Demiryolu taşımacılığında yolcu talep tahmini
Passenger demand forecasting in railway transportation
- Tez No: 986686
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF GİLANLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ulaşım, Transportation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarih boyunca önemli bir faaliyet olan taşımacılık sosyal ve ticari açıdan çok önemlidir. Taşımacılık sadece ticari anlamda değil insanların bir yerden bir yere gitmesi için de önemlidir. Bu sebeple yolcu taşımacılığı toplumsal yaşamı kolaylaştıran bir faaliyettir. Türkiye'de demiryollarının hızla gelişmesi özellikle teknolojinin gelişmesi ile beraber yüksek hızlı tren taşımacılığı artmaktadır. Demiryolu taşımacılığının karayolu taşımacılığına göre daha ekonomik bir taşımacılık türü olması ve yüksek hızlı tren gelişimi nedeniyle yolcu talepleri değişmektedir. Bu konuda son yıllarda demiryolu yolcu taşımacılığı ile ilgili talep tahminleri önem kazanmıştır. Çalışmada temel lojistik faaliyetlerinden taşımacılık üzerinde durulup, demiryolunun önemi ve son yıllarda hızla gelişen yüksek hızlı tren üzerinde durulduktan sonra yolcu talep tahmini yapılmıştır. Yerli ve yabancı literatürde de yolcu talep tahmini çalışmalarına rastlansa da yüksek hızlı tren ile ilgili yolcu talep tahmini çalışmalarına yerli literatürde rastlanmamıştır. Çalışmanın uygulama bölümünde yüksek hızlı tren demiryolu taşımacılığında yolcu talep tahmini ile ilgili araştırma gerçekleştirilecektir. Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) dan 2021-2024 yıllarına ait iki şehir (Ankara-İstanbul) arasındaki hızlı tren verileri (fiyat,seyahat süresi, geçmiş yolcu sayısı, zaman, tatil, haftasonu) dikkate alınarak yolcu talep tahmini yapılmıştır. 2024 yılında TCDD'den talep edilen veriler zaman serileri Holt Modeli, Holt-Winter Çarpımsal Modeli, Holt-Winter Toplamsal Modeli, Basit Mevsimsellik Modeli, Çoklu Regresyon Analizi ve Box Jenkins Analizi (ARIMA) ile irdelenmiştir. Yapılan analizlerin sonucuna göre yolcu sayısı ile fiyat ve sefer sayısı arasında ilişki mevcuttur. Ayrıca haftasonu, tatil, sefer sayısı ii ve zamanın birlikte yolcu sayısını arttırdığı sonucuna varılmıştır. En iyi tahmin sonucunu MAPE'ye göre Holt-Winters Çarpımsal Modeli, RMSE'ye göre ise ARIMA Modeli olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Transportation, which has been an important activity throughout history, is very important both socially and commercially. Transportation is important not only in the commercial sense but also for people to move from one place to another. For this reason, passenger transportation is an activity that facilitates social life. In Turkey, with the rapid development of railways, particularly with the development of technology, high-speed train transportation is increasing. Passenger demands are changing due to the fact that rail transportation is a more economical mode of transportation compared to road transportation and with the development of high-speed trains. In this regard, demand forecasts related to railway passenger transportation have gained importance in recent years. In the study, transportation, one of the main logistics activities, is emphasized, the importance of railways and the high-speed train, which has been developing rapidly in recent years, and then passenger demand forecasting was made. Although studies on passenger demand forecasting can be found in both domestic and international literature, no studies spesific to high-speed trains have been encountered in the domestic literature. In the application section of the study, passenger demand forecasting was conducted by using high-speed train data (price, travel time, number of past passengers, numarator, holiday, weekend) between two cities (Ankara–Istanbul) for the period 2021–2024 obtained from the Turkish State Railways (TCDD). In 2024, data requested from TCDD was analyzed using time series Holt's Method, Winters' Multiplicative, Winters' Additive, Simple Seasonal, Multiple Regression and Box Jenkins Analysis (ARIMA). According to the results of the analyses, a relationship exists between the number of passengers and ticket prices as well as the number of services. An increase in the exchange rate leads to higher ticket prices. In addition, it has been concluded that weekends, holidays, the number of services, and time collectively increase the number of passengers. According to the MAPE criterion, the Holt–Winters Multiplicative Model provides the best forecasting performance, whereas according to the RMSE criterion, the ARIMA model provides the best results.
Benzer Tezler
- Yapay sinir ağları yaklaşımı ile Türkiye'deki ulaştırma talebinin tahmini
The estimation of transportation demand in Turkey with artificial neural networks approach
TOLGA GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
İnşaat MühendisliğiKırıkkale Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ PAYIDAR AKGÜNGÖR
- Inter-city travel estimation incorparating 2-level spatial interaction modelling: An examination on travels between metropolitan city of Istanbul & Konya
2 katmanlı mekansal etkileşim modeli kullanılarak kentler arası ulaşım talep tahmini: Konya ve İstanbul kentleri arasındaki yolculuklar üzerinde inceleme
SEÇKİN ÇİRİŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ONUR TEZCAN
- Türkiye'de demir yolu ağırlıklı kombine yük taşımacılığı olanaklarının araştırılması
Investigating the opportunities for railway based combined freight transportation in Turkey
YAŞAR VİTOŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2006
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. GÜNGÖR EVREN
- Ro-Ro gemi operasyonlarında optimizasyon modeli
Optimization model in Ro-Ro vessel operations
BERK MERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDenizcilik Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAYRAM BARIŞ KIZILSAÇ
PROF. DR. DİLAY ÇELEBİ GONIDIS
- İstanbul Kentiçi kara toplu ulaşım hizmetlerinin başlaması ve gelişimi: 1850 - 1900
Intrıduction and evolution of public trans portation sector in Istanbul: 1850 - 1900
İBRAHİM MURAT BOZKURT