Geçmişten günümüze Türk tespih kültürü ve sanatı
Turkish prayer beads culture and art from past to present
- Tez No: 985544
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUSUF GÖKKAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: El Sanatları, Crafts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Semavi dinlerde ve bazı inanç sistemlerinde ibadet, kötülüklerden ve uğursuzluklardan korunmak, Tanrı'yı yüceltmek, zikir, tefekkür vb. gibi amaçlarla kullanılan tespih, Osmanlı döneminde 15. yüzyıldan itibaren inanç ve ibadet gayesini koruyarak kültür ve sanat ile de sembolize edilmeye başlanmıştır. Tespih günümüzde de ibadet, stres atmak, aksesuar vb. değişik amaçlarla kullanılarak kültürümüzün ve sanatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir.“Geçmişten Günümüze Türk Tespih Kültürü ve Sanatı”başlıklı çalışmada tespih, tespihin kökeni, tespihin önemi, İslâmiyet'te ve Osmanlı'da tespih, tespih ham maddeleri, geleneksel ve modern tespih sanatçıları hakkında bilgi verilerek tespih kültürünün devamlılığı amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda literatürde faydalanılan kaynaklar dışında tespih kültürü ile ilgili yayımlanan belgesellerden ve tespih sanatçılarıyla, koleksiyonerlerle farklı tarihlerde video konferans yolu ile gerçekleştirilen mülakatlardan yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular tespih denilince akla zikir ve ibadetin geldiği, tespihin ibadet amacı dışında aksesuar olarak kullanıldığı, sanat eserine dönüştüğü, geçmiş dönem ile kıyaslandığında gelişen teknoloji sayesinde tespih camiasına katılımın arttığı, tespih ticaretinin doğru ve güvenilir kişilerle yapılması gerektiği, Osmanlı dönemi tespih sanatçılarının beğenildiği, tespihin hem zanaat hem de sanat olarak görüldüğü, merdiven altı olarak tabir edilen işletim yerleri ile ilgili herhangi bir önlem alınmadığı, tespih piyasasında yaşanılan dolandırıcılıkların önlenmesinin zor olduğu ancak vicdani meselelerle çözülebileceğini, tespih kültürünün ata mirası olarak devam ettirilmesi gerektiği şeklindedir. Literatür taramalarında tespih ve tespih sanatıyla ilgili yeteri kadar akademik çalışmalara ve eserlere ulaşılmamıştır. Ulaşılan kaynaklar ise adeta birbirinin tekrarı niteliğinde olmuştur.“Geçmişten Günümüze Türk Tespih Kültürü ve Sanatı”başlıklı çalışmamız, tespih sanatı ile ilgili yayımlanan belgesellerin içerikleri ve katılımcılarla yapılan mülakatlarla elde edilen bulgular neticesinde tekrar edilen çalışma yöntemlerinden farklılık göstererek bundan sonra bu alanda yapılacak olan çalışmalara belirli noktalarda örnek teşkil edecektir.
Özet (Çeviri)
In the Abrahamic religions and some belief systems, the rosary is used for purposes such as worship, protection from evil and bad luck, glorifying God, dhikr, contemplation, etc., and from the 15th century onwards in the Ottoman period, it began to be symbolized with culture and art, preserving its purpose of belief and worship. Today, the rosary has become an inseparable part of our culture and art, being used for various purposes such as worship, stress relief, accessories, etc. In the study titled“Turkish Rosary Culture and Art from Past to Present,”the continuity of the rosary culture is aimed by providing information about the rosary, its origin, the importance of the rosary, rosary in Islam and the Ottoman Empire, rosary raw materials, traditional and modern detection artists. For these purposes, in addition to the sources used in the literature, documentaries published about the culture of rosary and interviews conducted with rosary artists and collectors via video conferences on different dates were used. The findings obtained are that when the rosary is mentioned, dhikr and worship come to mind, the rosary is used as an accessory other than for the purpose of prayer, it has become a work of art, participation in the rosary community has increased thanks to the developing technology compared to the past period, rosary trade should be made with the right and reliable people, Ottoman period rosary artists were appreciated, the rosary was seen as both a craft and an art, no precautions were taken regarding the places of operation called“under the counter”, it is difficult to prevent frauds in the rosary market but it can be solved with conscientious issues and rosary culture should be continued as a heritage of ancestors. In literature reviews, sufficient academic studies and works on rosary and rosary art were not reached. The sources reached were almost repetitive. Our study titled“Turkish Rosary Culture and Art from Past to Present”will be different from the repeated study methods as a result of the findings obtained from the content of the documentaries published on rosary art and the interviews conducted with the participants and will constitute an example for the studies to be conducted in this field in certain points.
Benzer Tezler
- Sabahattin Ali'nin romanları üzerine teknik ve tematik inceleme
Technical and thematic review of Sabahattin Ali's novels
SANİYE ENCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıHarran ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KAYA
- Türk halk kültüründe bir dönem modası duvar halıları (Yozgat ili Çayıralan ilçesi Evciler köyü 20. yüzyıl örnekleri)
Period fashion in Turkish folk culture wall carpet (Yozgat province Çayıralan district Evciler village 20th century examples)
NİHAL ŞAHİNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sanat TarihiErciyes ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI SAĞIROĞLU
- Barış Manço şarkılarında halk kültürü unsurlarının kullanımı
The use of folklor culture elements in Barış Manço songs
SEDA DEDEŞİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk Bilimi (Folklor)Erzurum Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ZİYA SÜMBÜLLÜ
- Fakir Baykurt'un hikâyelerinde halk bilimi unsurları
The folkloric elements in stories of Fakir Baykurt
ARZU KARASU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk Bilimi (Folklor)Fırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLDA ÇETİNDAĞ SÜME
- Anadolu seramik sanatında Şamanizmin etkisi
Influence of Shamanism on Anatolian ceramics art
ELMAS CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Güzel SanatlarSakarya ÜniversitesiSeramik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NAZLI GÜLGÜN ELİTEZ