Türkiye'de askerin sivil hükûmete karşı güvensizliği: Teknokrat hükûmetler örneği
The military's distrust of civilian government in Turkey: The case of technocratic governments
- Tez No: 986432
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYFER GENÇ YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Teknokrasi, askerî vesayet, sivil-asker ilişkileri, 12 Mart Muhtırası, Technocracy, military tutelage, civil-military relations, March 12 Memorandum
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, teknokrasiyi yalnızca teknik uzmanlığa dayanan bir yönetim modeli olmanın ötesinde, farklı siyasal zeminlerde kazandığı anlamları ve özellikle askerî vesayet rejimleriyle kurduğu ilişkileri merkeze alarak ele almaktadır. Demokratik temsiliyetin zayıfladığı veya siyasal karar alma süreçlerinin tıkandığı dönemlerde, uzmanlığa dayalı yönetim biçimleri alternatif bir çözüm olarak öne çıkmakta; bu süreçte teknokratlar yalnızca teknik sorunları çözen uygulayıcılar değil, aynı zamanda siyasal yapının yeniden kurgulanmasında etkili rol üstlenen aktörler olarak ortaya çıkmaktadır. Türkiye örneğinde, 12 Mart 1971 Muhtırası sonrasında kurulan teknokratik hükümetler, askerî otoritenin doğrudan yönetime el koymadan siyasal süreci denetleyebileceği bir ara formül olarak değerlendirilmiştir. Bu yönetim modeli hem içerideki siyasal karmaşayı yönetme hem de dış dünyaya daha tarafsız, rasyonel ve istikrarlı bir yönetim görüntüsü sunma çabasıyla örtüşmektedir. Özellikle teknokratların ideolojik angajmandan uzak, disiplinli ve uzmanlık temelli profilleri; askerî vesayetin görünürlüğünü azaltarak siyasal alanı teknik bir dile indirgeme işlevi üstlenmiştir. Bu bağlamda çalışma, teknokrasiyi yalnızca teknik kapasiteye dayalı bir yönetişim anlayışı olarak değil, aynı zamanda siyasal meşruiyetin yeniden üretildiği bir araç olarak değerlendirmektedir. Türkiye'de 12 Mart sonrası kurulan teknokratik hükümetlerin, teknokrasi ilkelerine ne ölçüde uyum sağladığı ve bu yönetim biçiminin pratikte ne düzeyde gerçekleşebildiği sorularına da odaklanılmış; teknokrasinin sadece teorik bir model değil, askerî vesayet bağlamında işlevsel bir siyasal stratejiye nasıl dönüştüğü analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines technocracy beyond its role as a management model based solely on technical expertise, focusing on the meanings it has acquired in different political contexts and, in particular, its relationship with military tutelage regimes. In periods when democratic representation weakens or political decision-making processes become blocked, management forms based on expertise emerge as an alternative solution; in this process, technocrats are not only implementers who solve technical problems, but also actors who play an effective role in the restructuring of the political structure. In the case of Turkey, the technocratic governments established after the March 12, 1971 Memorandum were seen as an intermediate formula that allowed military authority to control the political process without directly taking over the administration. This model of governance coincided with efforts to manage internal political turmoil and present a more“neutral,”rational, and stable image of governance to the outside world. In particular, the ideologically detached, disciplined, and expertise-based profiles of technocrats served to reduce the visibility of military tutelage and reduce the political arena to technical language. In this context, the study evaluates technocracy not only as a governance approach based on technical capacity, but also as a tool for reproducing political legitimacy. It also focuses on the extent to which the technocratic governments established in Turkey after March 12 complied with the principles of technocracy and the degree to which this form of governance was realized in practice. It analyzes how technocracy was transformed from a theoretical model into a functional political strategy in the context of military tutelage.
Benzer Tezler
- G. Kore ve Türkiye'de askerlerin siyasete müdahalelerinin karşılaştırılması (1960-1980)
Başlık çevirisi yok
JOOCHAN KİM
Doktora
Türkçe
1993
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLTER TURAN
- 27 Mayıs 1960 Askeri Müdahalesi sonrası Türkiye'de ordu-siyaset ilişkisi (1960-1965)
Military and political relations in Turkey after the May, 27, 1960, Military Intervention (1960-1965)
LEVENT BÖRKLÜOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Siyasal BilimlerÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİL ŞİMŞEK
- Türkiye'de ordu-siyaset ilişkisi bağlamında Genelkurmay Başkanı Orgeneral Cemal Tural'ın askeri ve siyasi faaliyetleri
Military and political activities of the Chief of the General Staff, General Cemal Tural, in the context of the military-political relationship in Turkey
BERRİN NURCAN ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALAATTİN UCA
- The role of Turkish civilian power in Somali state building process
Somali'nin devlet inşa sürecinde Türkiye sivil iktidarın rolü
SALAD SHEİKH YUSUF ADDOW
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Uluslararası İlişkilerSakarya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT YEŞİLTAŞ
- Türkiye'de demokrasinin yeniden inşası sürecinde Anavatan Partisi (1983-1991)
The Motherland Party in the process of the reconstruction of democracy in Turkey (1983-1991)
SÜLEYMAN AŞIK