasing public debts used in their financing can be counted in this context. This study aims to determine whether public debt has an effect on inflation in the case of Türkiye. Fourier ADL cointegration test, Fourier FMOLS method and Fourier Toda-Yamamoto causality test are applied by using quarterly frequency public domestic and external debt and inflation data between 2003-1Q and 2024-4Q. From the analysis results, it is estimated that the domestic debt variable has a statistically significant negative effect on inflation, while the external debt variable has a positive effect with a higher impact than domestic debt. Based on the view that there cannot be a single type of policy that is always, everywhere and in every economy due to the existence of different economic structures unique to each country, it is suggested that constitutional limitations should be imposed on the budget deficit, the amount of borrowing, the reasons for borrowing; preventing excessive money supply; using only the resources to be obtained from tax revenues for the financing of current expenditures, but that inadequacies in the financing of expenditures such as education, health, transportation, and energy should be financed by public borrowing.
Benzer Tezler
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
