Târîh-î Üngürüs notlar-metin-Türkiye Türkçesine aktarım- tıpkıbasım (106b-210a)
Târîh-î Üngürüs notes-text-trranslanting into Turkey- facsimile (106b-210a)
- Tez No: 985543
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS KAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Târîh-î Üngürüs, Written Tex Translation, Tex Translantıng İnto Turkey, Notes
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde siyasi ve kültürel olayların neticesi olarak birçok tarihi metin yazılmıştır. Bu metinlerden biri olan Târîh-î Üngürüs dönemin tercümanlarından Tercümân Mahmûd tarafından kaleme alınmıştır. Yazarın, dönem dilini etkili bir şekilde metinde yansıtması bu çalışmayı tarihî olduğu kadar dilbilimsel açıdan da değerli kılmaktadır. Bu bağlamda verdiği tarihî bilgilerin yanı sıra dil hususiyetleri açısından da dikkat çekicidir. Bu çalışma, Târîh-î Üngürüs'ün 106b-210a varaklarının çeviri yazısı ve Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Metnin çeviri yazısında dönemin dil ve üslup özelliklerine bağlı kalınmış ve anlam bütünlüğü içerisinde aktarım yapılmıştır, eserde bulunan dil açısından dikkate değer unsurlar notlar kısmında ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, Târîh-î Üngürüs bilimsel ölçütlere uygun bir şekilde Türkiye Türkçesine kazandırılarak daha geniş bir okuyucu kitlesine ulaşmasına vesile olmak, Osmanlı Türkçesiyle yazılmış, incelenmiş ve incelenecek olan metinlere katkı sağlamaktır. Bu doğrulta araştırma sadece tarihî bir metin aktarımıyla kalmayıp aynı zamanda dilbilimsel yönleriyle çok yönlü bir değerlendirme sunmaktadır. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde araştırmanın amacı, yöntemi ve kapması açıklanmış; Târîh-î Üngürüs ve müellifi Tercümân Mahmûd hakkında bilgiler verilmiş ve eser üzerinde yapılan çalışmalardan bahsedilmiştir. İkinci bölümde, metnin çeviri yazısı ve Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır. Üçüncü bölümde, metin içerisinde dikkat çekici dil hususiyetlerinden oluşmuş“Notlar”bölümü yer almaktadır. Dördüncü bölümde ise eser hakkında tespit edilen bulgular“Sonuç”kısmında değerlendirilmiştir. Çalışmada yararlanılan kaynaklar“Kaynakça”bölümünde listelenmiş; ayrıca eserin tıpkıbasımı da çalışmaya eklenmiştir. Anahtar Kelimler: Târîh-i Üngürüs, Çeviri Yazılı Metin, Türkiye Türkçesi Aktarımı, Notlar.
Özet (Çeviri)
In the sixteenth century, many historical texts were written as a result of political and cultural events in the Ottoman Empire. One of these texts, Târîh-î Üngürüs, was written by Translator Mahmud who one of the translators of the period. The fact that the author effectively reflects the language of the period in the text has ensured that this work contains important informations in terms of language as well as history. In addition to the historical informations it gives in this context, it is also remarkable in terms of language features. This study were translated into Turkish by basing on the 106b-210a leaf of Târîh- Üngürüs. During the transcription phase of the text, the language and stylistic characteristics of the period were adhered to and transfered with attention to content integrity. In addition, the noteworthy elements in terms of language partaking in the work are discussed in the notes section. The aim of the study is to bring the Târîh-î Üngürüs text into Turkish in accordance with scientific criteria and to get access a wider audience. In addition, it is to contribute to the texts that have been studied and will be studied written in Ottoman Turkish. In this direction, the research not only provides a historical text transfer, but also offers a multi-faceted evaluation with its linguistic aspects. The study consists of four main parts. In the first part, the purpose, method and scope of the research are explained. In addition, information about the Târîh-î Üngürüs text is given and the studies conducted on the work are mentioned. In addition to the author Translator Mahmud, information is also given about the, from whom we took the source in writing the thesis. In the second part, the translation of the text and its translation into Turkish is given. In the third part, a notes section consisting of remarkable language features in the text is given. In the fourth part, the findings about the work were evaluated in the“Conclusion”section. The sources used in the study are listed in the“References”section and a facsimile of the work is included.
Benzer Tezler
- Târîh-i Üngürüs notlar-metin-Türkiye Türkçesine aktarım-tıpkıbasım (1b-106a)
Târîh-i Üngürüs notes-text-translating into Turkey Turkish-facsimile (1b-106a)
LALE UŞAK BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS KAPLAN
- Târîh-i Ungurus'un söz varlığı ve dizini (106b-210a)
The vocabulary and index of Târîh-i Ungurus (106b-210a)
DERYA ULUTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH DEMİRAL
- Târîh-i Ungurus'un söz varlığı ve dizini (1b-106a)
The vocabulary and index of Târîh-i Ungurus (1b-106a)
HİLAL AĞTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH DEMİRAL
- Cafer Iyânî'nin Zübdetü'n-Nesâyih ve Umdetü't-Tevârîh'i
Cafer Iyânî's Zübdetü'n-Nesâyih and Umdetü't-Tevârîh
SEVGİ BÜLGÜN TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ÜNLÜ
- II. Mustafa Döneminde Ceyb-i Hümayun Hazinesi masrafları
Expenditures of The Djayb-i Humayun Treasury in the Reign of Mustafa II
MURATHAN KÜÇÜKALİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Tarihİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKAİ METE