Sosyal öykülerin otizmli çocukların kalabalığa girmeyi tolere etme düzeylerinin artırılmasındaki etkisi
The effect of social stories on increasing the levels of tolerance in crowd of children with autism
- Tez No: 987879
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlar doğal çevreleri içerisinde başkalarının davranışlarını gözlemleyip kendi çıkarımlarını yaparak öğrenirler. Bu durumda çocukların kendi çevrelerinde yer alan büyüklerini gözlemleyerek ve taklit ederek bazı sosyal becerileri öğrendikleri söylenebilir. Planlı ya da sistemli olmayan bu öğrenme şekli hayatın akışı içerisinde gerçekleşirken otizmli çocukların hem duyusal hassasiyetleri hem de çevresel uyaranlara vermiş oldukları aşırı tepkisel davranışları nedeniyle bu gözlemi yapamadıkları ve normal gelişen çocukların farkına varmadan öğrendikleri becerileri öğrenemedikleri görülmektedir. Bu sınırlılıklar otizmli bireyler de hem problem davranışların artmasına hem de kalabalığa girmelerinden kaçma ve kaçınma davranışları sergilemelerine neden olmaktadır. Dolayısıyla temel sosyal becerileri öğrenmekte güçlük yaşayan otizmli bireylere sosyal becerilerin öğretilmesi gerekmektedir. Bu araştırmada otizmli çocukların kalabalığa girmeyi tolere etme düzeylerinin artırılmasında sosyal öykülerin etkisi incelenmiştir. Çalışma 11-14 yaşları arasında ikisi kız, biri erkek olmak üzere üç otizmli çocuk ile tek denekli araştırma yöntemlerinde katılımcılar arası çoklu yoklama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkeni sosyal öyküler olup, bağımlı değişkeni otizmli çocukların kalabalığa girmeyi tolere düzeylerindeki artıştır. Çalışma Konya İli Selçuklu İlçesinde bulunan bir ortaokuldaki hafif otizm özel eğitim sınıfında ve rehabilitasyon merkezinde gerçekleştirilmiştir. Bulgular selamlaşma, kendini tanıtma, yardım isteme ve alışveriş yapma becerilerine sahip olan otizmli çocukların kalabalıktan kaçınma davranışları sergilemedikleri ve bunun kalabalıkta kalma sürelerinde de artışa neden olduğunu göstermiş olup uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Humans learn by observing the behavior of others and drawing their own conclusions within their natural environment. In this context, it can be said that children learn certain social skills by observing and imitating adults in their environment. While this unplanned or unsystematic learning occurs in the flow of life, autistic children, due to both their sensory sensitivities and their overly reactive behaviors to environmental stimuli, are unable to make these observations and learn skills that typically developing children learn unconsciously. These limitations lead to an increase in problematic behaviors and avoidance behaviors in crowded environments in autistic individuals. Therefore, it is necessary to teach social skills to autistic individuals who have difficulty learning basic social skills. This study examined the effect of social stories on increasing the tolerance of crowds in children with autism. The study was conducted using a single-subject, multiple probe design with three autistic children (two girls and one boy) between the ages of 11 and 14. The independent variable of the study was social stories, and the dependent variable was the increase in the autistic children's tolerance of crowds. The study was conducted in a mild autism special education classroom and rehabilitation center at a middle school in the Selçuklu District of Konya. Findings indicated that children with autism, who possessed the skills of greeting, introducing themselves, asking for help, and shopping, did not exhibit crowd avoidance behaviors, and this increased their time spent in crowds. Suggestions for practice and further research are presented.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere cinsel istismardan korunma becerilerinin öğretiminde sosyal öykü yönteminin etkililiği
Effects of soci̇al stori̇es on teachi̇ng protecti̇ng ski̇lls agai̇nst sexual abuse to individuals wi̇th auti̇sm spectrum di̇sorders
TANYEL SÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiUygulamalı Davranış Analizi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURGÜL AKMANOĞLU
- Otizmli çocuklara sosyal becerilerin öğretiminde anneler tarafından hazırlanarak sunulan sosyal öykü ve video modelle öğretim uygulamalarının karşılaştırılması
Comparing the effects of mother developed and delivered social stories and video modeling intervention on teaching children with Autism spectrum disorders
ÇİMEN ACAR
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET YIKMIŞ
PROF. DR. ELİF TEKİN İFTAR
- Otizmli çocuklarda epilepsi birlikteliği
The association epilepsy in autistic children
CEMİLE BÜŞRA ÖLÇÜLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN FEYZA MEDİHA YILDIZ
UZMAN NİLÜFER ELDEŞ HACIFAZLIOĞLU
- Kardeşler aracılığıyla sunulan sosyal öyküler: Bir koçluk uygulaması örneği
Social stories delivered by siblings: An intervention example of coaching
YASEMİN GİZEM YAPICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiUygulamalı Davranış Analizi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF TEKİN-İFTAR
- Tablet bilgisayar uygulamalarını kullanarak hazırlanmış etkinlik çizelgelerinin otizm spektrum bozukluğu gösteren bireylerin serbest zaman becerilerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of lesiure skills with prepared activity schedule by using tablet applications on individuals with autism spectrum disorders
ÜNVER DİREM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN SARI