Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF) hastalığı ve metabolik sendrom arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between Familial Mediterranean Fever (FMF) and metabolic syndrome
- Tez No: 986345
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERKAN ARMAĞAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Ailesel Akdeniz ateşi (FMF), tekrarlayan inflamatuar ataklarla seyreden ve uzun dönemde metabolik komplikasyonlara zemin hazırlayabilen otoinflamatuar bir hastalıktır. Metabolik sendrom (MetS), inflamatuar hastalıklar ile ilişkisi son yıllarda giderek daha fazla araştırılmaktadır. Bu çalışmada, erişkin FMF hastalarında MetS prevalansının belirlenmesi ve MetS ile ilişkili klinik, metabolik ve sosyodemografik faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi İç Hastalıkları ve Romatoloji Kliniğiniklerinde Ekim 2024–Ekim 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen tek merkezli, kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Çalışmaya 18 yaş üzeri, 101 FMF hastası dahil edildi. Demografik veriler, klinik özellikler, komorbiditeler, FMF'e özgü bulgular, laboratuvar sonuçları ve MEFV mutasyonları kaydedildi. MetS, International Diabetes Federation (IDF) in 2005 kriterlerine göre mmlandı. Mets olan ve olmayan FMF hastaları karşılaştırldı. Mets ile ilişkili bağımsız belirleyicileri değerlendirmek için yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma durumu, International Severity Scoring System for Familial Mediterranean Fever (ISSF) skoru ve vücut kitle indeksi değişkenlerini içeren çok değişkenli lojistik regresyon analizi uygulandı. Veriler SPSS 24.0 programı kullanılarak analiz edildi Bulgular: Çalışmada MetS sıklığı %42,6 olarak saptandı. MetS olan hastalarda bel çevresi ve vücut kitle indeksi anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,001). Hipertansiyon, hiperlipidemi, koroner arter hastalığı, yağlı karaciğer ve kronik böbrek hastalığı MetS grubunda daha sık izlendi (p<0,05). Eğitim düzeyi ile metabolik risk arasında ilişki saptandı; lise ve altı eğitim düzeyine sahip bireylerde MetS oranı daha yüksekti (p<0,05). Buna karşın FMF hastalık şiddeti, atak özellikleri, ISSF skoru, akut faz reaktanları ve MEFV mutasyonları MetS ile ilişkili bulunmadı. Lojistik regresyon analizinde, üniversite mezunu olmanın MetS açısından koruyucu bir etkiye sahip olduğu (OR=0,268; GA%95 0,084–0,851; p=0,025), vücut kitle indeksi (VKİ)'deki her bir birim artışın ise MetS riskini anlamlı düzeyde artırdığı (OR=1,446; GA%95 1,241–1,683; p<0,001) gösterildi. VKİ modelden çıkarıldığında da üniversite mezunu olmanın bağımsız koruyucu etkisi devam etti (OR=0,296; GA%95 0,113–0,777; p=0,013). Sonuç: FMF hastalarında MetS sıklığı yüksektir ve kardiyometabolik riskler açısından dikkat gerektirmektedir. MetS gelişiminde en belirgin etkenler artmış VKİ ve eşlik eden komorbiditeler olup, hastalık şiddeti, inflamatuar belirteçler ve genetik alt tipler belirleyici görünmemektedir. Eğitim düzeyinin VKİ'den bağımsız koruyucu etkisi, sosyoekonomik faktörlerin klinik sonuçlar üzerindeki rolünü vurgulamaktadır. Bu bulgular, FMF hastalarında rutin MetS taraması, yaşam tarzı müdahaleleri ve risk temelli izlem stratejilerinin önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Familial Mediterranean fever (FMF) is an autoinflammatory disease characterized by recurrent inflammatory attacks that can predispose to long-term metabolic complications. Metabolic syndrome (MetS) and its association with inflammatory diseases have been increasingly investigated in recent years. This study aimed to determine the prevalence of MetS in adult FMF patients and to evaluate the clinical, metabolic, and sociodemographic factors associated with MetS. Materials and Methods: This study was designed as a single-center, cross-sectional study conducted at the Internal Medicine and Rheumatology Clinics of Ankara Bilkent City Hospital between October 2024 and October 2025. 101 FMF patients aged 18 years and older were included in the study. Demographic data, clinical features, comorbidities, FMF-specific findings, laboratory results, and MEFV mutations were recorded. MetS was defined according to the International Diabetes Federation (IDF) criteria (2005). FMF patients with and without MetS were compared. Multivariate logistic regression analysis including age, sex, education level, employment status, International Severity Scoring System for Familial Mediterranean Fever (ISSF) score, and body mass index was used to assess independent predictors of MetS. Data were analyzed using SPSS 24.0. Results: The prevalence of MetS was found to be 42.6% in the study. Waist circumference and body mass index were significantly higher in patients with MetS (p<0.001). Hypertension, hyperlipidemia, coronary artery disease, fatty liver, and chronic kidney disease were more common in the MetS group (p<0.05). A correlation was found between education level and metabolic risk; the rate of MetS was higher in individuals with a high school education or less (p<0.05). In contrast, FMF disease severity, attack characteristics, ISSF score, acute phase reactants, and MEFV mutations were not associated with MetS. Logistic regression analysis showed that being a university graduate had a protective effect against MetS (OR=0.268; 95% CI 0.084–0.851; p=0.025), and each unit increase in Body Mass Index (BMI) significantly increased the risk of MetS (OR=1.446; 95% CI 1.241–1.683; p<0.001). The independent protective effect of being a university graduate persisted even when BMI was removed from the model (OR=0.296; 95% CI 0.113–0.777; p=0.013). Conclusion: The prevalence of MetS is high in FMF patients and requires attention regarding cardiometabolic risks. The most significant factors in the development of MetS are increased BMI and comorbidities, while disease severity, inflammatory markers, and genetic subtypes do not appear to be determinants. The protective effect of education level, independent of BMI, highlights the role of socioeconomic factors on clinical outcomes. These findings highlight the importance of routine MetS screening, lifestyle interventions, and risk-based monitoring strategies in FMF patients.
Benzer Tezler
- Ailesel akdeniz ateşi tanısı ile izlenmekte olan çocuklarda CYP3A4, CYP2D6 ve MDR1 gen varyantlarının hastalık şiddeti ile ilişkisinin değerlendirilmesi
The evulation of the relationship between CYP3A4, CYP2D6, MRD1gene variants and disease severity in children with familial mediterraneanfever
BÜŞRA BİLİM TÜRKCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
RomatolojiAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF ÇOMAK
- Sjögren sendromlu hastalarda ve sağlıklı bireylerde serum apelin, fetuin-a ve karotis intima media kalınlıklarının karşılaştırılması
Comparision of serum apelin, fetuin-a levels and carotid intima-media thickness in patients with sjogren's syndrome and healthy subjects
DOĞAN SEVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
RomatolojiCumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ŞAHİN
- Ailesel Akdeniz ateşi hastalarında insülin direnci ve metabolik sendrom sıklığı
Insulin resistance and metabolic syndrome frequency in familial mediterranean fever patients
ASİYE BARIŞ ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
RomatolojiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKER TAŞLIYURT
- Ailevi Akdeniz ateşi ve amiloidozisi olan hastalarda renal transplantasyonun sonuçları
Başlık çevirisi yok
OYKUN KOLAĞASI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
GenetikAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TUNCER
- Ailevi akdeniz ateşi hastaları ve asemptomatik birinci derece yakınlarında metabolik sendrom komponentleri
Metabolic syndrome components in patients with familial mediterranean fever and their asymptomatic first degree relatives
ZEHRA CANDAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
RomatolojiHacettepe ÜniversitesiDahiliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN ERTENLİ