Kültürel mirasın aktarımında anlatı temelli dijital yöntemlerin kullanımı: Bursa Ulu Cami dijital arayüz önerisi
The use of narrative-based digital methods in the transmission of cultural heritage: A digital interface proposal for Bursa Grand Mosque
- Tez No: 987473
- Danışmanlar: PROF. DR. SELEN DURAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Somut olmayan kültürel miras, Intangible cultural heritage
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kültürel mirasın korunmasında fiziksel yapıların ötesine geçerek, onların temsil ettiği anlam, sembol ve toplumsal hafızayı görünür kılmayı amaçlamaktadır. Günümüzde tarihî çevrelerle duygusal bağın zayıflaması, mirasın çağdaş kuşaklara aktarımında önemli bir sorundur. Bu nedenle araştırmada, anlatı temelli dijital yöntemlerin ve etkileşimli teknolojilerin kültürel mirasın aktarımındaki potansiyelini incelenmiştir. Çalışmanın odağını, Osmanlı'nın erken dönemine ait çok katmanlı yapısıyla dikkat çeken Bursa Ulu Cami oluşturmaktadır. Cami; mimari detayları, kündekârî minberi, hat levhaları ve efsaneleriyle hem somut hem de somut olmayan kültürel mirasın iç içe geçtiği bir palimpsest olarak ele alınmıştır. Araştırma nitel yöntemle yürütülmüş olup üç aşamadan oluşmaktadır: kuramsal çerçevenin oluşturulması, alan çalışması ve dijital hikâyeleştirme modüllerinin tasarımı. Alan verileri, gözlem, fotoğraf ve sözlü anlatı derlemeleriyle toplanmış; Blender, Unity, Unreal Engine, 8th Wall ve Firebase platformları kullanılarak dijital modüllere dönüştürülmüştür.“Hattatların İzinde”,“Minberin Gök Atlası”ve“Zaman Tüneli”gibi deneyimsel modüller aracılığıyla Ulu Cami'nin tarihsel ve manevi katmanları; artırılmış ve sanal gerçeklik ortamlarında yeniden kurgulanmıştır. Çalışma, hikâyeleştirme yaklaşımıyla kültürel mirasın duygusal ve bilişsel boyutlarını dijital ortama taşıyarak literatüre mekânsal katmanlaşma, yerin ruhu ve dijital temsil arasındaki ilişkiyi ortaya koyan özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Geçmişle bugünü, gelenekle yeniliği, fiziksel mekânla dijital temsil arasında yeni bir bağ kurmayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, yalnızca Bursa Ulu Cami özelinde değil, gelecekte diğer tarihî yapıların dijital anlatı tasarımlarına da model oluşturabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to go beyond the physical structures in the preservation of cultural heritage, making visible the meaning, symbolism and social memory they represent. Today, the weakening of emotional ties with historical environments is a significant problem in the transfer of heritage to contemporary generations. Therefore, the research has examined the potential of narrative-based digital methods and interactive technologies in the transfer of cultural heritage. The study focuses on Bursa Grand Mosque, which stands out with its multi-layered structure dating back to the early Ottoman period. The mosque is considered a palimpsest where tangible and intangible cultural heritage intertwine, with its architectural details, kundekari pulpit, calligraphy panels, and legends. The research was conducted using qualitative methods and consisted of three stages: establishing a theoretical framework, fieldwork, and designing digital storytelling modules. Field data was collected through observation, photography, and oral narrative compilations; it was then converted into digital modules using the Blender, Unity, Unreal Engine, 8th Wall, and Firebase platforms. The historical and spiritual layers of the Ulu Mosque were reconstructed in augmented and virtual reality environments through experiential modules such as“In the Footsteps of Calligraphers,”“The Sky Atlas of the Minbar,”and“Time Tunnel.”The study aims to make an original contribution to the literature by transferring the emotional and cognitive dimensions of cultural heritage to the digital environment through a storytelling approach, revealing the relationship between spatial stratification, the spirit of place, and digital representation. It aims to establish a new connection between the past and the present, tradition and innovation, and physical space and digital representation. The findings obtained are of such a nature that they can serve as a model not only for Bursa Ulu Mosque but also for the digital narrative designs of other historical structures in the future.
Benzer Tezler
- Dijital kültür ortamında masal anlatıcılığının dönüşümü: Youtube örneği
The transformation of fairy tales in the digital cultural environment: The case of Youtube
NUREFŞAN ÇAKICI AVŞAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Ankara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EVRİM ÖLÇER ÖZÜNEL
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin kültür ve miras öğrenme alanına yönelik sınıf içi uygulamalarının incelenmesi
Analyzing the in-class practices of social studies teachers regarding the culture and heritage theme
ARZU CANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKPINAR
- Kültürel miras aktarımında hikâye anlatıcılığının rolü: Batı Karadeniz turları örneği
The role of storytelling in the interpretation of cultural heritage: The case of Western Black Sea tours
VİLDAN ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmKarabük ÜniversitesiKültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. YURDANUR YUMUK
- Anadolu âşıklığında kültürel bellek: Doğu Anadolu sahası
Cultural memory in Anatolian minstrelsy: Eastern Anatolia field
FATMA PINAR
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER METE TAŞLIOVA
- Kültürel mirasın aktarımında illüstrasyon sanatının önemi ve minyatür sanatıyla karşılaştırılması
The importance of illustration art in the transfer of cultural heritage and its comparison with miniature art
MERVE YILDIRIM