Feromonun ((E, Z)-7,9-dodekadienil asetat) kararlılığına etki eden antioksidan ve UV emicilerin kemometrik yaklaşımlarla saptanması
Determination of antioxidants and UV absorbers affecting the stability of pheromone ((E,Z)-7,9-dodecadienyl acetate) using chemometric approaches
- Tez No: 987715
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN ERTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Feromonlar, Kemometri, Pheromones, Chemometrics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Analitik Kimya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Salkım Güvesi (Lobesia Botrana) üzüm bağlarının ana zararlılarındandır ve eşey feromonun ana bileşeni (E, Z)-7,9-dodekadienil asetat olarak tanımlanmıştır (Ding vd., 2021). Salkım güvesine karşı feromon tuzakları kullanılarak organik tarım kapsamında mücadele edilmektedir ve feromon karışımlarındaki bozunmayı önlemek amacıyla, genellikle antioksidanlar ve UV emici bileşikler formülasyona katılır. (Altun, 2022; Klassen vd. 2023). Bu nedenle; feromonun ((E, Z)-7,9-dodekadienil asetat) L. Botrana hastalık yapıcısına karşı, hem bugüne kadar kullanılan antioksidan ve UV emicilerini, hem de farklı formüllerini kemometrik yolla değerlendirerek daha optimum ve belirlenmiş sıcaklıkta yanıt verebilecek bir formülasyonunu oluşturmak önemli bir işlemdir. Bu amaçla, feromonların tuzaklar içerisinde, sahada minimum kayıpla belli bir derişimde uzun erim salınımını sağlamak hedeflenmektedir. Bu çalışmada ölçümler yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) ile gerçekleştirildi. Feromonun derişimindeki kayıplar izlendi. Feromon pik alanlarındaki azalmalar, feromon karışımlarının iklim odasında (28˚C ±1) bekletilmesiyle belirli haftalar içerisinde izlenerek saptandı. Hazırlanan çözeltiler arasından feromonun en iyi üçlü formülasyonu (Feromon, 1 antioksidan ve 1 UV emici) verecek kimyasal yapılar belirlendi. Ardından optimizasyon çalışmasında geçildi; seçilen antioksidan ile UV emicinin formülasyon içindeki yüzdeleri Merkezi Kompozit Tasarım ile çalışılarak optimum oranlar belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Lobesia botrana the European grapevine moth is a major pest in viticulture, with its primary sex pheromone component identified as (E,Z)-7,9-dodecadienyl acetate (Ding et al., 2021). Pheromone traps represent a cornerstone of organic pest management for Lobesia botrana. To ensure the stability and longevity of these pheromone formulations, antioxidants and UV absorbers are frequently included (Altun, 2022; Klassen et al., 2023). Therefore, a crucial process involves developing a more optimal formulation for the pheromone ((E,Z)-7,9-dodecadienyl acetate) against Lobesia botrana, by chemometrically evaluating both currently used and different novel antioxidant and UV absorber combinations, aiming for a response at a specific, determined temperature. For this purpose, the objective is to ensure long-term release of pheromones within traps at a certain concentration with minimum loss in the field. High-Performance Liquid Chromatography (HPLC) was used for the quantitative analysis of pheromone concentration over time. Losses in pheromone concentration were monitored. Pheromone degradation was precisely monitored by tracking reductions in peak areas after exposing various pheromone blends to a controlled climate chamber (28 ± 1 °C) over defined weekly intervals. The most promising tripled formulations (Pheromone, one selected antioxidant, and one UV absorber) were identified from the prepared solutions. Subsequently, a comprehensive optimization phase was initiated, employing Central Composite Design to ascertain the optimal concentrations of the selected antioxidant and UV absorber within the chosen formulations.
Benzer Tezler
- Manisa ili bağ alanlarında salkım güvesi, Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae)'nin popülasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi
Determination of population density and damage rate of european grapevi̇ne moth, lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae) in vineyards of Manisa province
ABDULLAH KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatMustafa Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAT DEMİREL
- Farklı asma çeşitleri üzerindeki salkım güvesi, Lobesia botrana (Denis & Schif., 1775) (Lepidoptera: Tortricidae)'nin popülasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi
Determination of population density and damage rate of European grapevine Moth, Lobesia botrana (Denis & Schif., 1775) (Lepidoptera: Tortricidae) on different vine varieties
ŞIHLI KÜÇÜKKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAT DEMİREL
- Şanlıurfa ilinde nar bahçelerinde harnup güvesi [Apomyelois ceratoniae Zell. (Lepidoptera:Pyralidae)]'nin popülasyon gelişimi ve bulaşıklık oranının belirlenmesi ile mücadelesinde çiftleşmeyi engelleme (mating disruption) tekniğinin kullanılması
Determination of population development and infestation ratio of carob moth [Apomyelois ceratoniae Zell. (Lepidoptera:Pyralidae) in pomegranate orchards in Sanliurfa province and using mating disruption technique for its control
MEHMET MAMAY
- Hatay ili nar bahçelerinde portakal güvesi, Cryptoblabes gnidiella Mill. (Lepıdoptera: Pyralıdae)'nin yayılışı, popülasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi
Determination of distribution, population density and damage rates of the honeydew moth, Cryptoblabes gnidiella Mill. (Lepidoptera: Pyralidae), on pomegranate orchards in Hatay province
MUSTAFA SÜRMELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
BiyolojiMustafa Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAT DEMİREL
- Balıkesir ili altıeylül ilçesinde salçalık domates tarlasında tuta absoluta (meyrick) (lepidoptera: gelechiidae)'nın popülasyon gelişmesinin belirlenmesi
Determination of population development of tuta absoluta (meyrick) (lepidoptera: gelechiidae) in the paste tomato field in altieylül district of Balikesir province
ŞERİFE GAMZE GÜROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÖZPINAR